Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/9756 K.2025/1692

Taraflar arasındaki teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim kesintisine istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı taraf dava dilekçesinde özetle; 24.07.2015 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunu, 16.01.2009-20.02.2009 tarihinde Toprak Mahsulleri Ofisine yapmış olduğu fındık ürün teslimleri bulunduğunu, her iki teslimatta da prim tevkifatı yapıldığını, prim kesintileri Kurum hesabına geçmediği için bu tevkifatlara binaen kendisine sigortalılık süresi verilmediğini, kendisinin Ordu ili İkizce ilçesinde arazisi olduğunu, 23 dönüm arazi üzerinden Devlet tarafından ödemesi yapılan doğrudan gelir desteği ve alan bazlı fındık destekleme bedeli aldığını belirterek ürün teslimi ve prim tevkifatına dayalı olarak 16.01.2009 tarihi ile 24.07.2015 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 5510 sayılı Kanun'un yürürlük tarihi olan 01.10.2008 sonrası tevkifat kesintisine istinaden kayıt ve tescil yapılabileceğine dair her hangi bir hüküm bulunmaması nedeni ile ...Ajans Amirliğine 16.01.2009 ve 20.01.2009 tarihlerinde verilen fındık mahsulünden dolayı geriye dönük kayıt ve tescil yapılamayacağından davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından özetle; davanın kabulü ile davacı ...'in 16.01.2009-24.07.2015 tarihleri arasında 6 sene 6 ay 8 gün süre ile 2926 Kanun kapsamında zorunlu Tarım Bağ-Kur'lusu olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur. B.İstinaf Sebepleri: Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması için gerekli ve yeterli belgenin bulunmadığını belirterek verilen karar hakkında istinaf isteminde bulunmuştur. C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının TMO'ya 16.01.2009 tarihinde fındık teslim etmiş olduğu ve tevkifat kesintisi yapıldığı, Kurum tarafından ise sigortalılık süresi verilmediği, tevkifatı takip eden aybaşı itibari ile Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitinin dosya içeriğine uygun düşeceği, bu hali ile 01.02.2009-31.12.2009 tarihleri arasında davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti gerekirken, bu süreler dışında da tarımsal faaliyetini kesintisiz sürdürdüğü yönünde sair dönem yönünden de davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu,

ancak bu hatanın giderilmesinin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği dikkate alınarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkeme kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile davacılar murisi ...'in 01.02.2009-31.12.2009 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının tarımsal faaliyetine ve prim tevkifatına dayalı olarak 16.01.2009-24.07.2015 tarihleri arasında ile 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 7, 9, 10, 36. maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR