Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/842 K.2025/775

Taraflar arasındaki meslek hastalığından kaynaklanan maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ile davalılar ... A.Ş., ... Nakliyat ... Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, engelli işçi kontenjanı ile asıl işveren olan ... A.Ş.'nin Gönen / Balıkesir Şubesinde 08.10.2015- 07.04.2016 tarihleri arasında davalı alt işveren ..., 08.04.2016-30.11.2016 tarihleri arasında davalı alt işveren ... Lojistik İnş. ... Ltd. Şti., 01.12.2016-16.08.2017 tarihleri arasında davalı alt işveren İpeks Seyahat ... Ltd. Şti. nezdinde kesintisiz olarak çalıştığını, işe başladığında %40 olan engellilik oranının, yoğun tempo ve bedeni güç gerektiren çalışmaları nedeniyle %64'e yükseldiğini belirtmek sureti ile meslekte kazanma gücü kaybında meydana gelen artış sebebiyle uğradığı cismani zarara karşılık maddi tazminat talebinde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, davalı idarenin değil, diğer davalıların işçisi olarak çalıştığını, ihale makamı olan davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, talebin zaman aşımına uğradığını, maddi tazminat talebinin yerinde olmadığını belirtmek sureti ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Lojistik ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çalışma biçimine yönelik iddialarının gerçek dışı olduğunu, davacının soyut beyanları ile değil Adli Tıp Kurumundan alınacak rapor ile davalının sorumluluğunun belirlenmesi gerektiğini belirtmek sureti ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Nak. ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında işçi - işveren ilişkisi bulunmadığını belirtmek sureti ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar Tasfiye Halinde İpeks Sey. ... Ltd. Şti. ve ..., yargılamaya katılmamışlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, davacının maluliyet oranındaki artış ile yapmış olduğu iş arasında uygun illiyet bağı bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılar ... A.Ş., ... Nakliyat ... Ltd.Şti. vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesinde özetle; davacının, davalılara ait iş yerinde çalışmaya başladığı tarihte %40 olan maluliyet oranının yaklaşık iki yıllık çalışması sonunda %64 oranına yükseldiğini, 17.07.2020 tarihli rapora göre herhangi bir artış bulunmadığını, bu nedenle ATK ile Bursa Uludağ Üniversitesi raporlarının gerçek durumu tespit etmediklerini, üniversitelerin ilgili anabilim dallarından seçilecek konusunda uzman bilirkişilerden oluşmuş bir kurul aracılığı ile nedenlerini açıklayıcı, taraf ve mahkeme denetimine elverişli rapor aldırılması gerekirken Mahkemece dosyada mevcut bilirkişi raporları hükme esas alınarak karar verilmesinin yerinde olmadığını istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

Davalı ... A.Ş. vekili, istinaf dilekçesinde özetle; 24.11.2020 tarih ve 31314 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/4 maddesinin "Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur." hükmünü içerdiğini, davanın reddine karar verilmesi nedeniyle anılan hüküm uyarınca ... A.Ş. lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekalet ücreti hükmedilmesinin yerinde bulunmadığını istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

Davalı ... Nak. ... Ltd. Şti. vekili, istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece müvekkili lehine 4.080,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, 100,00 TL üzerinden açılan davada reddedilen tutar olan 100,00 TL üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Somut olayda. Ege Üniversitesi Hastanesi Engelli Sağlık Kurulu raporunda %40 oranında engellilik hali bulunduğu belirtilen davacının, asıl işveren olan ...

A.Ş.'nin Gönen / Balıkesir şubesinde 08.10.2015 tarihinde alt işveren olan davalı ... işçisi olarak çalışmaya başlaması, bu çalışmasını yeni hizmet alım sözleşmeleri kapsamında iş üstlenen alt işverenler nezdinde sürdürmesi ve son olarak davalı Tasfiye Halinde İpeks Seyahat ... Ltd.

Şti. işçisi olarak çalışmakta iken çok sayıda kayıtsız gönderiyi çöp konteynırına attığının tespit edilmesi üzerine 16.08.2017 tarihinde işine son verilmesi, eldeki davanın %64 engellilik hali bulunduğunu belirtir Balıkesir Atatürk Şehir Hastanesinin 08.02.2018 tarih ve 538 sayılı Engelli Sağlık Kurulu Raporu alınmasından sonra açılması, ATK 3. İhtisas Kurulunun 13.02.2019 tarih ve 2366 sayılı Raporunda;

davacıda muskuler distrofi grubu kas hastalığı olduğunun, bu hastalığın genetik geçişli, ilerleyici kas güçsüzlüğü ile seyreden, ailesel, kronik hastalık grubunda yer aldığının tıbben bilindiğinin, kişinin meslekte kazanma gücü kaybındaki artışın, hastalığının ilerlemesinden kaynaklandığının, yaptığı işin hastalığının ilerlemesinde etkisi olmamakla birlikte kişinin hastalığının olağan seyri nedeniyle kas kuvveti gerektiren işlerde çalıştırılmasının uygun olmayacağının mütalaa edilmesi, Bursa Uludağ Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesinin 03.03.2020 tarih ve 30615 sayılı Kurul Raporunun da aynı yönde olması,

dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının meslekte kazanma gücü kayıp oranındaki artışın anılan iş yerindeki çalışmasından kaynaklandığının kanıtlanamaması nedeniyle davanın reddine, öte yandan istinaf başvurusunda bulunan davalılar lehlerine AAÜT'nin 13/2. maddesi uyarınca dava değerini geçmeyecek şekilde vekalet ücretine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği..." gerekçesiye yerinde bulunmayan istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... AŞ. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... AŞ. vekili temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, meslek hastalığından kaynaklanan maddi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 371. maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21. maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77. maddesi

3. Değerlendirme

A)Davalı ... A.Ş. vekilinin temyiz istemi yönünden;

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Davacı vekilinin temyiz istemi yönünden;

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; davacı vekilince davacının davalılar nezdinde çalışmaya başlamadan önce Ege Üniversitesi Hastanesi Engelli Sağlık Kurulu raporunda %40 oranında engellilik halinin bulunduğu, asıl işveren olan ...

A.Ş.'nin Gönen / Balıkesir şubesinde 08.10.2015 tarihinde alt işveren olan davalı ... işçisi olarak çalışmaya başladığı, bu çalışmasını yeni hizmet alım sözleşmeleri kapsamında iş üstlenen alt işverenler nezdinde sürdürmesi ve son olarak davalı Tasfiye Halinde İpeks Seyahat ... Ltd.

Şti. işçisi olarak 16.08.2017 tarihine kadar çalıştığı, eldeki davanın ise %64 engellilik hali bulunduğunu belirtir Balıkesir Atatürk Şehir Hastanesinin 08.02.2018 tarih ve 538 sayılı Engelli Sağlık Kurulu Raporu alınması üzerine engellik halindeki artış oranının iş yeri çalışma şartlarından kaynaklandığı gerekçesiyle davalılar aleyhine maddi tazminat talepli olarak açıldığı, Mahkemece aldırılan ATK 3. İhtisas Kurulunun 13.02.2019 tarih ve 2366 sayılı Raporda;

davacıda muskuler distrofi grubu kas hastalığı olduğunun, bu hastalığın genetik geçişli, ilerleyici kas güçsüzlüğü ile seyreden, ailesel, kronik hastalık grubunda yer aldığının tıbben bilindiğinin, kişinin meslekte kazanma gücü kaybındaki artışın, hastalığının ilerlemesinden kaynaklandığının, yaptığı işin hastalığının ilerlemesinde etkisi olmamakla birlikte kişinin hastalığının olağan seyri nedeniyle kas kuvveti gerektiren işlerde çalıştırılmasının uygun olmayacağının mütalaa edilmesi nedeniyle davanın reddine karar verildiği,

ancak kurumca dava konusu talep ile ilgili davacı tarafça başvuruda bulunulduğuna veya bu hususta tespit ve tahkikat yapıldığına dair herhangi bir evraka dosya kapsamında rastlanılmadığı anlaşılmıştır.

Meslek Hastalığından Kaynaklı Tazminat davalarının görülmesi için ön koşul zararlandırıcı olayın Kurumca meslek hastalığı niteliğinde olduğunun tespit edilmesidir. Meslek Hastalığının tespiti ile ilgili ihtilaf Sosyal Güvenlik Kurumunun hak alanını doğrudan ilgilendirmekte olup tazminat davasında kurum taraf değildir.

Yukarıda yapılan açıklamalar gereğince, İlk Derece Mahkemesince davanın davacıda meydana gelen engellik hali artışının iş yeri çalışma şartları ile ilgisi bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de kurum tarafından davacının meslek hastalığına uğradığına dair tespit kararının bulunup bulunmadığı araştırılmaksızın eksik araştırma sonucu karar verilmesi hatalı olmuştur.

Öncelikle Mahkemece yapılacak iş, davacı tarafa, maruz kaldığı olayın meslek hastalığı olduğunun tespitine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuru yapması yönünde süre vermek , kurumca yapılacak tespit ve tahkikat sonucunu beklemek , kuruma yapılan başvuru üzerine Kurumun meslek hastalığının varlığını kabul etmemesi halinde Mahkemece davacı tarafa usulüne uygun süre verilerek Kurumu ve işvereni de taraf göstermek suretiyle açılacak dava ile meslek hastalığının ve sürekli iş göremezlik oranının tespitini talep ettirmek devamla açılacak davanın bekletici mesele yapılması suretiyle davanın sonucunu beklemek ve dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgelere göre karar vermekten ibarettir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Davacı vekilinin temyiz istemi yönünden;

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz eden davacının sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacıya iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının davalı ... A.Ş.'den alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,