Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/2063 K.2025/7690

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya ait ...plaka sayılı araçta Haziran 2014 tarihinden 11.03.2019 tarihine kadar haftanın 7 günü ayda 30 gün olmak üzere tam zamanlı ve aralıksız aylık 2100 TL net ücret, ek olarak günlük 20 TL sigara ve yemek parası ile çalıştığı, ancak çalışmış olduğu dönemde SGK primlerinin yatırılmadığı, çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin öğrenildiği belirtilerek; Davalıya ait iş yerinde Haziran 2014-11.03.2019 tarihleri arasında aylık 2100 TL net ücret karşılığında tam zamanlı ve aralıksız çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında iş akdi ilişkisinin hiçbir zaman olmadığı, ticari taksiyi kiralayan davacının mevcut borçlarından kurtulmak için asılsız iddialarda bulunduğunu, davacının kira borcu kendisinden talep edilince böyle bir plan hazırlayan kiracı olduğunu, ...plaka sayılı ticari taksinin şifahi kiralama sözleşmesine istinaden Nisan 2015 tarihi itibariyle aylık 2.300-TL bedelle kiralandığını, şifahi akdin 01.11.2018 günlü sözleşme ile yazıya döküldüğünü, kira bedelinin aynen devam ettiği, ayrıca 15.000-TL kasa bedelinin davacı tarafından ödenmesi şartının ilave edildiği,

ancak yazılı kira sözleşmesine aykırı davranan davacının hiçbir ödeme yapmadığı, ayrıca aracın trafik sigortası bittiği tarih olan 20.03.2019 tarihinde aracın anahtarını bırakıp, artık kiralamaktan vazgeçtiğini, borçlarını da şu an ödemeyeceğini beyanla kira sözleşmesini feshettiği, Ankara 16. Noterliği aracılığı ile keşide olan 01.04.2019 günlü ihtarname ile kiralamış olduğu taksiyi Nisan 2015 ile Mart 2019 arası çalıştırıp kira borçlarını, kasa bedelini, trafik cezalarını ödenmesinin talep edildiğini, akabinde bu davanın açıldığını beyanla, davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum davaya cevap vermemiş, vekili duruşmada Kurum işlemlerinin doğru olduğunu beyanla, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.03.2021 tarihli kararı ile "Davanın kısmen kabulü ile 1-Davacının 01.04.2015-30.10.2018 tarihleri arasında davalı ...'ya ait bulunun ...plaka sayılı araç iş yerinde hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, 2-Fazlaya ilişkin tüm istemlerin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarihi belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 02.03.2022 tarihli kararıyla istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarihi belirtilen kararının süresi içinde taraf ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 05.10.2023 tarihli kararı ile "...Eldeki dava, davacının davalıya ait ...plaka sayılı araçta Haziran 2014-11.03.2019 tarihleri arasında aylık 2.100,00 TL net ücret karşılığında tam zamanlı ve aralıksız çalıştığının tespiti istemine ilişkin olup davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de verilen hükmün eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmakta olup Mahkemece, öncelikle taraflar arasındaki ilişkinin hizmet akdi ya da hasılat kirası olup olmadığı hususunun çözümlenmesi gerekmektedir.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, davacı ile davalı arasında 01.11.2018 tarihli (taahhütname başlıklı) kira sözleşmesi bulunduğu, davalı tarafından çekilen "mülkiyeti kiralama yoluyla işletilen ticari taksinin kiralama bedelleri ile sözleşmeden kaynaklı kasa bedelinin ödenmesi" konulu Ankara 16. Noterliğinin 01.04.2019 tarihli ihtarnamesinde de Nisan 2015 tarihinden itibaren aracı kiraladığına yönelik ibareler bulunduğu ve cevap dilekçesinde de aynı yönde savunma yapıldığı görülmekle,

Mahkemece bu husus üzerinde durulmaksızın eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup uyuşmazlık konusu dönemde ...plaka sayılı aracın vergilerini kimin ödediği, araç arızalandığında kimin ilgilendiği, araç gün içinde kullanıldıktan sonra akşamları teslim edilip edilmediği araştırılarak davacı ile davalı arasındaki ilişkinin hasılat kirasına ya da hizmet akdine dayanıp dayanmadığı,

hizmet akdine dayanması halinde ise çalışılan dönem ve çalışmanın tam süreli veya kısmi süreli olup olmadığı hususu soruşturulmalı, bu konuda yeterli ve gerekli tüm araştırma yapılmalı, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Sigorta primine esas kazanç tespiti talebi yönünden ise somut olayda; yazılı delille ispat sınırının altında kalan miktar için tanık dinlenebileceği gibi tespiti istenen miktar sınırı aşsa dahi varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinlenmesinin mümkün olduğu hususları gözetilerek sonucuna göre karar verilmelidir." gerekçesiyle söz konusu kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

İlk Derece Mahkemesinin 19.12.2024 tarihli kararı ile "Davacı ile davalı arasındaki hukuki ilişki, iş sözleşmesinden kaynaklanmadığından hizmet tespit davasının reddine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davanın kabulü gerektiğini beyanla karara karşı temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,