Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/10965 K.2025/17125

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalıya ait matbaa işyerinde askerlik dönemi hariç olmak üzere 03.01.1997-27.12.2006 tarihleri arasında kesintisiz çalışmasına rağmen giriş çıkış yapılmak suretiyle gün ve kazançlarının eksik gösterildiğini, bu nedenle emeklilik işlemlerinin uzadığını, çalışmasının kesintisiz olduğunun en iyi davalının kızı tarafından bilindiğini, işyerinden ayrılırken verilen kıdem tazminatına ilişkin belgenin mevcut olduğunu, belgede çalışma süresinin açıkça yazdığını, eksik gün ve kazançlarının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Fer'i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili Kurum kayıtlarında bulunmayan çalışma iddiasının ve eksik gün yatırıldığı iddia edilen primlerin aksinin tanık beyanları ile kanıtlanmasının mümkün olmadığı, davalı işverenin yanında çalıştığını iddia ettiği dönemlerde davaya konu hizmetin yapıldığı iddia edilen iş yerinin o dönemde gerçekten var olup olmadığı, Kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte olup olmadığının belirlenmesi suretiyle çalışma iddiasının gerçeğe uygunluğunun özel bir duyarlılıkla araştırılması gerektiği, salt yetersiz ve soyut tanık beyanlarına göre karar verilmemesi,

dava konusu dönemin tamamı yönünden hem çalışmaların geçtiği işyerinin varlığı hem de sigortalının çalışmalarının gerçek çalışma olduğunun hiçbir tereddütte yol açmayacak şekilde ispatlanması, çalıştığı iddia edilen döneme ilişkin makbuz, fatura, defter gibi tüm kayıt ve belgelerin incelenmesi,

çalışmalarının geçtiği işverene ait birden fazla iş yeri varsa, bu işyerlerinin hepsi yönünden aynı incelemenin yapılması ve davacının çalışmalarının bu iş yerlerinin hangisinde geçtiğinin infazı kabil olacak şekilde açıkça yazılması gerektiği, öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin, işveren tarafından verilip verilmediği ya da çalıştıklarının Kurumca tespit edilip edilmediği yöntemince araştırılması,

davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince sorgulanması gerektiği, davacının 02.04.2001 - 31.10.2002, 01.03.2004 - 26.07.2004, 09.02.2005 - 27.07.2005, 21.02.2006 - 01.08.2006 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde sigortasız çalışmasından dolayı bu sürelere ilişkin hizmetlerinin tespiti isteminde bulunmuş ise de davacının, davalı işyerinde dava konusu edilen dönemde çalışmalarının bulunmadığının müvekkili Kurum kayıtları ile sabit olduğu, arz ve izah edilen ve re'sen tespit edilecek nedenlerle hukuksal dayanağı bulunmayan usul ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile 1-Davacının davalıya ait ... sicil numaralı işyerinde, Kuruma bildirimi yapılan süreler dışında Kuruma bildirilmeyen; 02.04.2001-31.10.2002 tarihleri arasında (bu tarihler dahil) kesintisiz tam gün, 01.03.2004-26.07.2004 tarihleri arasında(bu tarihler dahil)kesintisiz tam gün, 09.02.2005-28.07.2005 tarihleri arasında(bu tarihler dahil)kesintisiz tam gün, 21.02.2006-01.08.2006 tarihleri arasında(bu tarihler dahil)kesintisiz tam gün, prime esas asgari ücretle hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekilli tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut uyuşmazlıkta, Kurumun 2 1811 01 01 1012279 017 01 numarasında işlem gören davalı işyerinin 03.01.1997 tarihinde Yasa kapsamına alındığı, 27.12.2006 tarihinde Yasa kapsamından çıkarıldığı, davacıya ait hizmet cetveline göre davalı işyerinden 03.01.1997-27.12.2006 tarihleri arasında kısmi bildirimi olduğu, tespiti talep edilen diğer dönemde başka bir işyerinden de bildirim yapılmadığı anlaşılmış, ...

Askerlik Şubesinin müzekkere cevabına göre, 21.05.1997-23.11.1998 tarihleri arasında askerliğini yapmış olduğu anlaşılmakta olup, davanın, davacının iddia ettiği dönemde davalı iş yerinde çalıştığının tespiti talebiyle açıldığı, davacının davalı iş yerinde çalıştığını iddia ettiği 03.01.1997-27.12.2006 dönemi içinde kalan dönemde kesintili olarak davalı işyerinden sigortalı olarak gösterildiğinin görüldüğü, davanın açıldığı tarih dikkate alındığında hak düşürücü sürenin söz konusu olmadığının anlaşıldığı, davalı iş yerinin belirtilen dönemde faal ve kapsama alınabilecek nitelikte olduğu,

davacının davalı iş yerinde işe girişinin yapıldığı 03.01.1997 tarihinden sonra askerlik nedeniyle çalışmasına ara vermesi haricinde fiili çalışma olgusunun dinlenilen komşu işyeri tanıklarının anlatımları ile kanıtlandığı sonucuna varıldığından, İlk Derece Mahkemesince dosya kapsamında toplanılan delillere göre davacının davasının kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı herhangi bir yön görülmemiş, fer'i müdahil SGK vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davanın, hizmet tespit davası olduğu, yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 106. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olan 506 sayılı Kanun'un 108/1 ve 79/10. maddelerinin görüldüğü, davacının davalıların yanında hizmet tespiti istenen dönemde adına bildirilen çalışma bulunmadığını, Mahkemece de yargılama aşamasında dinlenen gerek bordro ve gerekse komşu işyeri tanıkları tarafından davacının dava konusu edilen dönem aralığında fiili çalışmasını destekler nitelikte açık bir beyanda bulunulmadığını,

davacı şahsın aynı işyerinde sigortasız çalıştığı ve primleri eksik yatırıldığı halde bunu fark etmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacının uzun süreyi kapsayan çalışma iddiasını belgelerle kanıtlaması gerektiğini, iddiaların salt yetersiz ve soyut tanık beyanlarına dayandırılması halinde iddia ispat edilemeyeceğinden davanın reddi gerektiğini, tüm bu olgular gözetilmeksizin davanın reddine karar vermek yerine kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti talebine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR