Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/499 K.2025/7462

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-karşı davalı vekili ve davalı-karşı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde; kendisine 01.07.2012 tarihinde 2/... tahsis numarası ile yaşlılık aylığı bağlandığını, davalı Kurumun 09.06.2015 gün ve ... sayılı yazıları ile 2007 yılına ait 123 günlük hizmeti iptal edilmiş bulunduğundan, başlangıç tarihinden itibaren emeklilik işlemlerinin iptal edildiğini, emeklilik aylığının kesildiğini ve ödenen aylıklar için borç çıkarıldığını ve şu an itibarıyla maaşından kesilmek suretiyle tahsil edildiğini, 12 Eylül döneminde tutuklu kaldığını ve sonrasında yargılanıp beraat ettiğini, tutuklu kaldığı süreye ilişkin prim tutarının 6111 sayılı Kanun'la,

5510 Sayııl Kanun'a eklenen 36. madde bu maddenin, 1.fıkrasında yer alan "Bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisinde talepte bulunulması kaydıyla" ibaresini iptal eden Anayasa Mahkemesinin 09.05.2014 gün ve 2013/7126 Esas, 2014/17 Karar sayılı iptal kararı uyarınca, prim açığının Hazineden karşılanmasına ve emeklilik aylığının 23.06.2015 tarihi itibarıyla başlatılmasına dair 23.06.2015 gün ve ... kayıt sayılı yazı ile başvurduğunu, Kurumun kendi içinde yazışmalar yaptığını, prim açığının yasa gereği Hazineden karşılandığını, ancak buna rağmen,

Kurum içindeki uygulamadaki görüş farklılıkları nedeni ile emeklilik aylığının kesintisiz olarak 01.05.2015 tarihinde başlatılmak yerine 01.10.2015 tarihinde başlatıldığını, 01.07.2012-01.05.2015 tarihleri arasında ödenen emeklilik aylıklarının maaşından kesilmek suretiyle geri tahsil edildiğini, bu arada emekliliğinin iptal edilince Bağ-Kur'un devreye girdiğini ve toplam 2.701,91 TL prim ödemek zorunda bırakıldığını, yukarıda belirtilen Yasa ve Anayasa Mahkemesi kararı uyarınca emekliliği kesintiye uğramadan, iptal edildiği tarih itibarıyla başlatılması gerekirken,

haksız ve hakkaniyete ve hukuka aykırı olarak 01.10.2015 tarihinde yeniden emekli aylığının bağlandığını, bunun sonucu olarak 01.07.2012-01.05.2015 tarihleri arasında ödenen emekli aylıklarının maaşından kesilmek suretiyle geri tahsil edildiğini, emeklilikte kesinti olduğu nedeniyle Bağ-Kur primi ödemek zorunda bırakıldığını, haksız ve dayanaktan yoksun Kurum işleminin iptal dilerek muarazanın giderilmesi ve talebi gibi karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı Kurum vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davalı ... tahsis numarası ile yaşlılık aylığı alan davalının emekliliğinin ...-Sam İnş. San. Tic. Ltd.

Şti. ünvanlı şirketin ... sicil no.lu iş yerine geçen 2007 yılındaki 123 günlük çalışmasının, SGK denetmenleri tarafından düzenlenen rapor ile fiilen çalışmadığının tespit edildiğini, davalının emeklilik şartlarını kaybettiğini, şirketin diğer ortağı ...'nun vefat tarihi olan 07.01.2017 tarihinden önce şirket faaliyetlerinin sonlandırılmış olduğunu, bir kısım kişilerce menfaat karşılığı sahte işçi bildiriminin yapıldığının anlaşıldığını, davalıdan 30.555,10 TL yaşlılık aylığını Kurumu geri ödemesini, 24.06.2015 tarih ... sayılı borç bildirim belgesi ile istenilmesine rağmen ödenmediğini,

davalı tarafın 19.10.2015 tarihli dilekçe ile Kuruma başvurarak davaya konu borcun peşin ödemesinin mümkün olmadığını belirterek 24 ay taksitle ödeme talebinde bulunduğunu, borcun taksitlendirildiğini 02.12.2015 tarihli dilekçesi ile taksitlerin yatırılmadığını, haklı davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı Kurum vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum nezdinde yapılan araştırmalarda ... sigorta sicil, ... sağ numaralı ...'e 01.07.2012 tarihinde 2/... tahsis numarası ile yaşlılık aylığı bağlanmış olsa da kendisinin sicil numaralı iş yerindeki 123 günlük çalışmalarının fiili olmaması nedeniyle, başlangıç tarihi itibariyle yaşlılık aylığının iptal edildiğini, davalı Kurumca davacının hizmet iptalinden dolayı yersiz sağlık gideri borcu çıkarıldığı ve tahsilinin istendiğini, davacı 04.12.2015 tarih ve ... sayılı yazısı ile Kurum tarafından tahakkuk ettirilen borcu,

ekonomik sıkıntıları nedeniyle ödeyemeyeceğinden emekli maaşından kesilerek tahsil edilmesinin sağlanmasını talep ettiği, bu nedenle kendisinin emekli maaşından kesinti yapıldığını ve Kuruma olan borcunun tahsil edildiğini, iadesinin mümkün olmadığını, zira davacının Kuruma olan borcunu ödediğini, bilindiği üzere eski kanunda Bağ-Kur olarak düzenlenen Kurum 5510 sayılı Kanun madde 4/f.1 b bendinde düzenlenmiş olup isteğe bağlı sigortalılık olarak hüküm altına alındığı,

dolayısıyla davacının isteğe bağlı sigortalılık hükümleri çerçevesinde Kuruma başvuru yaparak Bağ-Kur prim ödemesine başladığını, davacı Bağ-Kur kapsamında yaptığı prim ödemelerinin iadesi için Kuruma herhangi bir başvuru da yapmadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle, haksız olarak açılmış davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde; davaya konu borcun haksız talep olduğunu, ... 1. İş Mahkemesine 2016/228 Esas no ile açılan davanın şu an 3. İş Mahkemesinin 2017/464 Esas no ile devam ettiğini, 31.10.2017 tarihli duruşmada sunulan bilirkişi raporunda Kurumun talebinde haksız olduğunun görüleceğinin, Kurumun tarafına açmış olduğu evrakta sahtecilik ve Kurumun zarara uğratıldığı iddiası ile açılan davanın .... 1. Ağır Ceza Mahkemesinde beraat ettiğini, zarara uğrayanın ve mağdur olanın kendisi olduğunu, emekli maaşı dışında hiçbir gelirinin olmadığını, üniversitede okuyan kızını tüm zorluklara rağmen okutmaya çalıştığını, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “...1-Asıl davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile -Davacı ...’in şirket ortaklığı nedeniyle vergi mükellefi olduğundan 01.05.2015 tarihinden başlamak kaydıyla 5510 sayılı Kanun'un 4/1.b.1 (Bağ-Kur) bendi gereğince zorunlu 01.05.2015-30.06.2015 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı olması gerektiğinden, 01.07.2015 tarihinden itibaren yaşlılık aylığının bağlanmasına;

-Davacı ...’in aylığından SGDP kesilmesi gerektiğinden ödediği 2.689,72 TL'den 01.05.2015-30.06.2015 tarihleri arasına isabet eden prim tutarı ve 01.07.2015-01.11.2015 dönemine ilişkin ödenecek yaşlılık aylıklarından kesilmesi gereken SGDP tutarı mahsup edildikten sonra arta kalan tutarın 5510 sayılı Kanun'un 89. maddesinin 3. fıkrası gereğince hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine,

-Fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Birleşen davanın (Samsun 3.İş Mahkemesi 2017/376 E.) kabulü ile

-Davalı ...’e davacı Kurum tarafından yersiz olarak ödendiği tespit edilen ve 22.06.2015 tarihi itibariyle davacı Kuruma ödemesi gerektiği anlaşılan toplam 34.696,83 TL'den (30.555,10 TL asıl borç + 4.141,73 TL. (22.06.2015 tarihi itibariyle işleyen) faiz olmak üzere), davacının talebiyle bağlı kalınarak toplam 34.662,67 TL'nin 22.06.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya Kuruma verilmesine,…” karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı karşı davalı vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporunun varsayıma dayandığını, sigortalının bilgisi dışında priminin yatırılmasının olası bir durum olacağını, kendi kusurunun bulunmadığını, ceza mahkemesinde beraat ettiğini, Geçici 35. maddeden yararlanması gerektiğini, birleşen dosyanın reddi gerektiğini beyan etmektedir.

Davalı karşı davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporunun varsayıma dayandığını, sigortalının bilgisi dışında priminin yatırılmasının olası bir durum olacağını, kendi kusurunun bulunmadığını, ceza mahkemesinde beraat ettiğini, Geçici 35. maddeden yararlanması gerektiğini, birleşen dosyanın reddi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, aksi yöndeki Kurum işleminin iptali ile 01.05.2015-01.10.2015 tarihleri arasında alınması gereken ve ödenmeyen emekli aylık tutarının tahsili, iptal edilen 01.07.2012-01.05.2015 tarihleri arasında ödenen emekli aylıklarına mahsuben maaştan kesilerek tahsil edilen toplam ödemelerin yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR