Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2022/9073 E. , 2023/8342 K. "İçtihat Metni" K A N U N Y A R A R I N A B O Z M A MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2021/7398 Değişik iş SUÇLAR : Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik İNCELEME KONUSU KARAR :
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2022/9073 E. , 2023/8342 K. "İçtihat Metni" K A N U N Y A R A R I N A B O Z M A MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2021/7398 Değişik iş SUÇLAR : Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik İNCELEME KONUSU KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması ... Cumhuriyet Başsavcılığının 15.04.2021 tarihli ve 2021/78596 Soruşturma, 2021/62366 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... 5. Sulh Ceza Hakimliğinin 14.07.2021 tarihli ve 2021/7398 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 14.07.2021 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 02.07.2022 tarihli ve 2022/558 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.10.2022 tarihli ve KYB-2022/107628 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.10.2022 tarihli ve KYB-2022/107628 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar nazara alındığında, Dosya kapsamına göre, müş...in Cumhuriyet Başsavcılığında alınan ifadesinde özetle, 16/05/2016 tarihinde ... mahallesi,... sokakta bulunan iş yerinde ... ..., ...... tarafından gaspa uğradığını, ...isimli kişi ile ticari ilişkisi olduğunu, diğer kişilerle herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığını ancak ...in... ve ...'e borcu olduğunu daha sonra öğrendiğini, bu kişilerin bürosunu bastığını, zorla çek imzalattırdıklarını, darp edildiğini, bu konuya ilişkin ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinde kamu davası görüldüğünü ve sanıkların 12 yıl ceza aldığını, kendisine zorla imzalattırılan çeklerin ...'da adli emanette yer aldığını, olay tarihinde Konya ilinde faaliyet gösteren... Tarım isimli işyerinin sahipleri olan ... ve ... isimli kişilerle onların fabrikalarını satın alacağına dair anlaşma yapacaklarını, bu yüzden yapacakları anlaşma gereği anlaşma metnini ve çeklerini yazdığını, şahıslar gelmediği için henüz imza atmadığını, yağma olayı gerçekleştikten sonra ... Ağır Ceza Mahkemesinde tanık olarak dinlenen ...ın beyanında belirttiği üzere darp edildiği anda dağılan çekleri ... isimli kişinin cebine koyduğunu öğrendiğini, ... isimli kişinin de olay yerinde olduğunu ancak İsmail'in bu çekleri cebine koyup koymadığını bilmediğini, sonradan öğrendiği kadarıyla İsmail ve Yusuf isimli kişilerle yapacakları anlaşma gereği onlara vereceği sekiz adet çekin iki tanesini ...’nın kendi adına kullandığını, altı çeki ise başka şahıslara ciro ettiğini bildiğini, ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen davanın sadece yağma suçuna ilişkin olduğunu, bu şikayetinin Yusuf ve İsmail'in kendisinin doldurduğu ancak henüz imzalamadığı çekleri dolaşıma sokmaları nedeniyle olduğunu, çekler hakkında icra takibi başlatıldığını, bazı dosyalarda yargılandığını, bazı dosyalarda ise mahkumiyetine karar verildiğini iddia etmesi üzerine başlatılan soruşturma neticesinde ... Cumhuriyet Başsavcılığınca şikayetçinin bahsettiği olayla ilgili olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/69675 sayılı dosyasında soruşturma yürütüldüğü ve dava açıldığı, dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarının unsurlarının oluşmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; şüpheliler ... ve ... haklarında ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/69675 soruşturma, 2021/16298 esas sayılı iddianame ile hırsızlık suçundan dava açıldığı, ancak iddianamede dolandırıcılık ve sahtecilik suçları bakımından bir değerlendirme bulunmadığı anlaşılmakla, açılan kamu davasına ilişkin dava dosyasının celbedilip, şüphelinin dilekçesinde belirttiği yargılandığı ve ceza aldığını belirttiği dosyaların birer suretinin temin edilip, şüphelilerin dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından şüpheli sıfatıyla beyanları alınıp, sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken, eksik soruşturma sonucu verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE 1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. 2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir. 3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. 5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. 6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi ... tarafından doldurulan ancak keşideci imzası bulunmayan suça konu 8 adet çekin şüpheliler tarafından şikâyetçinin bilgi ve rızası dışında iş yerinden alınarak 6 adet çekin ciro edilmek suretiyle, 2 adet çekin ise şüpheli ... tarafından bankaya ibrazı neticesinde zorunlu karşılık bedellerinin tahsil edilmesi suretiyle kullanıldığının iddia olunması ve ... Cumhuriyet Başsavcılığının 17.03.2021 tarihli ve 2017/69675 Soruşturma, 2021/16298 Esas sayılı iddianamesi ile şüpheliler hakkında yalnızca hırsızlık suçu yönünden değerlendirme yapılarak kamu davası açılması, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçları yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmadığının anlaşılması karşısında; şüphelilerin ifadelerine başvurulması, hırsızlık suçundan açılan kamu davasına ilişkin olarak yürütülen ... 21. Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/432 Esas sayılı dosyasının getirtilmesi ile bu dosya kapsamında resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçları yönünden herhangi bir işlem yapılıp yapılmadığının belirlenmesi, suça konu çeklere ilişkin icra dosyaları ve şikâyetinin tarafı olduğu icra ceza/hukuk mahkemesi dosyalarının celp edilmesi, bu dosyalarda borca veya imzaya itirazda bulunulup bulunulmadığı, herhangi bir bilirkişi incelemesi yaptırılıp yaptırılmadığı tespit edilerek dosyaların onaylı birer örneklerinin iş bu dosyaya eklenmesi, suça konu çek asılları temin edilerek, gerekli görülmesi halinde çekler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasından sonra, sonucuna göre somut olayda mükerrer soruşturma yapılıp yapılmadığı ile atılı suçların unsurlarının bulunup bulunmadığının takdir ve tayini gerekirken; "...şikâyetçinin bahsettiği olayla ilgili olarak Cumhuriyet Başsavcılığımızın 2017/69675 sayılı dosyada soruşturma yürütüldüğü ve dava açıldığı, dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarının unsurları oluşmadığı" şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür. III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. ... 5. Sulh Ceza Hakimliğinin 14.07.2021 tarihli ve 2021/7398 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.11.2023 tarihinde karar verildi.