Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/10072 K.2025/15986

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalılardan Kurum vekili ve .... Ltd. Şti. Tasfiye Memuru tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı ... San. Ltd. Şti. nezdinde 01.02.2006 – 27.07.2010 tarihleri arasında, diğer davalı .... Gıda... Tic. Ltd. Şti. nezdinde 28.07.2010 – 01.03.2012 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen sürelerde en son net 800 TL ücretle çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

1.Davalı ... San. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davacının davalı şirket ile hizmet akdine dayalı bir sözleşmesinin olmadığını, davacının hamal pozisyonunda çalıştığını, davacının işyerine ve işverene sürekli bağımlı olmadığını, yeşil kartlı olduğunun tahmin edildiğini, şirketin inşaat mevsiminde her yıl nisan-ekim ayları arası faaliyet gösterdiğini, şirketin 29.01.1997 tarihinde unvan değişikliği yaptığını, şirketin devrinin söz konusu olmadığını, iki şirket arasında kiracılık ilişkisinin söz konusu olduğunu, ... İş Mahkemesinde açılan dava dosyalarında gelen cevabi yazılarda işyerinde 4 ay üretim yapılmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının Kurum kayıtlarında sigorta hizmetlerinin olmadığını, iki şirketin farklı tüzel kişiliklerinin bulunduğunu, tespit davalarının kamu düzenini ilgilendirdiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 11.03.2016 tarih ve 2014/346 - 2016/186 E.K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum ve .... Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 14.12.2017 tarih ve 2016/9046 - 2017/10600 E.K. sayılı kararı ile "Mahkemece, davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Somut olayda; duruşmalarda sadece davacı ve davalı taraf tanıklarının dinlendiği, dinlenilen tanıkların Yargıtayın aradığı nitelikte tanıklardan olmadığı ve Mahkemece davacının çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla, hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde tespit edilemediği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş; öncelikle davacıya davalı şirketler nezdinde geçen çalışmasını açıklatmak suretiyle davacının yapmış olduğu işin hamallık olduğunun anlaşılması halinde piyasa hamalının sigortalı olamayacağı dikkate alınmalı, dinlenen tanık beyanlarının hüküm kurmaya elverişsiz olması nedeniyle ihtilaflı dönemde çalışması bulunan bordro tanıkları ile talep edilen dönemdeki komşu işyeri sahipleri ile bu işyerlerindeki çalışmaları kayıtlara geçmiş kişileri tespit ederek davalıya ait işyerinde işlerin iş yerine bağlı sürekli hamallarla mı yoksa piyasa hamallarıyla mı yapıldığı, çalışmanın varlığı ve kesintili olup olmadığı,

tam zamanlı mı kısmi zamanlı mı olduğu, davacının çalıştığını iddia ettiği işin her yıl talep edilen sürenin tamamında yapılıp yapılmadığı, yılın hangi aylarında bu işin yapıldığı, çalışmanın yapıldığı aylarda eksiksiz tam gün olarak (her ay 30 gün üzerinden) bu işin yapılıp yapılmadığı, yapılmadı ise ayda kaç gün anılan faaliyette bulunulduğu,

ücretin kim tarafından ödendiği ve ödenen ücret miktarı ve nasıl ödendiği (günlük, haftalık, aylık) hususları belirlenmeli, davalı işyerlerine ait ihtilaf konusu dönem puantaj kayıtları, ücret tediye bordroları, hasta sevk kağıtları, yaptığı işe göre davacının isim ve imzasını taşıyan fatura ve benzeri her türlü belge getirtilmeli;

ilgili meslek/ticaret odasından davalı işyerlerine ait kapasite raporu celbedilmeli, tüm vergi beyannameleri (gerektiğinde keşif yapılarak tespit edilecek) işyeri mekan ve büyüklüğü/fiziki şartları, ciro, elektrik, su tüketimi ve her türlü veri gözetilmek suretiyle çalışması gereken sigortalı sayısı, gerektiğinde alanında uzman ilgili meslek mensubu, mali müşavir ve hukukçudan oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınarak belirlenmeli, bu raporda dava konusu dönemdeki dönem bordrolarında çalıştığı bildirilen sigortalı sayısı ile de karşılaştırma yapılmalı,

ihtilaf konusu döneme ilişkin olarak düzenlenmiş Kurum denetim tutanaklarında tescilsiz çalıştığı tespit edilenler tanık sıfatıyla dinlenilerek davacının kayıtlarda yer almayan çalışmasının nedeni araştırılmalı ve bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." şeklindeki gerekçeyle hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 20.02.2025 tarih ve 2018/8 - 2025/74 E.K. sayılı kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller, bordro tanıklarının beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davanın kısmen kabulü ile

1-Davacının davalı ... Limited Şirketine ait iş yerinde;

-01.04.2006-31.10.2006 tarihleri arasında 210 gün,

-01.04.2007-31.10.2007 tarihleri arasında 210 gün,

-01.04.2008-31.10.2008 tarihleri arasında 210 gün,

-01.04.2009-31.10.2009 tarihleri arasında 210 gün,

-01.04.2010-27.07.2010 tarihleri arasında 117 gün, hizmet akdine tabi olarak çalıştığı halde, bildirilmeyen toplam 957 gün hizmetin Kuruma bildirilmesi gerektiğinin tespitine,

2-Davacının davalı.... Nak. Gıda Turizm Temizlik İthalat İhracat Tic. ve San. Limited Şirketi'ne ait iş yerinde;

-28.07.2010-31.10.2010 tarihleri arasında 93 gün,

-01.04.2011-31.10.2011 tarihleri arasında 210 gün, hizmet akdine tabi olarak çalıştığı halde, bildirilmeyen toplam 303 gün hizmetin Kuruma bildirilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre ve zaman aşımından reddinin gerektiğini, Kurumun işbu davada davalı sıfatının bulunmadığını, çalışma olgusunun yöntemince ortaya konulamadığını, kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı verildiğini belirterek, temyizen bozulmasını istemiştir. 2.Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. tasfiye memuru temyiz dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, şirket aleyhine açılan diğer davalarda birbirleri lehine tanıklık eden tanık beyanlarının hükme esas alınmasının hatalı olduğunu belirterek, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Mahkeme kararının dava dilekçesi özet kısmında yer alan "01.01.2009" ibaresinin silinip yerine "01.02.2006" ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu biçimiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 25.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.