Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/17816 K.2025/17571

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili ile fer'i müdahil SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin davalı Kurum bünyesinde çeşitli alt işverenler nezdinde 02.04.2018 tarihine kadar bahçıvan olarak kesintisiz çalıştığını, müvekkilinin 01.04.2018 tarihinde iş akdine son verilmesine rağmen 02.04.2018 tarihine kadar 1 gün davalı Kurum tarafından sigortasız çalıştırıldığını, müvekkilinin davalı Kuruma hizmet sunan taşeron firma olan ...Ltd. Şti.'de çalıştığını belirterek sigortasız çalıştırıldığı dönemlere ait eksik yatan sigorta primlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde, eldeki davanın 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, husumet yönünden müvekkili kurum belediye başkanlığının insan kaynakları ve eğitim daire başkanlığının yazı içeriğinde 01.07.2004-01.04.2018 tarihleri arasında park bahçe ve yeşil alanlar daire başkanlığı tarafından yapılan hizmet alım ihalesi kapsamında son alt işveren ... İnş../... İnşaat İş Ortaklığı bünyesinde çalıştığını, dolayısıyla husumetin her bir şirkete ayrı ayrı yöneltilmesi gerektiğini, davacının işe giriş ve çıkışlarının SGK'ya bildiren ve prim ödemesinin dava dışı şirket ortaklığı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde, davacının müvekkili şirket bünyesinde 23.01.20 17... .04.2018 tarihleri arasında bahçıvan olarak çalıştığını, davacının iş akdinin 696 sayılı KHK'nın 127. maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 24. maddesi belirlenen koşulların oluşmaması nedeniyle sona erdirildiğini, bu KHK'nın yayımlanmasından sonra müvekkili şirketin diğer davalı ... Büyükşehir Belediyesindeki taşeronluk faaliyetlerinin sona erdiğini, davacının iş akdinin kod 40 sebebiyle 01.04.2018 tarihinde sona erdirildiğini, davacının 02.04.2018 günü müvekkili şirket bünyesinde çalışmasının bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

3.Fer'i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.05.2019 tarihli kararı ile davalı ... Büyükşehir Belediyesi yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile davacının 02.04.2018 tarihinde 1 gün süreyle davalı ... Büyükşehir Belediyesinde hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının ve bildirilmeyen 1 günlük hizmetinin Kuruma bildirilmesi gerektiğinin tespitine, davalı ... İnş. Ltd. Şti. bakımından davanın husumet nedeni ile reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 13.05.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 29.12.2022 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 29.12.2022 tarihli kararının süresi içinde davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece "...Buna göre Mahkemece, öncelikle dava konusu dönemi kapsar şekilde yapılmış sözleşme,ihale evrakı, puantaj cetvelleri getirtilmeli, puantaj cetvellerinde adı geçenlerin beyanları alınmalı, davacının dava konusu dönemde çalışma olgusu ve hangi işverenlik nezdinde çalışmaların geçtiği gerçekleştiği tereddütsüz şekilde ortaya konulmak suretiyle sonucuna göre karar verilmelidir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "....Bozma ilamı doğrultusunda dava konusu dönemlere ilişkin sözleşme evrakları ve puantaj kayıtları dosyaya sunulmuştur.

Mahkememizce puantaj kayıtlarında yer alan bordro tanıkları ..., ... ve ... dinlenmiş, kamu tanığı olarak dinlenen bordrolu personeller birbirleriyle uyumlu beyanlarında özetle; 'davacının kendileri ile birlikte çalıştığını, kadroya güvenlik soruşturması nedeni ile geçirilmediğini, ilanın 02 Nisan akşam saatlerinde yapıldığını ancak iş akdinin bir gün öncesi olan 01 Nisan tarihinde feshedilmiş olduğunu, işçilere ve belediyeye herhangi bir fesih bildirimi yapılmadığını, davacının bu durumdan habersiz şekilde kendisiyle aynı durumda olan diğer işçilerle birlikte 02 Nisan tarihinde işe gelerek normal çalışmayı sürdürdüklerini,

2 Nisan akşamı belediyenin İnternet sayfasından iş akdi son bulan işçilerin listesinin ilan edildiğini, kendilerinin ve işçilerin o anda önceki günkü feshi öğrenebildiklerini,' beyan ettikleri görülmektedir.

Mahkememiz bozma ilamı öncesinde dinlenen gerek kamu tanıkları gerekse de davacı tanıkları da benzer beyanda bulunmuş,' kadroya geçiş için beklediklerini, 02 Nisan günü işyerinde çalıştıklarını, iş akitlerinin feshedildiğini bilmediklerini, 02 Nisan aksamı mesai bitiminde yapılan ilanla önceki gün işten çıkarıldıklarını öğrendiklerini' ifade etmişledir.

Gerçekten de Mahkemede aynı işyerinde çalışan işçilerin açmış olduğu 2018/229-333-331-334 esas sayılı dosyalarında da aynı uyuşmazlık incelenmiş, belediyenin park-bahçeler birimine bağlı işçilerin iş akitlerinin 01.04.2018 tarihinde 696 sayılı KHK uyarınca feshedildiği, SGK fesih bildiriminin de (kod:40) şeklinde doğru bildirildiği görülmüştür.

Buna karşın davalı taraf fesih ilanının veya listesinin daha önce açıklandığına ya da davacının 02 nisan günü işten çıkartılmış oluğunu bildiğine yönelik herhangi bir delil sunamamıştır. İlgili tarihte 1 günlük fiili hizmetin bulunduğuna yönelik mahkememizin kabulünden sonra, hangi davalının işveren olduğunun, o gün davacıyı fiilen kimin istihdam ettiği konusunun tartışılması gerekmektedir.

Davacı işçinin belediyenin sahasında ve belediyenin hizmet tanımında yer alan park-bahçe işlerinde, alt işveren şirket bünyesinde çalıştığı, davalı belediyenin işin asıl işvereni olduğu unutulmamalıdır. 01 Nisan günü alt işveren şirket, savunmaya göre belediyeden gelen liste doğrultusunda davacı işçinin ve diğer işçilerin iş akdini feshetmiştir.

Kaldı ki 696 sayılı KHK ile getirilen yasal düzenleme sonrasında davalı şirketin davacı işçiyi belediye işlerinde istihdam etme olanağı kalmayacaktır. Zira bu alanda taşeron işçi çalıştırılması engellenmiştir. Tanık beyanları ve dosya kapsamından, davacı işçinin emir ve talimatları zaten asıl işveren olan belediye amirlerinden aldığı, şirket yetkililerinin çalışma düzenine karışmadıkları, sadece ihale dönemiyle işçinin resmi istihdamını sağlamakla yetindikleri anlaşılmaktadır.

02 Nisan günü de davacı işçinin belediye amirlerinin direktifleri doğrultusunda çalıştığı, o gün için davalı şirketten herhangi bir işe başlama veya çalışma talimatı almadıkları görülmektedir. Böylece hizmetin geçtiği gün için önceki günü iş akitlerini belediyeden gelen talimat üzerine ve kanunen fesheden davalı şirketin işveren olduğunu kabul etmek doğru olmayacaktır.

Bu sebeple davalı şirket açısından açılan davanın, şirketin 02.04.2018 tarihinde resmi ya da fiili işveren sıfatı bulunmadığından husumetten reddine karar verilmiştir.

Dinlenen kamu ve davacı tanık beyanları, 696 sayılı KHK'nın getirdiği düzenleme, SGK evrakları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; çalışmanın yapıldığı gün davacının belediyeye ait park ve bahçe işlerinde çalıştığı, belediye kadrolu amirlerinden talimat aldığı, işe geldiklerinde belediye yetkililerinin kendilerini uyarmadığı ve çalışmaya başlamalarına sebep oldukları değerlendirilerek, 02.04.2018 tarihinde davalı ...

Büyükşehir Belediyesi bünyesinde çalışmanın geçtiğine karar verilmiş, davacının Belediye Başkanlığı bünyesinde fiili çalışması bulunduğunun, bu sürenin SGK'ya bildirilmediğinin, bildirilmeyen 1 günlük hizmet süresinin kuruma bildirilmesi gerektiğinin..." gerekçesiyle

Davanın kısmen kabulü ile davacının 02.04.2018 tarihinde 1 gün süreyle davalı ... Büyükşehir Belediyesinde hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının ve bildirilmeyen 1 günlük hizmetinin Kuruma bildirilmesi gerektiğinin tespitine, davalı ... İnş. Ltd. Şti. bakımından davanın husumet nedeni ile reddine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Büyükşehir Belediyesi ile fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçelerinde davanın reddinin gerektiğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR