Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/12068 K.2026/1151

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 01.06.1997-30.09.2016 tarihleri arasında kesintisiz olarak davalı nezdinde apartman temizlikçisi olarak çalıştığını, bu tarihler arasında haftanın 2 günü 10:00- 18:00 saatleri arasında çalıştığını, davalı tarafından sigortasının bildirilmediğini belirterek davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.06.1997 olduğunun ve 01.06.1997- 30.09.2016 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davada hak düşürücü sürenin dolduğunu, fiili çalışmanın kurum kayıtlarına eş değer ve yazılı delillerle ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, davacının ... isminde diğer siteler bünyesinde çalışmış olma ihtimaline binaen husumet itirazları olduğunu, sunmuş oldukları onaylı işletme defterlerinde de görüleceği üzere 4 farklı kişinin apartmanın temizlik işlerini yürüttüklerini, apartman temizlik hizmetinin haftada 1 kez ayda 4 gün olmak üzere verildiğini, davacı işçiden sigorta girişinin yapılabilmesi için gereken belgeler istenilmesine rağmen sosyal yardımı adı altında maaş aldığını, maaşının kesilmemesi için gerekli belgeleri getirmediğini, sigorta istemediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ''Davanın kısmen kabulü ile Davacının davalı ... Apartmanı A-B-C-D Blokları Yönetimi nezdinde 28.02.2011-30.09.2016 tarihleri arasında haftada 2 gün hizmet akdi ve asgari ücretle çalıştığının tespitine, 28.02.2011 tarihi öncesinin ispatlanamaması nedeniyle reddine...'' dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı apartman yönetimi vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; hak düşürücü süre yönünden itirazları dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu, hükme esas alınan tanık beyanlarının soyut nitelikte ve taraflı olduğunu, çelişki giderilmeden hüküm kurulduğunu, kararın bozulması gerektiğini beyan etmektedir. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davacının mahkemece hükmedilen tarihler arasında bir çalışması bulunmadığını, hükme esas alınan tanık ... ...'nin de beyanının bu yönde olduğunu, buna rağmen mahkemece davacının haftada 2 gün çalıştığına hükmedildiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti ilişkindir.

1. Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79. maddesi ve 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86/9. maddesi olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Bu tür davalarda Mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli,

aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve bu davada dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli,

bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği göz önünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.

2. İnceleme konusu eldeki davada; davacı, davalı apartmanda apartman temizlikçisi olarak 01.06.1997-30.09.2016 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiş, Mahkemece 28.02.2011-30.09.2016 tarihleri arasında haftada 2 gün hizmet akdi ve asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir. Verilen kararda hükme esas alınan tanık beyanları çelişkili olup bu çelişki giderilmeden karar verilmesi isabetsiz olmakla birlikte verilen karar eksik incelemeye dayalıdır.

Mahkemece öncelikle dava konusu hizmetlerin geçtiği bloklarda apartman görevlileri, sitenin güvenlik görevlileri dinlenilmesi sureti ile davacının apartman bloklarına haftada kaç gün geldiği sorulup, kat maliki olmayan kiracılar, komşu aparman kapıcıları tespit edilerek dinlenilmeli, tanıkların beyanları arasındaki çelişki oluşması halinde bu çelişki giderilerek karar verilmedir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR