Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2021/13156 K.2024/2258

Sanıklar hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Rize Cumhuriyet Başsavcılığının 11.11.2011 tarihli ve 2011/136 sayılı iddianamesiyle sanıklar hakkında nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 37 nci maddesinin birinci fıkrası delâletiyle 158 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve son cümlesi, 204 üncü maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesi, sanık ... için ayrıca 58 inci maddesi uyarınca cezalandırılmaları talebiyle Rize Ağır Ceza Mahkemesine kamu davası açılmıştır.

2. Rize Ağır Ceza Mahkemesinin 30.05.2012 tarihli ve 2011/211 Esas, 2012/99 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında;

a) Nitelikli dolandırıcılık suçundan;5237 sayılı Kanun'un 158 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve son cümlesi, 62 nci maddesi, 52 nci maddesinin ikinci ve dördüncü fıkraları ile 53 üncü maddesi uyarınca 2 yıl 6 ay hapis ve 11.416,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına,

b) Resmi belgede sahtecilik suçundan; 5237 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin birinci fıkrası, 62 ve 53 üncü maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına,

Karar verilmiştir.

3. Anılan kararın sanıklar müdafileri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 23. Ceza Dairesinin 26.04.2016 tarihli ve 2015/8404 Esas, 2016/5218 Karar sayılı ilamı ile sanıklardan ...'in savunmasının alınmadığı, diğer sanığın eyleminin de sanık ...'in fiiliyle bağlantılı olduğu gerekçesiyle iki sanık yönünden de başkaca yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmiştir.

4. Bozma üzerine Rize Ağır Ceza Mahkemesinin 01.11.2017 tarihli ve 2016/156 Esas, 2017/247 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında;

a) Nitelikli dolandırıcılık suçundan; 5237 sayılı Kanun'un 158 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve son cümlesi, 62 nci maddesi, 52 nci maddesinin ikinci ve dördüncü fıkraları ile 53 üncü maddesi uyarınca 2 yıl 6 ay hapis ve 11.400,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına,

b) Resmi belgede sahtecilik suçundan; 5237 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin birinci fıkrası, 62 ve 53 üncü maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına,

Karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1. Sanık ... müdafiinin temyizi; sanığın suça konu çekin sahte olduğunu bilmeden Abdal ...'den aldığına, çekteki yazı ve rakamların amcası olan diğer sanık tarafından yazıldığının sabit olması ve akraba olmaları nedeniyle sanığın mahkûm edildiğine, oysa sanığın atılı suçları işlediğinin maddi bir delil ile desteklenmediğine, resmi belgede sahtecilik suçunun sübuta erdiği bir an için kabul edilse dahi hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunun uygulanması gerektiğine, katılan ...'den takip sonucunda para tahsil edilmediğine ve zarar bulunmadığı için giderilmesinin de mümkün olmadığına,

dolandırıcılık suçunun da manevi unsurunun bulunmadığına, zira sanığın çekteki sahteliği bilmeden yıllardır alışveriş yaptığı ...adlı firma sahibi ...'a yolladığına, suçun mağdurunun olsa olsa Türker olacağına, bu kişinin de şikâyetçi olmadığı için Mahkemece dinlenmesine gerek görülmediğine, suç işlemek saikiyle hareket etse çeki bizzat cirolamayacağına, bu sebeplerle usul ve yasaya aykırı olan hükümlerin bozulması gerektiğine ilişkindir.

2. Sanık ... müdafiinin temyizi; suçun zamanaşımı süresinin dolduğuna, çek üzerinde ...'in imza ve yazısının olmadığına, sanık ...'ın mağdur ...'in zararını karşıladığına, katılan ...'in ise cebri icra yoluyla tahsile kalkışılması dışında zararının olmadığına, ilk ciranta Abdal ...'ye ulaşılmadan eksik araştırmayla hüküm kurulduğuna, tüm bu sebeplerle sanık hakkında usul ve yasaya aykırı olan hükümlerin bozulması gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Sanıklar Erkan ve ...'in amca ve yeğen oldukları, sanıklardan ...'in suça konu çeki cirolamak suretiyle ...isimli, yetkilisi ... olan firmaya vererek elektrik malzemesi satın aldığının iddia edildiği ve savunulduğu, suça konu çekin çalıntı çek olduğu, çekin 19.07.2004 tarihinde çalındığı, bundan dolayı şikâyetçi olunduğu, çalınan çek sebebiyle bir gün sonra 20.07.2004 tarihinde bankaya ihbarda bulunulduğu, suça konu çekin bu tarihten sonra vade tarihinde uhdesinde bulunan ...adlı firmaca 12.09.2005 tarihinde bankaya ibraz edildiği,

ibraz tarihinde çalıntı ihbarı bulunan çek ile ilgili bu durumun göz ardı edilerek karşılıksız kaşesi vurulduğu, bu çeke istinaden 08.12.2005 tarihinde, çekte cirosu bulunan ve karşılığında... Elektrik'ten malzeme aldığı iddia olunan sanık ... hakkında herhangi bir talep olmaksızın keşideci ve çekte ilk ciranta gözüken hayali kişi hakkında ihtiyati haciz kararı alındığı ve ihtiyati haciz kararından sonra da aynı kişiler hakkında icra takibi başlatıldığı belirlenmiştir.

2. Suça konu çekin ön yüzündeki yazılar ve rakamların sanıklardan ...'in eli ürünü olduğu, ayrıca yapılan araştırma sonucu hayali kişi olduğu anlaşılan ilk ciranta Abdal ... Barış'ın cirosunun altındaki telefon numarasının da sanıklardan ...'e ait olduğu, sanık ...'e atfen atılan cironun da bu kişinin eli ürünü olduğu belirlenmiştir.

3. İcra takip dosyasından dosyaya yansıyan delillere göre; suça konu çeki vererek alışveriş yaptığı belirtilen sanık ... hakkında icra takibi yapılmadığı gibi hayali birinci ciran Abdal ... Barış hakkındaki takipten de vazgeçilerek ihtiyati haciz sırasında yatırılan teminatın iadesi ...yetkilisi ...'ın avukatı tarafından sağlanmış, sadece çekte keşideci gözüken ... hakkında icra takibi ve haciz işlemleri yapıldığı, icra takibinin hacizden sonraki safatının yargılama dosyasına yansıtılmadığı anlaşılmıştır.

4. Mahkemesince sanıklar hakkında her iki suçtan da mahkûmiyet hükmü kurulduğu ancak hukuki süreç bölümünün (3) numaralı paragrafında izah edilen nedenle bozulduğu anlaşılmıştır.

5. İlk temyiz aşamasında yargılama dosyasına Rize 3. Noterliğince düzenleme şeklinde ibraname sunulduğu, bu ibranamenin içeriğine göre elektrik malzemesi alınan ...adlı firmanın yetkilisi ...'ın sanıklardan ...'in borcunu ödemek için suça konu çeki ciro ederek verdiğini, sanığın borcunu 2007 yılının Ocak ayında kendisine ödediğini belirttiği tespit edilmiştir.

6. Bozma sonrası ...; önceki beyanlarının aksine yeğeni ile birinci cirantayı tanıştırdığını ancak çekten haberinin olmadığını belirtmiş, çekin ön yüzündeki yazı ile rakamların kendisine ait olduğunu inkâr etmiştir.

7. Sanık ... ise; amcasının aracılığıyla birinci ciranta ile tanışarak ticari alışveriş yaptığını ancak çekin sahteliğini bilmediğini savunmuştur.

8. Mahkemece, her iki sanık hakkında da sahte çeki bilerek tedavüle soktukları gerekçesiyle mahkûmiyet hükümleri kurulmuştur.

IV. GEREKÇE

A. Resmi Belgede Sahtecilik Suçundan Kurulan Hükümler Yönünden

Sanıkların yargılama konusu eylemleri için, 5237 sayılı Kanun’un 204 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre aynı Kanun'un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereği 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin suç tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleşmiş olduğu anlaşılmıştır.

B. Nitelikli Dolandırıcılık Suçundan Kurulan Hükümler Yönünden

Suça konu çekle ilgili çalındığı iddiasıyla şikâyette ve muhatap bankaya da ibraz tarihinden önce bildirimde bulunulmasına rağmen karşılıksız çıktığı kaşesi dercedilmesi sebebiyle ihtiyati haciz kararı alınarak sadece çekte keşideci gözüken ... hakkında takip yapılması karşısında;

1. Suça konu çeki alarak malzeme verdiği öne sürülen ancak 05.04.2013 tarihinde noterlikçe düzenlenen ibranameye göre suça konu çeki ticari satımdan kaynaklanan borç sebebiyle aldığını ve alacağının da 2007 yılının ocak ayında ödendiğini söyleyen ...'ın yargılama aşamasında hiç beyanına başvurulmadığı nazara alındığında; bu kişinin, sanıkların ve gerekiyorsa olaya tanık olan diğer kişilerin de beyanlarına başvurularak, ayrıca ...Şirketi ile sanıkların varsa firmalarına ait belge ve kayıtlar ile ödeme durumu da araştırılarak;

a) Sanıklar ile ...firması arasında gerçekten bir alışveriş bulunup bulunmadığının tespit edilmesi,

b) Suça konu çekin verilerek ...firmasından çek karşılığı malzeme mi alındığının, yoksa önceden doğan borcu ödemek için mi verildiğinin belirlenmesi,

c) Suça konu çekin verilerek elektrik malzemesi alındığının belirlenmesi halinde ibranamede belirtildiği gibi sanık ...'ın çek bedelini ödeyip ödemediğinin açıklığa kavuşturulması, sonradan sunulan ibranamenin doğruluğunun ilgili noterlikten de araştırılması,

Sonucuna göre; sanıklarla ...firması arasında gerçek bir alışveriş karşılığında suça konu çekin verildiğinin ve sanıklara çek bedelinin de ödendiğinin anlaşılması halinde sanıkların nitelikli dolandırıcılık eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 158 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine ve 168 inci maddesine temas edeceği halde etkin pişmanlık hali karar yerinde değerlendirilmeden hüküm kurulması, ibranamede belirtildiği gibi suça konu çekin önceden doğan borç sebebiyle... Elektriğe verildiğinin belirlenmesi halinde nitelikli dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşmayacağı gözetilmeden atılı suçtan mahkûmiyet yerine beraat kararı verilmesi ,

2. Sanıklarla ...firması arasında gerçek anlamda bir alışverişin bulunmadığının belirlenmesi halinde öncelikle icra takip dosyasının incelenmek suretiyle safahatının denetime imkân verecek şekilde yargılama dosyasına yansıtılması,

suça konu çekin çalıntı ihbarının ibraz tarihinden önce bulunmasına rağmen karşılıksız kaşesinin dercedilerek ihtiyati haciz kararı alınmak suretiyle çeki ...firmasına veren ve cirosu bulunan sanık ... hakkında herhangi bir icrai işlem yapılmaksızın doğrudan çekte keşideci gözüken ...'in hedef alınması gözetilerek ve bu kişinin de suçun gerçek mağduru olacağı dikkate alınmak suretiyle ...firmasının yetkilisi ... ...hakkında da suç ihbarında bulunularak dava açılması halinde yargılama dosyası ile birleştirilerek sanıkların sahte çeki alışveriş yapmış gibi göstererek ... aleyhine cebri icra yoluyla tahsile kalkışmalarından dolayı sanıkların

eylemlerinin 5237 sayılı Kanun'un 37 nci maddesinin birinci fıkrası delâletiyle aynı Kanun'un 158 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine temas edeceği, çek keşidecisinden para tahsili yapılması halinde suçun tamamlanmış, para tahsil edilmemesi halinde de teşebbüs aşamasında kalacağı gözetilmeksizin karar verilmesi,

Nedenleriyle sanıklar hakkında kurulan hükümler hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

A. Resmi Belgede Sahtecilik Suçundan Kurulan Hükümler Yönünden

Gerekçe bölümü (A) bendinde açıklanan nedenle İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu kararına yönelik sanıklar müdafilerinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesinin birinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanıklar hakkındaki kamu davasının 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereği gerçekleşen olağanüstü zamanaşımı nedeniyle, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE,