Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/7681 K.2025/16299

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili, davalı ... A.Ş - dahili davalı ... vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı şirketin kurucu ortağı olan ...'e ait petrol istasyonu iş yerinde 01.01.1982- 04.09.1985 tarihleri arasında sigortasız olarak çalıştırıldığını ve 04.09.1987 arası askerlik dönüşü 1987 yılında tekrar aynı iş yerine girerek çalışmasını sürdürmekte iken 1990 yılında ... adi ortaklığına ait akaryakıt; istasyonunda aynı şekilde çalışmasına devam ettiğini, bu arada 1993 yılında söz konusu adi ortaklık, ticari hayata ...

Petrol A.Ş olarak devam ettiğinden, bu şirket nezdinde 2007/Kasım ayına kadar kesintisiz olarak çalışmasına devam ettiği, davalı şirket aleyhine haksız fesih ve işçilik alacakları yönünden açtığı davanın Bolu İş Mahkemesinin 2010/184 Esas, 2012/79 Karar sayılı kararı ile 17.12.2012 tarihinde kesinleştiğini ileri sürerek davacının davalı ...

A.Ş nezdindeki iş yerinde 01.01.1982- 04.09.1985 tarihleri arasında çalıştığını ve en son net maaşının 1.370,00 TL olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı ... Petrol A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; 1982-1985 yılları arasında çalışma iddiasına göre anılan tarihte davalı şirketin henüz kurulmamış bulunduğunu, beş yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının 10.03.1987 tarihinde ... A.Ş'nin ortaklarından olan ...- ... nezdinde çalıştığını, ortakların şirketleşmesi üzerine ... A.Ş nezdinde çalışmaya devam ettiği sırada 800,00 TL net ücret almakta olduğunun kayıtlarda yer aldığını, son defa 2 yıl boyunca 1.370,00 TL maaş aldığı iddiasının gerçek olmadığını, bu konuda işçilik alacakları davasının kanıt olarak alınamayacağını ve kamu düzeni ile ilgili olan hizmet tespiti ile ücret tespiti davasının ayrı ayrı görülmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çalışma iddiasına göre, davalı şirket kuruluşu öncesindeki gerçek kişiler nezdinde geçen hizmetlerin, söz konusu gerçek kişiler ...- ... aleyhine tevcih edilmesi gerektiğini, ücret tespiti isteminde Kurumun taraf olamayacağını ileri sürerek, davacının çalışma iddialarının hak düşürücü süreye uğramış olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından 14.06.2022 tarih ve 2022/24 E. 2022/453 K. sayılı karar ile davanın kısmen kabulü ile

1-Davacının, davalı ... Petrol A.Ş. iş yerinde 01.12.1982- 04.09.1985 tarihleri arasında 994 gün kesintisiz çalıştığının ve davacının davalı iş yerinde çalışmasının geçtiği son ay olan 2009 yılı Nisan ayındaki sigorta primine esas kazancının brüt ücretinin 1.912,70 TL, net ücretinin 1.370,00 TL olduğunun tespitine,

2-Davacının 19.10.1983-16.12.1983 tarihleri arasındaki dahili davalı ...'ya ait ... sicil no.lu iş yerinden bildirilen sürenin iptaline,

3-Davacının 01.01.1985-30.04.1985 tarihleri arasındaki dahili davalı ...'e ait ... sicil no.lu iş yerinden bildirilen sürenin iptaline,

4-Davacının, 01.01.1982- 30.09.1982 tarihleri arasındaki talebinin hak düşürücü süre nedeniyle reddine,

5-Davacının 01./10.1982- 30.11.1982 tarihleri arasındaki talebinin reddine dair karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 14.06.2022 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili, davalı ...

A.Ş vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Eldeki davada ise bozmaya uyulmuş ise de bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmakta olup, Mahkemece bozma sonrasında davacının 1982-1985 dönemlerinde Kuruma bildirimi yapılan ... ve ... adlarına kayıtlı iş yerlerindeki bildirimlerin fiili çalışmaya dayalı olmadığına ilişkin kabul ile bu iş yerlerinde geçen çalışmaların iptaline dair karar verilmiş ise de kabule konu dönemler bakımından, henüz kanun kapsamında olmayan bir iş yerinde davacının çalışmalarının geçtiğine ilişkin kabul de eksik araştırmaya dayalıdır.

Mahkemece, davalılardan ... Petrol Turz. Gıda İnş. Nak. San. ve Tic.

A.Ş.’nin vergi kayıtları da araştırılarak, bu şirkete ait bir iş yerinin bulunup bulunmadığı hususu belirlenmeli, bu işyerinin bulunmaması halinde ise davacının iddia ettiği ... adına kayıtlı bir iş yerinin olup olmadığı yine davalı Kurumdan ve vergi dairesinden sorulmak suretiyle belirlenmeli, sonucuna göre, bu iş yerinin de varlığı halinde, bu kişinin de davaya dahili ile savunma ve delilleri toplandıktan sonra davalı şirket ile arasında bir iş yeri devri olgusunun varlığı araştırılmalı ve fiili çalışma konusundaki tüm delillerin toplanmasından sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bozma sonrası İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

1-Davalı ... Petrol Turizm Gıda İnş. Nak. San ve Tic. A.Ş. yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile davacının davalı iş yerinde çalışmasının geçtiği son ay olan 2009 yılı Nisan ayındaki sigorta primine esas kazancının brüt ücretinin 1.912,70 TL, net ücretinin 1.370,00 TL olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Davalı ... yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile davacının davalı ... nezdinde 01.12.1982-04.09.1985 tarihleri arasında 994 gün kesintisiz çalıştığının tespitine, davacının 01.01.1982-30.09.1982 tarihleri arasındaki talebinin hak düşürücü süre nedeniyle reddine, davacının 01.10.1982- 30.11.1982 tarihleri arasındaki talebinin reddine,

3-Davacının 19.10.1983-16.12.1983 tarihleri arasındaki dahili davalı ...'ya ait ... sicil no.lu iş yerinden bildirilen sürenin iptaline,

4-Davacının 01.01.1985-30.04.1985 tarihleri arasındaki dahili davalı ...'e ait ... sicil no.lu iş yerinden bildirilen sürenin iptaline dair karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik ve hatalı araştırma sonucu, somut deliller yanlış değerlendirilmek sureti ile itirazları ve delilleri göz ardı edilerek verilmiş olan Mahkemenin hatalı hükmünün temyiz incelemesi neticesinde bozularak haklı davamızın kabulüne karar verilmesini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Davalı ... A.Ş - ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik ve hatalı araştırma sonucu, somut deliller yanlış değerlendirilmek sureti ile itirazları ve delilleri göz ardı edilerek verilmiş olan Mahkemenin hatalı hükmünün temyiz incelemesi neticesinde bozularak haklı davanın kabulüne karar verilmesini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

3.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosyada dinlenen tanık beyanlarının hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, Mahkemece yetersiz, dosya kapsamıyla ve gerçekle örtüşmeyen çelişkili tanık beyanlarına itibar edilerek kısmen kabul kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR