Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/9530 K.2024/12240

Taraflar arasındaki Basın İş Kanunu kapsamında çalışmaların ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili ile davalılar tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sarı basın kart sahibi gazeteci olduğu, aynı zamanda 26.06.2001 - 31.08.2006 tarihleri arasında ...'ye ait ... ve ... sicil numaralı ... Gazetesi iş yerinde Gazete Muhabiri olarak çalıştığı, yine 01.09.2009 - 30.04.2009 tarihleri arasında ...'ye ait ... sicil numaralı ...

Gazetesi iş yerinde Gazete Muhabiri olarak çalıştığı, kanuna ve yasal mevzuata uygun olarak işe girişlerinin gazete muhabiri sözleşmelerin aylık ve 4 aylık dönem bordroları Sosyal Güvenlik Kurumuna verildiği, yasal mevzuata uygun olarak çalıştığı gazete işverenleri tarafnıdan verilen Basın Kaşeli aylık ve 4 aylık dönem bordrolarının Gazete Muhabiri çalışma hizmetleri, davalı Kurum tarafından belge kodları (1A) şeklinde yanlış girilerek normal sigortalı çalışma hizmeti olarak gösterildiği, Gazete Muhabiri hizmetleri (2A ve 3A) şeklinde belge kodları olarak düzenlendiği,

2001 yılı 9-10-11-12. aylarında, 2002 yılının tamamında, 2004 yılının 5-6-7-8-9-10-11. aylarında, 2005 yılının 10.ayında, 2008 yılının 3-4-5-6-7-8-9. aylarındaki çalışmalarının gazeteci muhabiri olarak çalıştığı iddiasıyla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı SGK tarafından belge kodları (1A) şeklinde yanlış girilerek normal sigortalı çalışma hizmeti olarak gösterilen dönemlere ait Gazete muhabiri hizmetlerinin (2A ve 3A) şeklinde belge kodları olarak tespit edilerek düzeltilmesine, 31.08.2015 tarihinden itibaren emekli maaşına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; itibari hizmet sürelerini düzenleyen mülga 506 sayılı kanunun Ek 5. maddesine göre maddede sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için hizalarında gösterilen sürelerin, sigortalılık süresi olarak ekleneceği, ek madde 6 ya göre de en az 3600 gününü ek madde 1 de belirtilen işlerde geçiren sigortalıların, itibari hizmet süresine ilişkin hükümlerden yararlanacağının hüküm altına alındığı,

5510 sayılı Kanun'un 40. maddesinde de yaş haddi indiriminden yararlanabilmek için ölüm ve maluliyet halleri hariç tablonun 10 numaralı sırasında yer alan sigortalalıran en az 1800 gün, diğer sıralarda yer alan sigortalıların ise enaz 3600 gün belirtilen iş yeri ve işlerde çalışmış olmaları gerektiği, mülga 506 sayılı Kanun'un 5 ve 6. maddelerine göre itibari hizmetin, bu işlerde en az 3600 gün çalışmaları koşuluyla prim ödeme gün sayılarınn ¹/4'ü olarak belirlenen itibari hizmet sürelerinin kişinin hizmetlerine sigortalılık süresi olarak eklenebileceği,

5510 sayılı Kanun'un 40. maddesindeki düzenlemenin 506 sayılı Kanun'daki 3600 gün sınırlamasını aynen devam ettirildiği, davacının 10.01.1987 tarihinde ilk kez sigortalı olduğu, tahsis koşullarının 506 sayılı Kanun'un 81. maddesine göre 23.05.2002 tarihindeki hizmetlerine göre belirlendiği, davacının bu tarihte 3600 günlük fiili hizmeti olmaması nedeniyle eklenebilecek itibari hizmeti olmadığı, davacının bu şekilde 25 yıl, 50 yaş ve 5375 gün şartına haiz olduğunu, davacının tahsis talep tarihinde bu şartlara haiz olmadığı, bu itibarla yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalılar davaya cevap vermemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; dosya kapsamı itibariyle; davacının davalı ...'ye ait ... sicil no.lu iş yerinde 26.06.2001 - 31.08.2006 tarihleri arasında, davalı ...'ye ait ... sicil no.lu iş yerinde 01.09.2006 - 30.04.2009 tarihleri arasında muhabir olarak 5953 sayılı Kanun'a tabi olarak çalıştığı, tahsis talep tarihini takip eden aybaşı olan 01.09.2015 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının davalı ...'ye ait ... sicil no.lu iş yerinde 26.06.2001 - 31.08.2006 tarihleri arasında,

davalı ...'ye ait ... sicil no.lu iş yerinde 01.09.2006 - 30.04.2009 tarihleri arasında 5953 sayılı Kanun'a tabi muhabir olarak çalıştığının tespitine, davacının, tahsis talep tarihini takip eden aybaşı olan 01.09.2015 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ile davalılar istinaf yoluna başvurmuşlar ve Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 25.06.2001 ve 31.08.2006 tarihli iş sözleşmeleri, dinlenen tanık beyanları ve dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının, davalılara ait iş yerlerinde 5953 sayılı Kanun'a tabi muhabir olarak çalıştığının ve bu nedenle 506 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi kapsamında itibari hizmet süresinden yararlanması gerektiğinin anlaşılması.

13.11.1968 doğumlu davacıya 31.08.2015 tarihindeki sigortalılık durumuna göre 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı bağlanabilecek olması ve davalılar ... ile ...'ye ait iş yerlerinden itibari hizmet süresinden yararlandığı süreler ile fiili hizmet zammı kapsamındaki sigortalılıkları da dikkate alındığında 31.08.2015 yaşlılık aylığı tahsis talep tarihi itibariyle 506 sayılı Kanun'un geçici 81. maddesi kapsamında yaşlılık aylığına hak kazanmış bulunması;

uyuşmazlık konusu dönemde davalılar ... ve ...'ye ait iş yerlerinden Kuruma verilen dönem bordrolarında basın iş yeri olduğuna ilişkin kaşe bulunmaması nedeniyle Kurumca bu hizmetlerin (01) koduyla davacının hizmet döküm cetveline işlenmesi nedeniyle davanın açılmasına davalı işverenlerin de sebebiyet vermeleri nedeniyle davalılar ... ile ...'nin aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinde de bir isabetsizlik bulunmaması gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, çalışma olgusunun hiç bir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya konulamadığı iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının 26.06.2001 - 30.04.2009 tarihleri arasındaki çalışmasının Basın İş Kanunu kapsamında olduğunun ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine ilişkindir.

1.Her ne kadar dava dilekçesinde davacı (1A) koduyla bildirilen hizmetlerinin (2A) ve (3A) olarak düzeltilmesine ilişkin talepte bulunmuş ise de davaya konu dönemlerde (1) belge kodunun tüm sigorta kollarından çalışmayı, (2) belge kodunun sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmayı, (3) belge kodu toplum yararına çalışmayı, (A) ise belgenin asıl nitelikte olduğunu gösterdiği anlaşıldığından, davacının esas itibariyle çalışmasının ise 23 koduyla, yani Basın İş Kanunu kapsamındaki çalışma olduğuna dair talebinin bulunduğu göz önüne alındığında, söz konusu belge kodu hatasının temyiz edenin sıfatı da nazara alındığında davanın esasına etkili bir hata olmadığı kanaatine varılmıştır.

2.Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesinin (2). fıkrasında "hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir", hükmü öngörülmüş olup, Mahkemece, kabule konu olunan çalışmalar 30.09.2008 tarihinden öncesine ilişkin olup bu çalışmalar yönünden davanın yasal dayanağının 506 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi olduğu anılan maddenin 3. fıkrasının "...

Fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0.25) formülü uygulanır." hükmü gereği, hüküm kurulması gerekmekte olduğu, yine Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 16.05.2000 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 18.02.2000 gün ve 1997/1 Esas - 2000/1 Karar sayılı kararında, anılan Kanun'un Ek 5. maddesinde öngörülen itibari hizmet süresinin, salt sigortalılık süresine eklenmesi gerekeceği, ayrıca bu sürenin fiili prim ödeme gün sayısına eklenmesinin söz konusu olamayacağına ilişkin kararı dikkate alınmaksızın,

yazılı şekilde tespitine hükmedilen çalışmanın 5953 sayılı Kanun kapsamında olduğunun belirtilmesiyle yetilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR