Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/15292 K.2025/15876

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı müvekkilinin Komisyoncu ...tarafından davalı SGK'ya gönderilen tevkifat listesi ile 1997/4-1998/3 yılına ait müstahsil makbuzunda adı geçen kişinin ... TC no.lu, ... ve ... oğlu, 01.05.1968 doğumlu, ... olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın açılmasına Kurumun sebebiyet vermediğini, aksine Kurumca yapılamayan tespitin mahkemece yapılması gerektiği yönünde davacıya yol gösterildiğini, yapılan kesintinin yıl ve aya ait olduğunun ayrıntılı tespit yapılarak sonucuna göre karar verilmesini, tespit yapılamaması halinde davanın reddine ve Kurum lehine yargılama ve vekalet ücreti takdirine, davanın kabulü halinde Kurumun zorunlu dava arkadaşı olması ve davanın açıklamasına Kurumun neden olmaması nedeniyle Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilmemesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, davanın kabulü ile 04/19 97... /1998 bildirim tarihli ... tevkifat sorumlusuna ilişkin bağkur çiftçi prim bildirim listesinde yer alan ...'ün ... T.C kimlik numaralı, ... ve ... oğlu 01.05.1968 doğumlu ... olduğunun tespitine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.02.2024 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece,"... Davacı, ... ve ... oğlu, Kaş 01.05.1968 doğumludur. Davacı tarafından aidiyeti talep edilen 1997/4. ayındaki listede ..., baba adı ... ve ... 1963 doğumlu olduğu, 1998/3. ayına ait listede ..., baba adı ..., ... 1969 doğumlu olduğu bilgileri yer almaktadır. Mahkemece ...

İlçe Nüfus Müdürlüğüne ... isminin sorulduğu, İlçe Müdürlüğünce davacıdan gayrı 2 kişinin daha tespit edildiği, bunlardan birinin 31.01.1999 doğumlu olduğu, diğerinin 06.05.1976 doğumlu olduğu ve aynı yıl vefat etmiş olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece ... olarak tespit edilen davacı dışında iki kişinin tevkifat ile ilgilerinin olmadığı tespiti yapılarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak Mahkemece verilen karar hatalı değerlendirmeye dayalıdır.

... doğumlu ve ... nüfusuna kayıtlı ... oğlu 1963 doğumlu ve ... oğlu 1969 doğumlu ... (ya da ...) isimli kişilerin araştırılması, bu kişilerin de dava dışı ...'ya ürün teslimi yapıp yapmadığını, bu isimlerde de karışıklık yaşanıp yaşanmadığı araştırılmalı, bu haliyle davacının sadece isim benzerliğinden dolayı aidiyetinin kabul edilmesinden dolayı sigortalılık hakkını elde etmesinin önlenmesi gerektiği de göz önüne alınmalıdır.

Bununla birlikte davacının elinde müstahsil makbuzu da bulunmamaktadır. Davacının o tarihlerde tevkifat listesinde yer alan ürün ya da ürünleri yetiştirip yetiştirmediği, bu tarihlerden önce ve sonra da kendi kimlik bilgileri ile herhangi bir ürün teslimatının olup olmadığı davacıdan da sorulup varsa tespit edilmek suretiyle gerçek üretici ve satış işlemi tereddütsüz bir şekilde ortaya konulmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu hususlar gözetilmeksizin eksik araştırma ile verilen karar bozmayı gerektirmiştir.." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kabulüne, 1997/ 04... /03 bildirim tarihli ... tevkifat sorumlusuna ilişkin bağkur çiftçi prim bildirim listesinde yer alan ...'ün 2 57...16 T.C kimlik numaralı, ... ve ... oğlu 01.05.1968 doğumlu ... olduğunun tespitine," karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, müvekkili Kurumun işleminin yasal mevzuata, mevcut Yargıtay kararlarına ve hukuka uygun olduğunu eksik araştırma ile karar verildiğini beyanla; davanın reddini talep etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 1997/3 ve 1998/4. aylarına ait tevkifat listelerindeki ... isminin davacıya ait olduğunun tespiti istemine ilişkindir. 1. Dava, 2926 sayılı Kanun kapsamında aidiyet ve sigortalılık tespiti istemine ilişkindir. 2. Yapılan yargılama sonunda, 1997/3 ve 1998/4. aylarına ait tevkifat listelerindeki ... isminin davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmiş ise de verilen hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Bu tür aidiyet ve tespit davalarında gerçeğin tam olarak saptanması için tanık sözlerinden ayrı olarak işin kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde etraflıca araştırılması gereği bulunmaktadır.

Davacının kendisine ait olduğunu beyan ettiği tevkifatlarda alt kimlik bilgileri ... oğlu 1963 doğumlu ve ... oğlu 1969 doğumlu ... (ya da ...) olmakla bu kişilerin sadece ...

İlçe Nüfus Müdürlüğünden sorulması ile yetinilmemeli, Mahkemece tüm Türkiye çapında nüfus kayıtlarından araştırma yapılmalı, bildirilen kişilerin adres bilgileri ile birlikte nüfus bilgileri de temin edilerek dava konusu hakkında bilgilerine başvurulmalı, söz konusu meyve sebze komisyoncusuna ürün teslim edip etmediklerine ilişkin beyanları alınmalı, gerektiği takdirde ilgisi olduğu anlaşılan kişi ya da kişilerin usulüne uygun olarak davaya dahil edilmeleri için davacıya süre verilmeli, savunmaları alınmalı ve delillerini ibraz etmeleri sağlanmalı,

tespit edilen kişilerin kimlik bilgileri Kuruma gönderilerek Tarım Bağ-Kur kayıtları olup olmadığını sorulmalı ve şahsi sicil dosyaları istenilmeli, söz konusu tevfikatların davacıdan başka bir ... (...) bakımından sigortalılık kazandırıp kazandırmadığını davalı Kurumdan sorulmalı, söz konusu müstahsil listesindeki tevkifatın davacıya ait olup olmadığı hiçbir kuşku ve duraksamaya mahal vermeyecek şekilde ortaya koyulmalıdır.

Tüm deliller toplandıktan sonra hasıl olacak neticeye göre karar verilmelidir.

Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup sair hususlar incelenmeksizin bozma nedenidir.

VII. KARAR