Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/3898 K.2025/10146

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurum tarafından toplam hakediş bedelinin %12 asgari işçilik oranın %25 eksiği üzerinden yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, fiyat farkının iş artışı olarak değerlendirilemeyeceğini, bunun enflasyon ve kur farkından kaynaklandığını, işçi sayısının değişmediğini, beyanla, prim borcunun tespiti ile fazladan tahsil edilen prim ve gecikme cezasının geri verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ihalesi yapılan işe ilişkin ihale dosyası, hak ediş raporları ve ekleri Karayolları 3. Bölge Müdürlüğünden istenilmiş, dava konusu iş.

Karayolları 3.Bölge Müdürlüğü Sorumluluğundaki Yollarda ve Kavşaklarda Kaplama Üstü Levha Taşıyıcı Konstrüksiyonu, Bilgi Levhaları Yapılması, Montaj ve Demontaj İşi ve Standart Trafik Levhaları Yapılması İşi olduğunu, ihale makamı ile davacı yüklenici arasında sözleşme imzalanmış, yüklenici tarafından söz konusu iş bitirilerek geçici kabul tutanağı düzenlenmiş, SGK Asgari İşçilik Tespit Komisyon kararı ile asgari işçilik oranının %12 asgari işçilik oranının %25 eksiği uygulanmak sureti ile tespit edildiği,

taraflar arasındaki ihtilafın yapılan işte uygulanması gerekli asgari işçilik oranı ve eksik bildirimden kaynaklı fark prim borcunun bulunup bulunmadığının tespiti olup, çözümünün hukuki ve teknik bilgi gerektirdiği anlaşıldığından konusunda alanında uzman inşaat mühendisi, mali müşavir ve hukukçu 3'lü bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 29.09.2023 tarihli kök ve 02.01.2024 tarihli ek bilirkişi raporunda;

" İhale konusu işler Sosyal Güvenlik Kurumu Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca Belirlenen Çeşitli İşkollarına Ait Asgari İşçilik Oranlarını Gösterir Tebliğ'in 823 -123 sıra no'da tanımlanan Trafik Bilgi ve İşaret Levhası Yapımı ve 826-126 sıra no'da tanımlanan Trafik Levhaları İçin Direk Yapımı ve Montajı kapsamında kalan işler olup, asgari işçilik oranı %10 olarak uygulanmış, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği 110/1.

Maddesinin "Kanunun 85 inci maddesi ikinci fıkrasında belirtilen Kurum ve kuruluşlar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan her türlü işlerde ünitece yapılacak araştırma; işin kesin kabulünün ya da geçici kabulünün noksansız olarak yapıldığı tarihten sonra ve işverene ödenmesi gereken Katma Değer Vergisi hariç, malzeme fiyat farkı ve akreditif bedeli dâhil toplam istihkak tutarına, işin asgari işçilik oranının %25 eksiği uygulanmak suretiyle yapılır." hükmü uyarınca.

KDV hariç fiyat farkı dahil toplam hakediş bedeline yukarıda belirlenen %10 asgari işçilik oranın %25 eksiği olan %7,5 oranı üzerinden PEK(asgari işçilik) hesaplanmış, toplam istihkak tutarı gözetildiğinde (16.991.055,91 TL) Kuruma bildirilmesi gereken PEK ve buna göre ödenmesi gereken prim tutarı belirlenerek,

5510 Sayılı Kanun’un 85. Maddesi hükmü kapsamında, davacı Şirket tarafından Davalı Kuruma prim ve gecikme zammı olarak toplam 90.398,80 TL fazladan (iadesi gereken) ödeme yapmış olduğu " şeklinde görüş bildirilmiş, bilirkişi raporunda yer alan tespit ve değerlendirmeler dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli kabul edilerek Mahkemece hükme esas alınmış, ihtilaf konusu iş “Yollarda ve Kavşaklarda Kaplama Üstü Levha Taşıyıcı Konstrüksiyonu, Bilgi Levhaları Yapılması,

Montaj ve Demontaj İşi ve Standart Trafik Levhaları Yapılması” işi olup, bilirkişi raporu ile uygulanması gerekli asgari işçilik oranı %7,5 olarak hesap edilmiş, 5510 sayılı Kanun'un 85. maddesi hükmü uyarınca Kuruma davacı şirket tarafından eksik işçilik bildirimi bulunmadığı belirlenmekle davacının ihale konusu iş sebebi fark prim borcuna konu borçtan borçlu bulunmadığının tespitine, davacı yan tarafından Kurum hesabına ödenen 90.398,80 TL (fazla ödeme) prim borcunun ödeme tarihi olan 27.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

aksine E-45028027-206.05.01-64613979 sayılı Kurum işleminin iptaline dair davanın kabulü ile 4 4211 01 01 1263705 042 21-77 sicil numaralı işyerinin Yollarda ve Kavşaklarda Kaplama Üstü Levha Taşıyıcı Konstrüksiyonu, Bilgi Levhaları Yapılması, Montaj ve Demontaj İşi ve Standart Trafik Levhaları Yapılması işlerinde uygulanması gerekli asgari işçilik oranının %7,5 olarak tespiti ile davacı yan tarafından Kurum hesabına ödenen 90.398,80 TL (fazla ödeme) prim borcunun 27.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

aksine E-45028027-206.05.01-64613979 sayılı Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunu esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosya kapsamı incelendiğinde, davanın yasal dayanaklarından olan 5510 sayılı Kanun'un 85 ve 88. maddeleri, Sosyal Güvenlik Kurumu Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca Belirlenen Çeşitli İşkollarına Ait Asgari İşçilik Oranlarını Gösterir Tebliğ, Kurum yazıları ile bilirkişi raporları, ihale evrakları ile tüm dosya kapsamı dikkate alındığında kararın yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR