Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/12314 K.2026/579

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... İnşaat .... Tic. Ltd. Şti., ... Sigorta A.Ş. ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıların murisi ... ...'ın davalı ... İnşaat Şirketi tarafından üstlenilen yol bakım onarım işinde çalıştığını, 05.04.2015 tarihinde davalı ...'ın yönetimindeki greyderin geri manevrası sırasında greyderin altında kalarak vefat ettiğini, kazanın meydana gelmesinde davalıların kusurlu olduğunu beyanla maddi ve manevi tazminat, cenaze gideri ile TBK 440 maddesi uyarınca 1 aylık brüt ücret tutarında ödemenin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... ... cevap dilekçesinde, davanın zamanaşımına uğradığını, kusurunun bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde, ... idaresi ve çalışanlarının kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... İnşaat ... cevap dilekçesinde, davacılar murisi her ne kadar kendi şirketlerinin çalışanı ise de iş makinasını kullanan kişinin doğrudan ... işçisi olması nedeni ile ve ölenin de tamamen seyir amaçlı olarak olay yerinde bulunması nedeni ile kendilerinin kusuru bulunmadığını, müteveffaya gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin verildiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde, davaya konu kazanın şantiye alanında gerçekleştiğini, zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçe kapsamında olmadığını, davacıların iddialarını somut deliller ile ispatlamaları gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... Sigorta Şirketi cevap dilekçesinde, müvekkilinin sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, kazanın iş kazası olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "1-Davacılar tarafından davalı ...'ne karşı açılan davanın reddine, 2-Davacı eş ... tarafından açılan maddi tazminat davasının kabulü ile, 241.666,94 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ..., davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı ... ... Sigorta A.Ş. yönünden faiz başlangıcı 06.07.2015'ten itibaren ve davalı ... ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olduğuna)

3-Davacı eş ... tarafından açılan manevi tazminat isteminin kabulü ile, taleple bağlı kalınarak 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ..., ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

4- Davacı ... ... tarafından açılan maddi tazminat davasının kabulü ile, 10.212,69 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ..., davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı ... ... Sigorta A.Ş. yönünden faiz başlangıcı 06.07.2015'ten itibaren ve davalı ... ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olduğuna)

5-Davacı ... ... tarafından açılan manevi tazminat isteminin kabulü ile, taleple bağlı kalınarak 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ... ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

6- Davacı ... tarafından açılan maddi tazminat davasının kabulü ile, 3.917,27 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ..., davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı ... ... Sigorta A.Ş. yönünden faiz başlangıcı 06.07.2015'ten itibaren ve davalı ... ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olduğuna)

7-Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat isteminin kabulü ile taleple bağlı kalınarak 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ... ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

8-Davacılar ..., ..., ..., ... ve ... tarafından davalılar davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ..., davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve davalı ...'a karşı açılan destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin sübut bulmadığından ayrı ayrı reddine,

9- Davacı ... tarafından davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ..., davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve davalı ...'a karşı açılan manevi tazminat isteminin kabulü ile, 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ... ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

10- Davacı ... tarafından davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ..., davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve davalı ...'a karşı açılan manevi tazminat isteminin kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ... ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

11- Davacı ... tarafından davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ..., davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve davalı ...'a karşı açılan manevi tazminat isteminin kabulü ile, 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ... ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

12- Davacı ... tarafından davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ..., davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve davalı ...'a karşı açılan manevi tazminat isteminin kabulü ile, 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ... ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

13- Davacı... tarafından davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ..., davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve davalı ...'a karşı açılan manevi tazminat isteminin kabulü ile, 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ... ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

14-Davacılar tarafından davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ..., davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve davalı ...'a karşı açılan cenaze gideri alacağı taleplerinin sübut bulmadığından reddine,

15- 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 440.maddesi uyarınca tespit edilen, brüt 1.553,94 TL ölüm tazminatının dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... ve davalı ... İnşaat ...Ltd Şti'nden alınarak, davacılar ..., ... ... ve ...'a ödenmesine,

16- Davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'in ölüm tazminatı taleplerinin ayrı ayrı reddine,

17- Yasal kesintilerin infaz aşamasında gözetilmesine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... İnşaat .... Tic. Ltd. Şti., ... Sigorta A.Ş. ve ... vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, davalı ... İnşaat .... Tic. Ltd. Şti.'nden sigorta bildirimi yapılmak suretiyle çalışan davacıların murisi ... ...'ın ...

Genel Müdürlüğünden ihale ile alınan yol bakım onarım işinde araçların geçiş kontrolünü sağlayan bayrakçı tabir edilen personelin servis şoförlüğünü yaptığı sırada, davalı ... personeli olan diğer davalı ...'ın yönetimindeki greyderin geri manevrası sırasında greyderin altında kalarak vefat ettiği, davalı ...

Genel Müdürlüğünün kendi asıl vazifeleri arasında yer alan yol yapım işini ihale yoluyla üçüncü kişilerce gördürebileceğinden davalı İdarenin asıl işveren olduğu, davalılar arasında yapılan sözleşmenin anahtar teslim sözleşme olarak yorumlanamayacağı, 5510 sayılı Kanun'un 12/6.maddesi ile asıl işverenin bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte müteselsil sorumlu oldukları,

olay nedeniyle sorumlular hakkında Büyükçekmece 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/122 Esas sayılı ceza dava dosyasında aldırılan bilirkişi heyet raporuna ve İlk Derece Mahkemesince aldırılan kusur bilirkişi raporu ile heyet raporuna göre olay anında iş makinesinin hareketini yönlendirecek veya denetleyecek manevracıların görevlendirilmediği, görevlendirilenlerin bayrakçı tabir edilen çalışanlar olduğunun tespit edildiği de gözetildiğinde davalılar ve müteveffaya yüklenen kusur oranlarının dosya kapsamına uygun olduğu, hesaplamaya esas alınan ücret miktarının işverence sunulan bordrolarda yer alan miktar olduğu,

SGK tarafından yapılan ödemeler ile bağlanan gelirlerin dikkate alındığı, AYİM tarafından kabul edilen yeniden evlenme ihtimallerine ilişkin tablo uyarınca belirlenen evlenme ihtimalinden 18 yaşından küçük her çocuk için %5 indirim yapılarak evlenme ihtimalinin %0 olarak belirlenmesinin dosya kapsamına uygun olduğu, taleple bağlı kalınarak hüküm altına alınan manevi tazminat miktarlarının fahiş olmadığı, davalı ... bakımından poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere hüküm kurulduğu da gözetildiğinde davalıların bu yönlere ilişkin istinaf nedenlerinin yerinde görülmediği, ancak ...

Genel Müdürlüğünün harçtan muaf olduğu anlaşılmakla bu yöne ilişkin istinaf başvurusunun kabulü ile karar kaldırılarak yeniden hüküm kurulduğu gerekçesiyle,

"Davalılar ... İnşaat .... Tic. Ltd. Şti. Ve ... Sigorta A.Ş. istinaf başvurularının esastan reddine,

Davalı ...'nün sair istinaf nedenlerinin yerinde görülmemesine ancak harçtan sorumlu tutulmasına yönelik istinaf başvurusunun kabulüne ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı ... harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Davacılar tarafından davalı ...'ne karşı açılan davanın reddine,

Davacı eş ... tarafından açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 241.666,94 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ..., davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı ... ... Sigorta A.Ş. yönünden faiz başlangıcı 06.07.2015 tarihinden itibaren ve davalı ... ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olduğuna)

Davacı eş ... tarafından açılan manevi tazminat isteminin kabulü ile taleple bağlı kalınarak 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ... ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Davacı ... ... tarafından açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 10.212,69 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ..., davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı ... ... Sigorta A.Ş. yönünden faiz başlangıcı 06.07.2015'ten itibaren ve davalı ... ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olduğuna)

Davacı ... ... tarafından açılan manevi tazminat isteminin kabulü ile, taleple bağlı kalınarak 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ... ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Davacı ... tarafından açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 3.917,27 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ..., davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı ... ... Sigorta A.Ş. yönünden faiz başlangıcı 06.07.2015'ten itibaren ve davalı ... ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olduğuna)

Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat isteminin kabulü ile taleple bağlı kalınarak 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ... ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Davacılar ..., ..., ..., ... ve ... tarafından davalılar davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ..., davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve davalı ...'a karşı açılan destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin sübut bulmadığından ayrı ayrı reddine,

Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat isteminin kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ... ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat isteminin kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ... ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Davacı ... ...tarafından açılan manevi tazminat isteminin kabulü ile, 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ... ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat isteminin kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ... ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Davacı... tarafından açılan manevi tazminat isteminin kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.04.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ... ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Davacılar tarafından davalı ... İnşaat...Ltd Şti., davalı ..., davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve davalı ...'a karşı açılan cenaze gideri alacağı taleplerinin sübut bulmadığından reddine,

6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 440.maddesi uyarınca tespit edilen, brüt 1.553,94 TL ölüm tazminatının dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... ve davalı ... İnşaat ...Ltd Şti'den alınarak, davacılar ..., ... ... ve ...'a ödenmesine,

Davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'in ölüm tazminatı taleplerinin ayrı ayrı reddine,

Yasal kesintilerin infaz aşamasında gözetilmesine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... İnşaat ... .. Ltd. Şti. vekili, bilirkişi raporunda müvekkili şirket aleyhine olan hususları kabul etmediklerini, davacı eş hakkında evlenme şansı ve oranının belirlenmesinde isabetsiz karar verildiği, ... her ne kadar müvekkili şirket çalışanı ise de iş makinasını kullanan operatörün ... işçisi olduğunu, müteveffanın tamamen seyir amaçlı olarak kendinin ve trafiğin güvenliğini tehlikeye düşürerek olay yerinde bulunduğunu, iş ile ilgili olarak tedbir alma, güvenliği sağlama yükümlülüğünün birinci olarak idare ...'na ait olduğunu, müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını, kazanın meydana gelmesinde işçinin kusurlu olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili, söz konusu işe ait sözleşmenin anahtar teslim götürü bedel fiyatlı sözleşme üzerinden imzalanmış olup yapım işi statüsünde olduğunu, personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı işi olmadığını, çalıştırılan personelin işverenin doğrudan doğruya diğer davalı yüklenici firma ... İnşaat Şirketi olduğunu, müteveffanın yüklenici ...

İnşaat şirketinin çalışanı olduğunu, olaydan dolayı müvekkil idareye ve çalışanlarına hiçbir kusur atfedilemeyeceğini, kazanın meydana geldiği çalışma alanında gerekli trafik ve iş güvenliği önlemleri alındığını, davacının kendi hatalı davranışları neticesinde kazanın meydana geldiğini, davacıların herhangi bir maddi kaybı da bulunmadığını, maddi tazminat talebinin reddi gerektiğini, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, hesaplamada baz alınan işçinin net ücretinin de olması gerekenden fazla kabul edildiğini belirterek temyiz etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, müvekkili şirketin sigortalısının kusuru oranında sorumluluğunun bulunduğunu, sorumluluğunun poliçede belirtilen teminat ile sınırlı olup, bu husus nazara alınmadan hüküm kurulduğunu, davacının kaza sebebiyle elde ettiği gelir ve tazminatların mahsubunun gerektiğini belirterek temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

A) Davalı ... vekilinin davacılar lehine hükmedilen maddi tazminatlara ilişkin ve diğer davalıların ... ... ve ... yönünden hükmedilen maddi tazminatlara ilişkin ,davalı ... Genel Müdürlüğünün davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatlara ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarların Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

B) Davalılar ... İnşaat .... Tic. Ltd. Şti. ve ... vekillerinin ... lehine hükmedilen maddi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar ... İnşaat .... Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Davalı ... vekilinin maddi tazminatlara ilişkin ve davalıların ... ... ve ... yönünden hükmedilen maddi tazminatlara ilişkin, davalı ... Genel Müdürlüğünün davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatlara ilişkin temyiz isteminin miktardan REDDİNE,