Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/8065 K.2025/16286

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; ... SGK numarası ile 11.06.1983 girişli sigortalı bulunduğunu, girişi yapıldığı halde prim ödemesi yapılmadığından emeklilik işlemlerine engel olduğunu, bu nedenle sigortaya giriş tarihinin 11.06.1983 yılı olarak belirlenerek emeklilik hakkını kazanmasını arz ve talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı süresinin geçtiğini, zaman aşımına uğradığını, davacının 1983 yılında yanında çırak olarak çalıştığını, çıraklık priminin ödendiğini, 1983 yılı ile ilgili herhangi bir evrakın bulunmadığınından davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumları kayıtlarında yapıan araştırmada davacının bahsi geçen yıllarda aralıklarla çalışmasının göründüğünü, çalışıldığını iddia edilen dönemlerde çalışmasını gösterir herhangi bir bilgi ve belgeye ulaşılamadığını, 506 sayılı Kanun'un 79.maddesi gereği 5 yıllık hak düşürücü sürenin söz konusu olduğunu, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, hizmet akdinin esaslı unsurunun fiili çalışmanın varlığı olduğunu, fiili veya gerçek bir biçimde çalışmanın varlığı tespit edilmedikçe sigortalılıktan söz edilemeyeceğini, somut davada herhangi bir bilgi ve belgeye bulunmadığından davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İzmir 12. İş Mahkemesinin 27.12.2016 tarihli kararı ile "Davanın kabulüne, davacının ... sicil sayılı ... Ünvanlı unvanlı işyerinde hizmet akdi ile SSK kapsamında 01.11.1983 tarihinde 1 gün çalıştığının tespitine, sigorta başlangıç tarihinin ise 18 yaşını doldurduğu tarih olan 22.08.1986 tarihi olarak kabul edilmesine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Son Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 21.Hukuk Dairesinin (Kapatılan) 08.02.2018 tarihli kararında; davacının 18 yaşını ikmal etmeden önce davacı adına davalı ...'e ait ... sicil numaralı işyerinden Kuruma 01.11.1983 tarihinde işe giriş bildirgesi verildiği, 10.11.1983 tarih ve 826813 varide numarasıyla kurum kaydına alındığı, davacının bakım onarım elektrik meslek dalında 01.11.1983 tarihinde ...

Elektrik ve Tamir İşl.) ünvanlı davalı işyeri ile davacı ve velisi arasında 01.11.1983 tarihinde çıraklık sözleşmesi imzalandığı, davacının ... Eğitim Merkezi Müdürlüğüne 17.02.1984 tarihinde ... numarayla çırak öğrenci kaydının yapıldığı, 01.11.1983 tarihinde imzalanan çıraklık sözleşmesi eklenerek işveren tarafından davacı adına ... teknisyenleri derneği başkanlığına 07.11.1983 tarihinde işe başlama bildirimi yapıldığı anlaşılmaktadır. Yapılacak iş.

01.11.1983 tarihinde davalı işyerinde çalışmaya başladığını gösterir işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiğine, davacı adına Kuruma verilen işe giriş bildirgesi ile işverenle imzalanan çıraklık sözleşme tarihinin aynı tarih olan 01.11.1983 tarihli olduğuna, davacının işe giriş bildirgesinin verildiği 01.11.1983 tarihinden sonra ...

Eğitim Merkezi Müdürlüğüne çırak öğrenci olarak 17.02.1984 tarih ve 750 numarayla çırak öğrenci kaydı yapıldığına göre aksinin kabulü ile üretime yönelik çalışmadan söz edilemez. Mahkemece yukarıda açıklanan bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir, gerekçesiyle Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin 30.01.2025 tarihli kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, gerek birlikte çalışılan tanık gerekse de komşu işyeri tanık beyanları ile de sabit olduğu üzere bir meslek ya da sanatın öğrenilmesinden ziyade doğrudan üretime katılan ve deyim yerinde ise şantiye şantiye bina bina gezdirilip çalıştırılan müvekkilinin davalı ... yanında üretime yönelik 01.11.1983 tarihinde en azından 1 günlük çalışmasının kabulü ile sigortalılık başlangıç tarihininde 18 yaşını ikmal ettiği tarih olarak kabul edilmesi gerekirken, ne olduğu belirsiz aslı olmayan ve devamlı surette itiraz ettikleri ... Sözleşmesinin esas alınarak haklı davanın reddine ilişkin yerel mahkeme kararının bozulması gerektiğini beyanla karara karşı temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacının yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,