Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/9619 K.2024/10170

Taraflar arasında Mahkemede görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (kapatılan) 21. Hukuk Dairesince, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalılardan ... unvanlı iş yerinde 01.04.2005 tarihinde çalışmaya başladığını 31.07.2009 tarihleri arasında çalıştığını ancak SGK bildiriminin yapılmadığını belirterek talep ettiği tarihler arasında sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı şirket vekili; hak düşürücü sürenin geçtiğini davacının 03.08.2001 - 03.09.2004 tarihleri arasında çalıştığını bu tarihten sonra aynı sektörde kendi adına iş yeri açtığını eski çalışanlarından birini de çalıştırdığını buna ilişkin dava açmaları üzerine işbu davanın açıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum cevap dilekçesinde özetle; davacının talep ettiği dönemde iş yerinin faal ve yasa kapsamında olduğunun resmi belgelerle kanıtlanması gerektiğinin belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 16.12.2015 tarihli ve 2014/187 Esas, 2015/557 Karar sayılı kararı ile açılan davanın kabulü ile, 01.04.2005-01.01.2006 tarihleri arasında 270 gün,günlük 16.29 TL 01.01.2006-01.01.2007 tarihleri arasında 360 gün,günlük 17.70 TL 01.01.2007-01.07.2007 tarihleri arasında 180 gün,günlük 18.75 TL 01.07.2007-01.01.2008 tarihleri arasında 180 gün,günlük 19.50 TL 01.01.2008-01.07.2008 tarihleri arasında 180 gün,günlük 20.28 TL 01.07.2008-01.01.2009 tarihleri arasında 180 gün,günlük 21.29 TL 01.01.2009-20.01.2009 tarihleri arasında 20 gün, günlük 22.20 TL ücretle 506 sayılı Kanun'a tabi olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 19.10.2017 tarihli 2016/4770 Esas, 2017/8055 Karar sayılı ilamı ile. "Yapılacak iş, davacıya banka kanalıyla ücret ödemesinde bulunup bulunulmadığını araştırmak, Bakırköy 15. İş Mahkemesinin 2014/381 Esas sayılı dosyasını getirtmek, tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek bakımından ihtilaf konusu davalı işyeri dönem bordrolarında adı geçen,

gece vardiyasında görev yapan ve davacının çalışmalarını bilebilecek nitelikte sigortalı çalışanlar belirlenerek bunların tanık olarak beyanlarına başvurmak ve hizmet tespiti davalarının niteliği gereği re'sen delil araştırması ilkesi de gözetilerek çalışıldığı iddia edilen süreler yönünden şüpheye yer vermeyecek şekilde olabildiğince tüm delilleri toplayıp bunları birlikte değerlendirmek ve Mahkemece sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı verilen kararı ile bozma öncesinde ve bozma sonrasında dinlenen tanıkların beyanları ile davanın kabulüne, davacının davalı işveren nezdinde,

a)01.04.2005-01.01.2006 tarihleri arasında 270 gün,günlük 16,29 TL,

b)01.01.2006-01.01.2007 tarihleri arasında 360 gün,günlük 17,70 TL,

c)01.01.2007-01.07.2007 tarihleri arasında 180 gün,günlük 18,75 TL,

ç)01.07.2007-01.01.2008 tarihleri arasında 180 gün,günlük 19,50 TL,

d)01.01.2008-01.07.2008 tarihleri arasında 180 gün,günlük 20,28 TL,

e)01.07.2008-01.01.2009 tarihleri arasında 180 gün,günlük 21,29 TL,

f)01.01.2009-30.06.2009 tarihleri arasında 180 gün,günlük 22,20 TL,

g)30.06.2009-31.07.2009 tarihleri arasında 60 gün, günlük 23,10 TL,

Brüt asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı şirket vekili; bozma gereğinin yerine getirilmediğini, hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddini talep ettiklerini, tanıkların davalı şirkete husumet beslediklerini ve ifadelerinin hükme esas alınamayacağını, diğer tarafsız tanık anlatımları ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili; bordrolu tanıklar dinlenmeden, yeterli araştırma ve değerlendirme yapılmadan, işyeri sahipleri dinlenmeden, Yargıtayın 19.10.2017 tarihli bozma kararındaki hususlara riayet edilmeden oluşturulan kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dukuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre temyiz eden davalı taraf vekillerinin aşağıda kalan paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirir. (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulunun 12.07.2006 tarihli, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı).

Mahkemenin, Yargıtayın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Prof. Dr. ... Kuru, Usuli Müktesep Hak (Usule İlişkin Kazanılmış Hak) Dr. A. Recai Seçkin’e ..., Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları No. 351 Ankara, 1974, sayfa 395 vd.)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

3.Mahkemece verilen ilk kararda, davacının 01.04.2005-20.01.2009 döneminde çalıştığının tespitine dair hüküm kurulduğu ve bu kararın davacı tarafından temyiz edilmediği, temyiz konusu kararda ise davacının 01.04.2005-31.07.2009 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece ilk kararı temyiz eden davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak aşılarak hizmet tespit sonunun 31.07.2009 olarak belirlenmesi ve hizmet tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 438 inci maddesi hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalılar vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 1 inci maddesindeki (f) ve (g) numaralı bentlerinin silinerek yerine "f) 01.01.2009-20.01.2009” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,