Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/2848 K.2025/8646

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalıya ait işyerinde 01.04.1971 tarihinde çalışmaya başladığını, işe giriş bildirgesinin, bildirge ve bordroların Kuruma verildiğini, çalışmalarının aralıksız 30.06.1975 tarihine kadar sürdüğünü, ancak 01.04.1971-30.06.1975 tarihleri arasındaki sürenin sigortalı değerlendirilmeyeceğinin bildirildiğini belirterek 01.04.1971-30.06.1975 tarihleri arasındaki sürede sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davalı işyerinin 01.04.1971 tarihinde Kanun kapsamına alındığını, 01.03.1982 tarihinde Kanun kapsamından çıkarıldığını, işyeri dosyasında çalışmanın geçtiği döneme ilişkin düzenlenmiş tespit tutanağı ve teftiş raporu bulunmadığını, davacının 01.04.1971 tarihinde işe girişinin ve 1971/02 dönemine ait 90 günlük çalışmasının olduğunu, davanın 5 yıllık hak düşürücü süre ve esastan reddi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 15.11.2013 tarihli Kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

Mahkemenin 15.11.2013 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve işveren mirasçısı ... tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesince; "Somut olayda, duruşmalarda dinlenen tanık beyanlarının hükmün kurulmasında yetersiz olduğu anlaşılmakla davacının davalı nezdinde kesintisiz ve sürekli çalıştığı iddiasının sağlıklı bir şekilde belirlenmeksizin Mahkemece yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; dava konusu dönem içerisinde davacının çalışması hakkında bilgi verebilecek nitelikteki dönem bordrolarında adı geçen işyeri çalışanlarının tanık olarak re'sen belirlenerek yöntemince beyanlarını almak, gerektiğinde zabıta marifetiyle tespit edilecek işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinin işverenleriyle, bu işyerlerinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı işverenler ile komşu işyeri çalışanlarının; aynı konuda tanıklıklarına başvurmak, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre Mahkemece bir karar vermekten ibarettir. .." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 22.06.2021 tarihli Kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

Mahkemenin 22.06.2021 tarihli Kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizce.

"Mahkemece bozmaya uyulmak suretiyle yapılan yargılama neticesi “davanın kısmen kabulüne, davacının davalı işverene ait ...sicil numaralı işyerinde 01.07.1971-30.06.1975 tarihleri arasında kesintisiz ve aralıksız olarak hizmet akdine bağlı sigortalı sıfatı ile dönemin asgari ücreti karşılığı çalıştığının tespitine, hizmet bildirimine konu 01.04.1971-30.06.1971 tarihleri arasındaki dönem yönünden tespit isteminde hukuki yarar bulunmadığından bu istemin reddine,” şeklinde hüküm kurulmuş ise de bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Gerçekten, dava konusu dönem ile dava tarihi arasında çok uzun bir dönem geçmiştir.

Mahkemece yaklaşık otuz yıl öncesine ait çalışmaların tespitine yönelik eldeki hizmet tespiti davasında, uyuşmazlık konusu dönemin bordrolu çalışanlarının vefat etmiş olması, başkaca komşu işyeri tanıklarının da tespit edilememesi nedeniyle bozma öncesi duruşmalarda dinlenen biri komşu işyeri çalışanı, diğeri kısmi dönem davalı işyeri bordrolu çalışanı olan ve bozma ilamında beyanları çalışma iddiasının belirlenmesi noktasında yetersiz bulunan iki tanık beyanı ile yazılı şekilde sonuca gidilmiş ise de bu sonuca hatalı değerlendirme neticesi varılmıştır.

Yapılacak iş, davacıya davalı işyerinde geçen hizmetini bilebilecek nitelikte olan kayıtlı komşu işyeri sahipleri veya çalışanları Hukuk Muhakemeleri Kanununun 31. maddesi kapsamında açıklattırılmalı, tespit edilecek bu şahıslara ait şahsi sigortalılık sicil dosyası, duruma göre vergi kaydı, oda kaydı, esnaf sicil kaydı vb. ilgili birimlerden getirtilmeli, şahısların tanık olarak davacının davalı işyerinde geçtiği iddia olunan çalışmanın varlığı ve niteliği, tam veya kısmi süreli olup olmadığı, aralıksız devam edip etmediğine dair ayrıntılı beyanları alınmalı; davacının her hangi bir tanık listesi bildirememesi,

bildirilen tanıklara ulaşılamaması, tanık beyanlarının yetersiz bulunması ya da re’sen araştırma ilkesi gereği başkaca araştırma yapılamaması halinde dava dosyası kapsamında elde edilen delillerin birlikte değerlendirilmesi neticesi hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir. " gerekçesi ile Mahkemece verilen karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "tanık bildirilmesi hususunda tarafa süre verilmiş ise de tanık tespit olunamadığı, celsede alınan beyanlarda taraf vekilince iletilmiştir.

Bozma ilamı sonrasında taraf ve re'sen araştırma yoluyla yeni bir kayda ulaşılamadığı gözetilerek eldeki verilere göre esasa ilişkin değerlendirme yapılmıştır. Aşamalarda bordrolu tanık Mustafa Örnek dinlenmiştir. Bu tanık, anlatımında davacıyı hatırlayamadığını ifade etmiştir. Bu nedenle bu tanığın anlatımına göre sonuca gidilmesi olanaklı değildir.

Tanık ... ise davacının çalıştığını ifade etmiş ise de çalışmanın başlangıç ve bitiş tarihleri ile toplam süresine ilişkin yeterli bilgi alınamamıştır. Bu beyan Kuruma yapılan sınırlı bildirim ile alakalı değerlendirilmiş, bildirime konu davacının hizmetini aşan iddiasını ispatlayamadığı kabul edilmiştir. Bozma ilamı ve resen yapılan araştırma neticesinde elde edilen veriler gereği davanın reddi gerekmiştir." gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, dosyada tanık olarak dinlenilen ... ve ..’in eylemli çalışma olgusunu doğrular mahiyette beyanda bulunduklarını, diğer tüm bordro çalışanlarının vefat etmiş olduğu hususu da nazara alındığında bozma ilamı sonrasında başkaca tanık tespit edilememiş olmasının müvekkili aleyhine değerlendirilmesinin hakkaniyete uygun olmadığını ileri sürerek temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının Kuruma bildirilmeyen hizmet sürelerinin tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,