Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/9786 K.2025/16873

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili, davalılardan ... ve Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; 1987 tarihinde davalının yanında ... olarak çalışmaya başladığını, 2001 tarihinde işten çıkartıldığını, sonradan sigortalı gösterilmediğini ve primlerinin de ödenmediğini öğrendiğini, haklarının da ödenmediğini ileri sürerek, 1987 – 2001 yılları arasındaki hizmetlerinin tespiti ile 10.000,00 TL işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiş, davacı vekili 10.10.2011 havale tarihli dilekçesi ile; taleplerinin 01.09.1987 – 26.05.2008 tarihleri arasında tespit istemine yönelik olduğunu açıklamıştır.

II.CEVAP

1.Davalı ... aşamalardaki beyanında; davayı kabul etmediğini, davacının çalıştığını iddia ettiği sürede 11 yaşında olduğunu, yaşı gereği kıraathaneye giremeyeceğini, kendisinin ... İlkokulundan 1988 yılında mezun olduğunu, bu hususun kendisine sorulması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre ve esastan reddini istemiştir.

3.Dahili davalı ... aşamalardaki beyanında; Ben kahvehanenin 38 senelik sahibiyim, işletmesini davalı ... yapmaktadır, ancak ben sık sık dükkana gidip kontrolleri yaparım, tek bir işçinin bir gün sigortasız çalışmasına müsaade etmem, davacının okuma yazması vardır, diploması da vardır, buna rağmen okuma yazma bilmediğini söylemiştir, dedi.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 01.04.2014 tarih ve 2010/286 - 2014/113 E.K. kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi'nin 02.05.2016 tarih ve 2015/15921 - 2016/7754 E.K. sayılı kararı ile "Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacı adına 01/06/2001-02/01/20 02... /04/2002-30/01/2007 tarihleri arası "..." sicil numaralı işyerinden, 03/08/2007-26/05/2008 tarihleri arasıda "..." sicil numaralı işyerinden bildirim yapıldığı, davacı adına bildirim yapılan "..." sicil numaralı kahvehane işyerinin ... isimli şahıs adına tescilli olduğu ve 08/01/1991 tarihinde kanun kapsamına alındığı,

davacı tarafından gösterilen ve komşu işyeri sahibi olduğu belirtilen tanıklardan ... beyanında, davacının çalıştığı kıraathane yakınında marketi bulunduğunu ve 20 yıl süreyle marketi işlettiğini, kıraathanenin davalı ...'e ait olduğunu, davacının işyerinde hem garsonluk yaptığını hemde ayrıca işyerine %5 oranında ortak olduğunu 18-20 yıl kadar çalıştığını, diğer tanık Yar Bülbül ise beyanında, davacının çalıştığı işyerinin yakınında 1974 yılından bu yana berber salonu bulunduğunu, davacının 1987-1988 yılları gibi girdiğini, ... olarak 15 yıl kadar çalıştığını, yine davacı tarafından gösterilen tanık ... beyanında,

1987 yılında davacı ile birlikte girdiklerini, kendisinin sigortasız olduğunu, davacının 2001 yılı gibi ayrılıp tekrar 2002 yılında girdiğini, kamu tanığı olarak dinlenen ... ise kendisinin 1991 yılında çalışmaya başladığını, işyerinde sigortasız kişi çalıştırılmadığını, davacının işe giriş tarihini bilmediğini ancak kendisinden çok sonra girdiğini ve ara vermeden çalıştığını belirttikleri, davacının 30/09/1975 doğumlu olup ilköğretimi 10/06/1988 tarihinde bitirdiği, ayrıca davacının adli yardımdan faydalandığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının kesintisiz çalışma iddiası bulunduğu, dolayısıyla çalışma kesintisiz ise bildirimlerin sonradan yapılmış olması, hakdüşürücü süreyi oluşturmayacağı hususları gözönünde bulundurulmadan, öte yandan davacının çalıştığını iddia ettiği ve adına bildirim yapılan işyeri dava dışı ... isimli şahsa ait olup bu şahsı davada taraf haline getirmeden, yine uyuşmazlık konusu dönemi kapsayacak biçimde dönem bordrolarını getirtilip bordro tanıkları resen belirlenip beyanları alınmadan sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, öncelikle dava dışı ... isimli şahsı taraf haline getirilmesi için davacıya süre vermek, taraf teşkili sağlandıktan sonra, davacının talep ettiği dönemde çalışması bulunup bulunmadığı, varsa çalışmanın kesintisiz olup olmadığını tespite yönelik olarak,

uyuşmazlık konusu dönemi kapsayacak şekilde Kurumdan dönem bordrolarını getirtmek, bordro tanıklarını resen tespit edip dinlemek, dinlenen tanıklardan ... ve ... isimli şahısların komşu işyeri sahibi olup olmadıklarını belirlemek, gerekirse Kurum, vergi idaresi, belediye ve emniyet müdürlüğü gibi kamu kurumları aracılığıyla tespit edilecek komşu işyerlerinin işverenleri veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarının beyanlarına başvurmak, davacı adına bildirim yapılan "..." ve "..." sicil numaralı işyerleri arasında fiili veya hukuki bağlantı bulunup bulunmadığını araştırmak,

tanık beyanları arasında oluşan çelişkileri gidermek ve davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir." şeklindeki gerekçeyle hüküm eksik inceleme ve araştırma nedeniyle bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 03.03.2020 tarih ve 2016/306-2020/106 E.K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının, 2007-8 2 gün 39,00 2007-7 30... ,00 2007-6 30... ,50 2007-5 30... ,50 2007-4 30... ,50 2007-3 30... ,50 2007-2 30... ,50 TL ücret ile çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine Daire'nin 02.03.2021 tarih ve 2020/5876 - 2021/2460 E.K. sayılı kararı ile "... Mahkemece bozmaya uyulmuş ise de bozma gereklerinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir.

Eldeki davada, her ne kadar ... taraf haline getirilmiş ise de davacının talep ettiği dönemde çalışması bulunup bulunmadığı, varsa çalışmanın kesintisiz olup olmadığının tespitine yönelik uyuşmazlık konusu dönemi kapsayacak şekilde Kurumdan dönem bordroları getirtilmeli, bordro tanıkları resen tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı, tanık beyanları karşılaştırılmalı varsa çelişki giderilmeli, dinlenen tanıklardan ...’un komşu işyeri sahibi olup olmadığı belirlenmeli, bozma öncesi dinlenen davacı tanığı ... ve kamu tanığı sıfatıyla beyanı alınan ...’ya ait işyeri bilgileri ile hizmet döküm cetvellerinin dosya arasına alınarak,

deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir." şeklindeki gerekçeyle eksik inceleme ve araştırma nedeniyle bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar

Mahkemenin 13.12.2024 tarih ve 2021/149 - 2024/395 E.K. sayılı kararı ile bozma kararına uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller, Kurum kayıtları, tanık beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davanın kısmen kabulü ile davacının,

05.04.2002-30.06.20 02... gün, günlük 9.262,4 00... .07.2002-31.03.20 03... gün, günlük 10.919,4 43... .04.2003-30.06.20 03... gün günlük 13.103,3 32... .07.2003-01.01.20 04... gün, günlük 15.267,1 94... .01.2004-30.06.20 04... gün, günlük 18.320,6 33... .07.2004-31.12.20 04... gün, günlük 14.805,0 00... .01.2005-31.12.20 05... gün günlük 16.290,0 00... .01.2006-31.12.20 06... gün günlük 17.700,0 00... .01.2007-30.01.20 07... gün günlük 18, 75... .05.2008-10.06.20 08... gün günlük 20,28 TL ücret ile davalı nezdinde hizmet süresinin bulunduğunun tespitine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğunu, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediğini, davacının davalı işyerinde 1987 yılından beri kesintisiz ve sürekli çalıştığının dosya kapsamında toplanan delillerle sabit olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, kısmen kabul kararı verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, Mahkemece her ne kadar eksiklikler giderilmeye çalışılmış ise de bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, dinlenen tanıkların yıllar öncesini hatırlamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, afaki tanık beyanlarının hükme esas alındığını, davanın tümden reddi gerekirken, kısmen kabul kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

3.Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; davacının çalıştığı tüm sürelerdeki hizmetlerinin Kuruma bildirildiğini, yeniden tespit hükmü kurulmasının hatalı olduğunu, işyerinin diğer davalı ... adına tescilli olduğunu, tanık beyanlarının hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olmadığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

1.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı Kurum vekili ve davalı ...'in aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2.İnceleme konusu eldeki davada, Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, dosya kapsamına göre işverenin davalı ... olduğunun anlaşılması karşısında, davacının davalı nezdinde hizmet süresinin bulunduğunun tespitine denilmek suretiyle hangi davalı olduğu belirtilmeksizin infazda tereddüt yaratacak şekilde karar verilmesi kısmen kabule karar verildiğinden yargılama giderlerinin de buna göre takdir edilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu hususların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı sayılı geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Mahkeme hükmünün tamamen silinerek yerine,

"HÜKÜM:Davanın kısmen kabulü ile;

Davacının 05.04.2002-30.06.20 02... gün, günlük 9.262.400 TL.

01.07.2002-31.03.20 03... gün, günlük 10.919.443 TL.

01.04.2003-30.06.20 03... gün günlük 13.103.332 TL.

01.07.2003-01.01.20 04... gün, günlük 15.267.194 TL.

01.01.2004-30.06.20 04... gün, günlük 18.320.633 TL.

01.07.2004-31.12.20 04... gün, günlük 14.805.000 TL.

01.01.2005-31.12.20 05... gün günlük 16.290.000 TL.

01.01.2006-31.12.20 06... gün günlük 17.700.000 TL.

01.01.2007-30.01.20 07... gün günlük 18,75 TL.

26.05.2008-10.06.20 08... gün günlük 20,28 TL. ücret ile davalı ... nezdinde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,

Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 148,50 TL harçtan mahsubu ile eksik 279,10-TL karar ve ilam harcının davalı Kurum harçtan muaf olduğundan, davalı ...'ndan tahsili ile hazineye irat kaydına,

Davacı tarafından yapılan 165,65 TL toplam harç masrafının davalı Kurum harçtan muaf olduğundan, davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine,

Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Davalı Kurum kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine,

Davacı tarafından yapılan 232,50 TL yargılama masrafının, kabul ve ret oranına göre 116,25 TL'sinin davalı ... dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

Davalı Kurum tarafından yapılan 979,50 TL yargılama masrafının, kabul ve ret oranına göre 489,75 TL'sinin davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine, bakiye kısmın davalı Kurum üzerinde bırakılmasına,

Davalı ... tarafından yapılan 13,00 TL yargılama masrafının, davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,

Adli yardım talebi kabul edildiğinden ve suç üstü ödeneğinden karşılanan bilirkişi ücretleri, posta, tebligat ve dosya masrafı olan 2.780,00 TL yargılama masrafının, kabul ve ret oranına göre 1.390,00 TL'sinin davalı ... dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, 1.390,00 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

Taraflarca Mahkeme veznesine depo edilip sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine" yazılmasına ve hükmün bu biçimiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,