Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/13952 K.2025/16790

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... Sanayi İmalat İthalat İhracat Ticaret ve Turizm Ltd. Şti. ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacının davalı şirketlerin TOKİ tarafından Van ilinde yaptırılan ... TOKİ isimli afet konutlarının inşaatında geçici kabul tarihine kadar su tesisatçısı olarak 04.06.2012-10.12.20 12... .02.2013-25.12.2013 tarihleri arasında geçen çalışmalarının eksik bildirildiğini beyanla hizmetinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; hizmet tespiti davalarının kamu düzenine ilişkin olduğunu hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıllık hak düşürücü sürenin geçmesi sebebi ile davanın reddi gerekeceğini, Kurumun fer'i müdahil olması sebebi ile vekalet ücreti ve yargılama giderinden sorumlu olmayacağını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı işverenler vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tüm çalışmasının Kuruma bildirildiğini, davalı şirketlerin TOKİ ihaleleri aldığından sigortasız işçi çalıştırmasının mümkün olmadığını, her iki davalı Şirket nezdinde farklı zamanlarda farklı yerlerde çalıştığını, davacının her iki Şirket hakkında ayrı ayrı ve net talepte bulunması gerektiğini beyanla davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.06.2020 tarihli kararı ile "Davanın kısmen kabulü ile

Davacının davalılardan ... Yapı İnş. Enerji Turizm ve Tic. Ltd. Şti.’nin asıl işveren, davalı ... Yapı İnş. Taah. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin alt işveren olduğu ... SGK sicil numaralı iş yerinde davalı işverenler tarafından kuruma bildirilen süreler dışında 07.06.2012-24.06.2013 tarihleri arasında, davalılardan ... Yapı İnş. Enerji Turizim ve Tic. Ltd. Şti.’nin asıl işveren olduğu ... SGK sicil numaralı iş yerinde 25.06.2013-25.12.2013 tarihleri arasında davalı işveren tarafından Kuruma bildirilen süreler dışında olmak üzere toplam 171 gün süreyle daha çalıştığının ve Kuruma bildirilmeyen gün sayısı olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 25.03.2021 tarihli kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 10.02.2022 tarihli ilamında, "... Bu yasal düzenleme ve açıklamalar ışığı altında inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, davacının ... sicil no.lu dava dışı "... Ltd.

Şti." adına kayıtlı işyerinde 07.06.2012 - 13.10.2012 tarihleri arasında sigortalı olduğu ancak Mahkemece, bu döneme ilişkin hizmet tespitinin davalı şirketler üzerinden yapıldığı, diğer taraftan dosya kapsamında yine bu döneme ait davalı şirketler arasında asıl-alt işveren ilişkisi olduğuna dair belgeler bulunduğu, davalı şirketler ile dava dışı "... Ltd. Şti." arasındaki ilişkinin aydınlatılmadığı, yine bu iş yeri ile ilgili olarak TOKİ Başkanlığı ile davalı ...

Yapı Şirketi arasında 03.01.2012 tarihli sözleşme bulunduğu ancak ihale evraklarının eksik olduğu anlaşılmakla. TOKİ Başkanlığı ile davalı şirketler ve dava dışı ... Şirketi arasındaki sözleşmeler ve ihale evrakları celbedilmeli, aralarındaki asıl işveren alt işveren ilişkisi belirlenmeli, davacıya mehil verilerek dava dışı ...

Şirketinin HMK md.124 gereği davaya katılımı sağlanmalı, savunma ve delilleri sorulmalı, çalışmanın geçtiği her iki iş yerine ilişkin olarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

2) ... İnceleme konusu davada; davacı 04.06.2012 - 10.12.20 12... .02.2013 - 25.12.2013 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiş, Mahkemece, talep aşılmak suretiyle davacının 07.06.2012 - 24.06.20 13... .06.2013 - 25.12.2013 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verildiği anlaşılmakla; davacıya talebi açıklattırılarak sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

İlk Derece Mahkemesinin 30.01.2025 tarihli kararı ile "1-Davanın kısmen kabulüne;

2-Davacının davalılardan ... Yapı İnş. Enerji Turizm ve Tic. Ltd. Şti.’nin asıl işveren, davalı ... Yapı İnş. Taah. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin alt işveren olduğu ... SGK sicil numaralı iş yerinde davalı işverenler tarafından Kuruma bildirilen süreler dışında 07.06.2012-24.06.2013 tarihleri arasında, davalılardan ... Yapı İnş. Enerji Turizim ve Tic. Ltd. Şti.’nin asıl işveren olduğu ... SGK sicil numaralı iş yerinde 25.06.2013-25.12.2013 tarihleri arasında davalı işveren tarafından Kuruma bildirilen süreler dışında olmak üzere toplam 171 gün süreyle daha çalıştığının ve Kuruma bildirilmeyen gün sayısı olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... Sanayi İmalat İthalat İhracat Ticaret ve Turizm Ltd. Şti., hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediğini, davanın reddi ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. 2.Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın reddi ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

1. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesinde "Hüküm sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir", hükmü öngörülmüştür. Hükümlerin çelişkiden uzak ve infaza elverişli olması kamu düzeniyle ilgilidir.

Tarafların dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtayın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.

2. İnceleme konusu eldeki dosyada, Mahkeme tarafından davalı ... Yapı Şirket asıl işveren, davalı ... Yapı Şirketi alt işveren olarak kabul edilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verildiği, davalı ... Şirketi hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği ancak aleyhe yargılama giderlerine hükmedildiği anlaşılmaktadır.

3. Mahkemece, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesi gözetilmeksizin, aleyhine dava açılan davalı ... Şirketi hakkında hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

4. O halde, Kanun'un açık hükmüne aykırı görülen hususlar re'sen dikkate alınarak davalı ... Şirketi ile fer'i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve bozma sebebine göre bu aşamada sair temyiz itirazları incelenmeksizin, İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmalıdır.

VII. KARAR