Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/12087 K.2025/15044

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı ile davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.01.1985-30.03.2018 tarihleri arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesi özetle.

Ziraat Odası işe giriş bildirgesinin Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarih olan 23.08.2010 tarihinden itibaren sigortalılığı başlatıldığı, ancak Sigortalı Hizmet ve Tescil Daire Başkanlığının 2009/35 sayılı Genelgesinde “5510 sayılı Kanun'un 2. maddesine göre sigortalı sayıldıkları halde Kuruma kayıt ve tescilleri yapılmamış ve bu tebliğ uyarınca sattıkları ürün bedellerinden 01.04.1994 tarihinden itibaren prim tevkifatı yapılan çiftçilerin, tevkifatın yapıldığını gösteren belgeleri de eklemek suretiyle Kuruma yazılı talepte bulunmaları halinde, tevkifat tutarının Kurum hesaplarına intikal etmesi şartıyla,

tevkifat yaplan ayı takip eden aybaşından itibaren sigortalılıkları başlatılır.

Sigortalılıkları bu şekilde başlatılan çiftçilerin tarımsal faaliyetlerini devam ettirmeleri koşuluyla, sigortalılıkları devam ettiriildiği, tarımsal faaliyetlerin tespitinde ziraat odası kayıtlarının esas alındığı, ziraat odası kaydı olmaması halinde tevkifata esas ürüne ilişkin kamu Kurum ve kuruluşlarının, meslek kuruluşlarının, kooperatif veya birliklerin kayıtları esas alınır.” Hükmüne göre sigortalının bu yönde bir talebi dava açılmadan önce olmadığı, dolayısıyla dava açılmasına sebebiyet vermeyen Kurum hakkında aleyhe yargılama giderleri ile vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından 13.01.2022 tarih ve 2018/38 E. 2022/16 K. sayılı karar ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 26.12.2023 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Dava Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasıdır. Davacının sigortalılığına esas olmak üzere ... Ajansına ürün satıp satıştan prim tevkifatı kesildiği açık olup bu durumda tevkifatı takip eden aybaşından yıl sonuna kadar sigortalı olunduğunun gözetilmemesi hatalıdır. Mahkemece bu dönem yönünden sigortalılığa karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bozma sonrası İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı tarım işi ile uğraşmış olup bu kapsamda tarımla uğraşmasa destek almayacağı çok açık olup Mahkemenin sadece 2005 yılını kabul etmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur. Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; usul ve kanuna aykırı olarak tesis edilen eldeki kararın bozulmasını ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığın tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR