Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/12409 K.2025/15812

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... Belediyesi ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili özetle; davacının davalı işyerinde 06.01.2001 tarihinden itibaren hizmet akdine dayalı olarak çalışmaya başladığını, 25.07.2001-30.11.2011 tarihleri arasında belirsiz süreli devamlı ve ayda 30 gün çalışmasına karşın hizmetlerinin eksik süreli olarak bildirildiğini, belirtilen dönem haftanın 6 günü 8 saat üzerinde çalıştığını, ek dersli (usta öğretici) olarak çalışmalarının haftalık 48 saatin altına hiç düşmediğini, nitekim davalı işverenin 04.11.2011 tarihinde hatasını fark ederek eksik süreli bildirilen sigortalılığını düzelterek, o günden bu yana çalışmalarının farklı olmamasına rağmen ayda 30 gün üzerinden gösterildiğini, 25.07.2001-30.11.2011 tarihleri arasında hizmetinin ayda 30 gün üzerinden tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; hak düşürücü süre bulunduğunu, açılmış olan davanın reddini talep etmiştir. Fer'i müdahil ... vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının 27.07.2001-30.11.2011 tarihleri arasında davalı ... Başkanlığında ayda 30 gün çalıştığının ve eksik bildirilen sürelerin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Belediyesi ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların istinaf başvurularının HMK.'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili özetle;

1.Davacının ... Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığında 657 sayılı Kanun'un ek ders görevi başlıklı 89. maddesine göre ve aynı Kanun'un 176. maddesine göre ek ders ücreti verilmek suretiyle, part-time usta öğretici olarak 25.07.2001 tarihinde işe başlamış olup, 30.03.2023 tarihinde emekli olduğunu,

2. Belediye bünyesinde çalışan usta öğreticilerin prime esas kazanç ve günlerine ilişkin bildirimlerin 5510 (Mülga 506) sayılı Kanun'daki değişikliklere paralel olarak yapıldığını,

3. Zamanaşımı/hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını ileri sürerek temyiz talebinde bulunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili özetle; dava konusu ihtilafla ilgili olarak müvekkili Kurumca tesis edilen işlemlerin meri mevzuata uygun olup kanun ve mevzuat hükümlerine aykırılık arz eden bir husus bulunmadığını, yersiz açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken ‘davanın kabulüne’ karar verildiğini, kararın usul ve yasaya uygun olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Dava, 506 sayılı Kanun'un 79/10. (5510 sayılı Kanun’un m. 86/9.) maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların Mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan Sosyal Güvenlik Hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olay bakımından davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü iş yeri belediye olup bir kamu kuruluşudur. Kamu kuruluşu olan davalı iş yerinde geçen çalışmaların resmî kayıtlara dayandırılması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesi esastır.

İnceleme konusu eldeki dosyada davacının işyerindeki çalışmaları ücret bordrolarına ve puantaj kayıtlarına dayanılarak Kuruma bildirilmiş ve bildirime uygun olarak da primleri ödenmiştir. İmzalı bordrolar ve puantaj kayıtları davacı çalışmalarının işyerinde otuz günün altında geçtiğinin delilidir. Yazılı delilin tersinin ise eşdeğerdeki belgelerle kanıtlanması gerektiği söz götürmez.Başka bir anlatımla, yazılı belgelerin varlığı halinde tanık sözlerine itibar edilemez. Davalı tarafından imzalı ücret bordrosu ve puantaj kaydı ibraz edilen, ancak davacı tarafından aksi yazılı delil sunulamayan dönemlerde çalışmanın ücret bordrolarında ve puantaj kayıtlarında belirtilen süre kadar olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir.

Mahkeme tarafından, imzalı puantaj kayıtları bulunan süreler bakımından tanık beyanlarına göre davacının ayda 30 gün üzerinden çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de imzalı puantaj kayıtları dikkate alınmaksızın sonuca gidilmesi doğru olmamıştır. Kamu kuruluşundaki çalışmaların resmî kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıl olduğuna göre dosyada mevcut belgeler karşısında davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

O halde, davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

VI.KARAR