Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/1680 K.2025/7417

Taraflar arasında görülen prime esas kazanç tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının davalı işverene ait işyerinde 11.12.1991 tarihinden emekli olduğu 01.02.2002 tarihine kadar garanti asgari ücret ve sefer başı prim esasına göre uluslar arası transport tır şoförü olarak çalıştığını, davacının böylece ayda en az iki sefer ve sefer başına 450 Euro sefer ücreti ve garanti asgari ücret olmak üzere gerçekte asgari ücretin çok üzerinde gerçek ücretle çalıştığını, bu hususun deracattan geçen ve kesinleşen Karşıyaka 3. İş Mahkemesinin 2008/743 E., 2010/1147 K., sayılı dava dosyası ile sabit olduğunu, son emekli olduğu tarih itibariyle aylık ücretinin brüt 1.321,80.TL olduğunu,

ancak davalı işveren tarafından sigorta bildirimlerinin kasıtlı olarak asgari ücretten gösterildiğini, böylece davacının ve davalı Kurumun zarara uğratıldığını beyanla davacının davalıya ait işyerinde çalışmış olduğu sürelerde almış olduğu gerçek ücretinin tesbiti ile Kuruma bildirilen ücret arasındaki farkların tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, Atatürk Cad. No:..., Kat:.../627, Alsancak / İzmir adresinde kurulu diğer davalı işverenin Müdürlüklerinde ... sicil sayılı dosyada işlem gördüğünü, 01.01.1988 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığını, halen faal olduğunu, Kurum kayıtlarında yapılan incelemede davacının 01.06.1975 tarihli işe giriş bildirgesine istinaden ...

SS numarası ile tescil edildiğini, bildirilen ücretlerin ekli HDC’de görüldüğü gibi olduğunu, HDC’nin incelenmesinde bu işyerindeki çalışmalarının dönem bordroları ile Kurumlarına bildirildiğini, bu belgelerin yazılı delil olup, aksinin yazılı belgelerle ispat edilmesi gerektiğini, 506 sayılı Kanun'un 77. ve 78. maddeleri uyarınca işyerinde çalıştırılan sigortalıların çalışma sürelerini ve prime esas kazançlarını gösteren prim belgelerini düzenleyerek Kuruma verme yükümlülüğünün işverene ait olduğunu, dolayısı ile Kurum tarafından çıkartılan bir niza olmadığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Ulus. Nak. A.Ş. tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20.11.2018 tarihli ve 2017/483 E. 2018/390 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne,

... T.C. kimlik,... tahsis no.lu davacı ...’ın davalı Kurumda ... sicil numaralı dosyada işlem gören Atatürk Cad. No:..., Kat:.../..., .../İzmir adresinde kurulu bulunan davalı işveren ... Şehirler ve Ulus. Nak. A.Ş. işyerinden Kuruma bildirilen çalışmalarının diğer davalı Kuruma.

1993/3.dönemde 96.031.000,00.TL, 1994/1. dönemde 6.942.000,00.TL, 1994/2. dönemde 396.500.000,00.TL, 1994/3. dönemde 1.877.777.720,00.TL, 1995/1. dönemde 1.625.000.000,00.TL, 1995/2. dönemde 1.624.999.740,00.TL, 1995/3. dönemde 2.976.786.150,00.TL, 1996/1. dönemde 2.613.780.260.T, 1996/2. dönemde 2.687.264.190,00.TL, 1996/3. dönemde 5.400.040.750,00.TL, 1997/1. dönemde 5.502.250.000,00.TL, 1997/2. dönemde 7.482.410.260,00.TL, 1997/3. dönemde 12.017.902.130,00.TL, 1998/1.

Dönemde 13.400.588.500,00.TL, 1998/2. dönemde 17.359.837.300,00.TL, 1998/3. dönemde 25.788.984.000,00.TL, 1999/1. dönemde 28.737,280.130,00.TL, 1999/2. dönemde 32.131.925.800,00.TL, 1999/3. dönemde 43.107.675.000,00.TL, 2000/1. dönemde 55.941.795.000,00.TL, 2000/2. dönemde 17.345.328.000,00.TL, 2001/2. dönemde 51.733.500.000,00.TL, 2001/3.dönemde 71.818.500.000,00.TL, 2002/1.dönemde 78.000.000.000,00.TL eksik bildirildiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 10.01.2021 tarihli ve 2021/5927 E. 2021/69 K. sayılı ilamında; Mahkemece bozma ilamına uyulmuş ise de, bozma gereği yerine getirilmeden karar verildiği, emsal ücret esas alınarak hüküm kurulmasının yerinde olmadığı, belirtilen ücrete ilişkin bütün bilgi ve belgeler toplanmak ve iddianın kanıtlanması konusunda 6100 sayılı Kanun (mülga 1086 sayılı kanun) hükümleri kapsamında değerlendirme yapılarak bir hüküm kurulması gerektiği, tarafların göstereceği bütün deliller ile ilgili bilgi ve belgelerin toplanılması, dosya içerisinde bulunan deliller, bilgi ve belgelerin bozma ilamında belirtilen şekilde irdelenmesi, yapılacak inceleme sonucunda elde edilecek sonuca göre hüküm kurulması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece, yukarıda belirtilen tarih ve sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili özetle; yeterli inceleme yapılmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin 2. fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428. maddesi, 438. maddesinin 7, 8, 9. fıkraları ile 439. maddesinin ikinci fıkrası ve 506 sayılı Kanun'un 77 nci maddeleridir.

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi ile 439. maddesinin 2. fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR