Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/7339 K.2025/12821

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı/birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı Kurumdan ... sicil numarası ile emekli olan babası ...üzerinden yetim aylığı almak istediğini, babasına ait olan bu aylığı bir müddet aldığını ancak daha sonra aylığının kesildiğini tarafına tahakkuk ettirilen borçlar bildirgesinden öğrendiğini, gerçeğe aykırı olan muvazaalı boşanma nedeniyle yersiz ödeme borcu ile karşı karşıya kaldığını, davacının boşandıktan sonra çocuklarına yakın olan "... Mah. ... no.lu Sok.

No:.... ..." adresinde ikamet ettiğini, reşit çocuklarının kendisi ile yaşamadığını ancak yaşı ve sağlık sorunları nedeniyle çocuklarına yakın bir evde tek başına yaşadığını, davacının aylığının kesilmesi ve ödenmiş aylıkların müvekkiline borç olarak tahakkuk ettirilmesi için kanuni ve hukuki hiçbir sebebin söz konusu olmadığını beyanla davacının davalı Kurumca kesilen yetim aylığının kesilme tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte tekrar bağlanarak ödenmesine,

davalı Kurumca 20.09.2019 tarihli ... sayılı borç bildirim belgesi ile tahakkuk ettirilen toplam 2.126,22 TL, 20.09.2019 tarihli ... sayılı borç bildirim belgesi ile tahakkuk ettirilen toplam 42.969,31 TL olmak üzere toplamda 45.095,53 TL borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı Kurum vekili dava dilekçesinde; davacı Kurumdan aylık almakta olan davalının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edildiğini, emekli maaşının kesilmesi sonucu 08.05.2017-28.08.2019 tarihleri arasında aldığı aylıklardan dolayı 39.025,36 TL ana para borcu bulunduğunun davacı Kurumca tespit edildiğini, bu tutarın yasal faizi ile birlikte tahsili için Gaziantep İcra Müdürlüğünün 2020/30349 Esas sayılı dosyası ile yasal takip başlatıldığını, davalının borca itiraz ettiğini, takibin durdurulduğunu, davalının itiraz nedenlerinin yerinde olmadığını beyan ederek,

Gaziantep İcra Müdürlüğünün 2020/30349 Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, takibe itiraz eden borçlu aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; öncelikle davanın HMK'ya uygun olarak açılmamış olduğunu, bu nedenle davanın HMK 115/2 uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, Kurum SGK denetmeni tarafından hazırlanan 12.07.2017 tarih ve 2019/SK/082 sayılı araştırma inceleme raporunda;

davacının boşandığı eski eşi ... ile birlikte yaşayıp yaşamadığının tespiti hususunda araştırma yapılarak bir rapor düzenlendiğini ve bu raporda davacı ...'ın boşandığı eşi ... ile 08.05.2017 tarihinden bu yana fiilen birlikte yaşadıklarının tespit edildiğini, işbu raporun, belge ve kayıtların tamamının Kurumdan celbi halinde davacının davasının haksız ve yersiz olduğunun anlaşılacağını, dava konusu işleme dayanak yoklama memuru raporu, ihbar beyanı ve çevresel araştırmaya dayandığından Kurum işlemlerinde her hangi bir sakatlık bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın reddine, birleştirilen Gaziantep 1. İş Mahkemesinin 2020/1 01... /85 Karar sayılı dosyası yönünden; davanın kısmen kabulü ile davalı ...'ın Gaziantep İcra Dairesinin 2020/30349 Esas sayılı dosyasındaki itirazlarının iptaline, takibin devamına, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava davacısı/birleşen dava davalısı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, asıl dava davalısı, birleşen dava davacısı SGKB vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne,

yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber kanunun olaya uygulanmasında hata edildiği ve yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı anlaşılmakla HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca Mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına, asıl davanın reddine, birleşen Gaziantep 1. İş Mahkemesinin 2020/1 01... /85 Karar sayılı dosyası yönünden; davanın kabulüne, davalı ...'ın Gaziantep İcra Dairesinin 2020/30349 Esas sayılı dosyasında vaki itirazların iptaline, takibin devamına, asıl alacak miktarının %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı/birleşen davada davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı ev hanımı olup çalışmadığını, ilerleyen yaşı ile birlikte çocuklarının desteği ile geçim ve giderini sağladığını, davacının 08.11.2004 tarihinde Birecik Aile Mahkemesi 2004/5 41... /415 Karar no.lu ilamıyla 08.11.2004 tarihinde eşinden boşandığını, eski eşi ile bir arada yaşamadığını, hüküm kurulurken “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin,

hiçbir kuşkuya yer vermeksizin araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken gerçek dışı olay ve olgulara dayanılarak davanın kabülü yerine davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosya kapsamında yeminle dinlenen tanıklar da bu hususu doğrulamakta ve davacının boşandığı eski eşi ile bir arada olmadığını vurguladıklarını, tanık beyanından da anlaşılacağı üzere davacının eşi ile birlikte yaşadığını ispatlar gerçeğe dayalı bir bilgi ve belge bulunmadığını, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, asıl davada boşandığı eşiyle birlikte yaşamadığını belirterek yetim aylığının kesilmesine ilişkin olarak tesis edilen işlemin iptali ile yeniden yetim aylığı bağlanması, davalı Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine, birleşen davada ise itirazın iptali istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı/birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR