Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/15569 K.2025/16678

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.06.1998 olarak tespitine ve bu tarihte bir gün çalışmanın tespitine dair karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davada hak düşürücü sürenin söz konusu olduğunu, işe giriş bildirgesinin sigortalı konumunda çalışmanın varlığını kabul için yeterli olmadığını; davacının, bildirgede belirtilen tarihteki eylemli çalışmasının Yargıtay içtihatlarında öngörülen yönteme uygun biçimde araştırılıp kanıtlanması gerektiğini beyanla, davanın reddi gereğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin15.06.2023 tarihli kararı ile davanın kabulüne, davacının 01.06.1998 tarihli işe giriş bildirgesi ile ... sicil numaralı ... unvanlı iş yerinde 1 gün süre ile çalıştığının ve davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.06.1998 tarihi olduğunun tespitine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 15.06.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 18.10.2023 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 18.10.2023 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece,"... dava dışı .... Ltd.

Şti. unvanlı işverenin ... sicil no.lu iş yerinden davacı adına 01.06.1998 tarihinde işe giriş bildirgesinin verilmiş olduğu, iş yeri tescil bilgilerinde ise anılan sicil no.lu iş yerinin ... unvanlı işverene ait olduğu, oto yedek parça satış işi mahiyetli iş yerinin 19.01.1995-31.12.1998 tarihleri arasında Kanun kapsamında olduğu,

dava kapsamında 10098/1-3 arası bordrolarda bildirimi olan kişilerin sadece ... ile vefat ettiği anlaşılan ...'in olduğu ve bu kapsamda ...'ın tanık olarak dinlendiği ve davacının muhasebe elemanı olarak çalıştığını beyan ettiği, geniş kapsamda bir komşu iş yeri ve çalışanına ilişkin araştırma yapılmadığı sadece Kurumdan bu yönde bir araştırma yapıldığı ve tek tanık olarak işveren ...'ın beyanı alınmak suretiyle ve dosyadaki diğer delillere göre yazılı şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre Mahkemece, dinlenilen tek tanığın ... olduğu da gözetilerek dava konusu dönemde iş yerine komşu iş yerleri ve sigortalı çalışanları, belediye, vergi dairesi, emniyet nezdinde araştırılarak belirlenmeli, bu kişilerin sigortalılık ve vergi kayıtları da getirtilmek suretiyle beyanlarına başvurulmalı, bu yöntemle komşu iş yerinin tespit edilememesi halinde davacının çalışmasını bilebilecek kişilerin kimler olabileceği hususunda davacının beyanı alınmak suretiyle belirlenecek kişilerin de çalışma kayıtları getirtilerek beyanları alınmalı,

öte yandan bordro tanığı olarak dinlenilen ...'ın şirket yetkilisi veya işveren olup olmadığı da araştırılmalı, giriş bildirgesindeki tescil bilgileri ile tescil ve kapsam belgelerindeki bilgiler irdelenmek suretiyle işverenlik sıfatı da belirlenmek suretiyle, davacının iddiası somut olarak tespit edilerek karar tesis edilmelidir..

.." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile komşu iş yeri tanığı tespit edilemediği öte yandan davacı tarafından bildirilen ve dava konusu dönemde komşu iş yerinde çalıştığı kayıtlarla sabit olan ...'ın çalışmayı doğruladığı, bozma öncesi dinlenen davacı/bordro tanığı ...'ın da davacının fiilen çalıştığını doğruladığı gerekçesiyle,

Davanın kabulü ile davacının 01.06.1998 tarihli işe giriş bildirgesi ile ... sicil numaralı ... unvanlı işyerinde 1 gün süre ile çalıştığının ve davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.06.1998 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, fiili çalışmanın ispatlanmadığı gerekçesiyle davanın reddinin gerektiğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR