Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2011/11643 K.2012/19020

Suç eşyasını satın almak, sahte resmi belge kullanmak suçlarından sanık ...'ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 165, 204/1, 62/1 (iki kez), maddeleri gereğince 6 ay hapis ve 200 Türk Lirası adli para, 1 yıl 8 ay hapis cezaları ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 231/8. maddesine göre 5 yıl süreyle denetim süresine tabi tutulmasına,

denetim süresi içerisinde 5271 sayılı Kanun'un 231/8-1c maddesi uyarınca 2 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri olarak 400 ve 500 adet fidan dikmekle yükümlü tutulmasına dair Torbalı 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 10.10.2008 tarihli ve 2008/228-551 sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin İzmir 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 12/11/2008 tarihli ve 2008/670 değişik iş sayılı kararın tüm dosya kapsamına göre;

1-Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 09.06.2009 tarihli ve 2009/5644 esas, 2009/13118 sayılı ilamında da belirtildiği üzere, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/8. maddesinin alt bentlerinde denetimli serbestlik tedbiri olarak sanıklara yüklenecek yükümlülükler,

a-) Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim proğramına devam etmesine,

b-Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,

c-Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine,

Şeklinde belirlenmiş olup, bunların dışında "fidan dikme" mükellefiyetinin para sarfı ile yerine getirilebilecek maddi bir edim ihtiva ettiği, hakim ceza ve mükellefiyet tayininde takdir yetkisini haiz ise de bu takdirini kanundaki ilkeler çerçevesinde kullanmak durumunda olduğu, sanık hakkında yükümlülük belirlenirken kanun koyucunun amacına uygun, akla ve mantığa muhalif olmayan tarafları tatmin edici, denetime elverişli bir yükümlülüğe hükmedilmesi gerektiği, işlenen suçla ilgisi olmayan hükümlünün ıslahı amacına hizmet etmeyen "fidan dikme" mükellefiyetine hükmedilemeyeceği,

2-5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/8. maddesi uyarınca, 1 yıldan fazla denetimli serbestlik tedbirine hükmedilemeyeceği,

Gözetilerek itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca, anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 24.08.2011 gün ve 2011/10981/44574 sayılı kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 13.10.2011 gün ve 2011/273961 sayılı ihbarnamesiyle daireye ihbar ve dava evrakı tevdii kılınmakla incelenip gereği görüşüldü:

5271 sayılı CMK'nun 231/8. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak;

a-) Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine,

b-Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,

c-Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine karar verilebilir.

231. maddenin 8. fıkrasının a, b ve c bentlerinde sayılar dışında takdir edilebilecek yükümlülüğün Ceza Kanunun ve Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun amaçlarına uygun, infazı mümkün ve kısıtlamayan nitelikte, sanığa veya başka kişi ve kuruluşlara maddi külfet getirmeyen bir yükümlülük olması gerekmektedir. Takdir edilecek bu yükümlülük de ancak 1 yıldan fazla olmamak üzere mahkemece belirlenecek süreyle uygulanabilecektir.

Bu açıklamalar ışığında; somut olayda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık hakkında mahkemece "orman idaresinin temin edeceği alana ön hazırlığının yapılarak 2 yıl içerisinde suç eşyasını satın almak suçu için 400 ağaç, resmi belgede sahtecilik suçu için ise 500 ağaç fidanı dikmesi" biçiminde belirlenen yükümlülüğün belirtilen ilkelere aykırı olduğu gözetilmeden itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesi yasaya aykırı ve kanun yararına bozma istemine atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce bu itibarla yerinde görüldüğünden,