Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/1079 K.2025/7688

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin İstanbul Büyükşehir Belediyesi Mezarlıklar Müdürlüğü'nün güvenlik işini 18.04.2007-31.12.2008 tarihleri arasında yaptığını, şirket bünyesinde çalışan sigortalılara her ay temel ücretin yanı sıra yemek ve yol yardımı adı altında yardımda bulunduğunu, fazladan ödenen prim bedellerinin ödenmesi için 02.05.2016 tarihinde Kuruma başvurduğu,

ancak talebinin reddedildiğini, 506 sayılı Kanun'un 77. maddesine göre yemek yardımı ve yol yardımı prime esas kazanca dahil edilmemesi gerektiği halde, Kurumca bu yardımların prime esas kazanca dahil etme işleminin usul, yasa ve yerleşik içtihatlara aykırı olduğu belirterek,

fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkili şirketin 18.04.2007-31.12.2008 tarihleri arasında çalışan sigortalılara ödenen yemek ve yol yardımlarının 506 sayılı Kanun'un 77/2 maddesi gereğince, sigorta primine esas kazanç niteliğinde olmadığının ve prime esas kazançlar toplamına dahil edilmemesi gerektiğinin tespitine ve bu tarihler arasında işyerinde çalışan sigortalılara ödenen yemek ve yol yardımı üzerinden ödenmiş sigorta primleri ile işsizlik sigortası primlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı, hak düşürücü süre, derdestlik, husumet, görev ve yetki itirazında bulunduklarını, davacının talebi ile ilgili Kurumun yaptığı işlemin doğru olduğunu, herhangi bir eksiklik bulunmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 03.05.2019 tarihli kararı ile "Davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile

1-a)Davacı şirket tarafından 1114263 sicil numaralı işyerinden 2007 yılı Nisan-Aralık döneminde çalışan sigortalılara ödenen yol yardımlarının prime esas kazançlar toplamına dahil edilmemesi gerektiğinin tespitine,

b)2007 yılı Nisan-Aralık döneminde davacı şirket tarafından işyerinde çalışan sigortalılara ödenen yol yardımı üzerinden davalı Kuruma ödenen sigorta primleri ve işsizlik sigortası primlerine ilişkin toplam 106.895,71 TL. alacağın her aya ilişkin sigorta primin Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden ay başından iadenin yapılacağı ayın başına kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

c) Fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 03.05.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 01.04.2021 tarihli kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.05.2019 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Daire'nin 09.11.2023 tarihli kararı ile "... 1.Somut olayda, hükmolunan dönem içerisinde çalışan her bir sigortalı bazında ödenen yol yardımları ile ilgili belgeler işverenden istenilmeksizin hazırlanan ve denetime elverişli olmayan bilirkişi raporu hükme esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Öncelikle, davacı işveren tarafından sigortalılara ödenen yol yardımları ile ilgili belgeler işverenden de sorulup temin edildikten sonra, celbedilen belgeler ile bozma kararı öncesinde alınan bilirkişi raporu denetlenmeli, rapor denetlenebilirse dava konusu dönem içinde, ödenen sigorta primi ve işsizlik sigortası prim tutarları, ait oldukları dönemler ve ödeme tarihleri üzerinden, çalışan her bir sigortalı bazında hükmolunan dönem içinde ödenen ve Kanun kapsamında geçen yol yardım tutarları tespit edilmeli ve iadesi gereken tutar Kurum verileri ile doğrulandıktan sonra usulünce belirlenmeli, oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir." gerekçesiyle söz konusu kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile

1-a)Davacı şirket tarafından 1114263 sicil numaralı işyerinden 2007 yılı Nisan-Aralık döneminde çalışan sigortalılara ödenen yol yardımlarının prime esas kazançlar toplamına dahil edilmemesi gerektiğinin tespitine,

b)2007 yılı Nisan-Aralık döneminde davacı şirket tarafından işyerinde çalışan sigortalılara ödenen yol yardımı üzerinden davalı Kuruma ödenen sigorta primleri ve işsizlik sigortası primlerine ilişkin toplam 106.895,71 TL. alacağın her aya ilişkin sigorta primin Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden ay başından iadenin yapılacağı ayın başına kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

c)Fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, davanın reddi gerektiğini beyanla karara karşı temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, yol yardımlarının prime esas kazanca dahil olmadığının tespiti ile alacak istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,