Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/2584 K.2025/10177

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı-birleşen davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurumca, davacıya gönderilen yazıda; 25.06.2016 tarih ve 2016/AÖ/65 sayılı denetmen raporuna istinaden davalı Kooperatiften 2006/09-2007/07 yılları arasında adına yapılan bildirimlerin fiili olmadığından iptal edildiğinin ve yaşlılık aylığının da bağlandığı tarihten itibaren kesildiğinin bildirildiğini, ancak davacının bildirim yapılan dönemde fiili olarak çalıştığını, Kurum tarafından yapılan iptal işleminin haksız olduğunu ileri sürerek davacı adına 05.09.2006-31.07.2007 tarihleri arasında davalı ... .. ... Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifine ait işyerinde çalıştığının ve yapılan bildirimlerin geçerli olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyada davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; Kurum denetmenleri tarafından düzenlenen 25.06.2016 tarih ve 2016/AÖ/65 sayılı rapora istinaden; davalı Kooperatiften 2006/09-2007/07 yılları arasında davalı adına yapılan bildirimlerin fiili çalışmaya dayalı olmadığı için iptal edildiği ve tahsis şartlarını yerine getirmediği tespit edilen davalıya bağlanan yaşlılık aylığının da durdurulduğunu ve yersiz ödenen aylıkların borç tahakkuk ettirildiğini, borç bildirimi davalıya tebliğ edilmesine rağmen ödeme yapılmaması üzerine aleyhine icra takibi yapıldığını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek davalının itirazının iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesi ile asıl davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile açılan asıl davanın kabulüne, davacının SS Kulu .... Başkanlığına ait ... sicil numaralı işyerinden 05.09.2006-31.07.2007 tarihleri arasındaki sigortalılığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile davacının bu işyerindeki çalışmalarının fiili ve gerçek olduğunun tespitine, birleşen davanın reddine, birleşen davalı vekilinin kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-birleşen davacı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı-birleşen davacı Kurum vekili; a.Dinlenen tanık beyanlarının hilafına Mahkemece asıl davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, b.Birleşen dava yönünden ise Kurum denetmen raporunun aksinin ispat edilemediğini ve davanın kabulünün gerektiğini beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, asıl dava Kurum işleminin iptali, birleşen dava ise itirazın iptali istemine ilişkindir.

1. Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu davada davacı, davalı ..Koop. işveren yanından yapılan 05.09.2006-31.07.2007 tarihleri arasındaki bildirimlerinin iptaline ilişkin Kurum işleminin iptalini talep etmiş, birleşen davada ise davalı-birleşen davacı Kurum vekili yersiz ödeme nedeniyle başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazmınatına karar verilmesini talep ettiği eldeki davada, Mahkemece dinlenen tanıkların beyanları ile Kurum işleminin iptaline karar verilmiş ise de yapılan araştırmanın da yeterli olmadığı, aynı işveren işyerinden bildirimi yapılan 3. kişiler tarafından açılan ..

Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin kesinleşen 2020/529 Esas, 2022/554 Karar sayılı dosya içeriğindeki tespitler ile denetmen tarafından hazırlanan denetim rapor içeriği dikkate alındığında, dosyadaki mevcut delillerin karar vermeye elverişli olmadığı görünmektedir.

Mahkemece yapılması gereken iş.

Kulu Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin kesinleşen 2020/529 Esas, 2022/554 Karar sayılı dosyası ile bu dosya içeriğinde belirtilen Kulu Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 2022/573 Esas sayılı dosyalarını bu dosya arasına almak, bu dosyalardan yapılan tespitlerle, dinlenen tanık beyanları ile birlikte eldeki dava dosyasındaki toplanan deliller, dinlenen tanık beyanlarını birlikte değerlendirerek, davalı Kooperatif tarafından Mahkemeye gönderilen 01.11.2018 tarihli yazı ekindeki bordro asıllarını getirtip bu bordrolardaki imza üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacıya ait olup olmadığının tespiti yapılmalı, davalı ...

Kooperatifinin inşatının ruhsat aşamalarının ilgili belediyeden sorularak belgeleri getirterek inşaat denetiminde görevli kişi listesi istenmek suretiyle bu kişileri dinlemek, yine dava konusu dönemde davacı ile aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş Mahkemece dinlenmeyen tanık varsa bu kişiler resen saptanarak,

çalışmaların varlığı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, yine denetmene ve Mahkemeye ifade veren ve davacının çalışmaları ile çakışacak şekilde iptal edilen hizmet bildirimi bulunan tanık ...'ın (25.05.2006-01.08.2008 arası iptal edilmiştir) davacının da iddia ettiği gibi bekçilik yaptığını beyan ettiği ve çalıştığı dönem içerisinde ... isimli birisini tanımıyorum şeklindeki beyanı da değerlendirilerek, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek,

davacının çalıştığı iddia edilen süreler tereddütsüz belirlenerek varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR