Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2022/9081 K.2023/8754

Başsavcılığının 11.11.2021 tarihli ve 2021/2109 Soruşturma, 2021/2327 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 10.01.2022 tarihli ve 2021/3942 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 10.01.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 08.08.2022 tarihli ve 2022/4532 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 12.10.2022 tarihli ve KYB-2022/112490 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 12.10.2022 tarihli ve KYB-2022/112490 sayılı kanun yararına bozma isteminin.

“Dosya kapsamına göre, şüphelilerin eylemlerinin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğundan bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, 5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı,

aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından,

itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Müştekinin 01/06/2021 tarihli savcılıkta alınan ifadesinde, şüphelinin kendisini 02/04/2021 günü aradığını ve kepçeye ihtiyacı olduğunu söylemesi üzerine 6 aylığına 33.040,00 Türk lirası bedelle aralarında sözleşme imzaladıklarını ancak şüphelinin 1 aydır telefonlarına cevap vermediğini, şüphelinin ağabeyi ile görüştüğünde kendisine "şebekeye düştünüz, kepçe için bir bardak su için" demesi üzerine kandırıldığını anladığını ve şikayetçi olduğuna yönelik beyanı,

Şüphelinin 28/07/2021 tarihli kolluk ifadesinde, sahibinden.com isimli site üzerinden müştekinin iş makinesi kiraladığını, kendisiyle İstanbul'da yüz yüze protokol imzaladıklarını ve sözleşme uyarınca ilk aylık kiralama ücretini peşin verdiğini, sonrasında söz konusu makineyi...Nakliyat Ltd.

Şti. isimli kendisine ait şirkete kiraladığını, müştekinin makineyi getirirken taşıyıcı aracın...-Karalar'da lastiğinin patlaması nedeniyle anlaştıkları gün kendisine getiremediğini, sonraki günlerde ise 19 günlük sokağa çıkma yasağı olması sebebiyle makineyi hiç çalıştırmadığını, çalıştırmadığı makinenin parasını ödemek istemediği için müşteki ile arasında anlaşmazlık çıktığını, bahse konu makineyi hiç görmediğini, kullanmadığını, müştekinin bıraktığı yerde olduğunu ve kendisinin gidip makineyi almasını söylediğine yönelik beyanı, Müşteki vekilinin 15/06/2021,

28/09/2021 havale tarihli ve 03/12/2021 tarihli dilekçelerinde bahse konu iş makinesinin müvekkiline iade edilmediği yönündeki açıklamaları, Dosya içerisinde bulunan müşteki ve şüpheli arasında olduğu anlaşılan whatsapp mesajlaşmalarında, müştekinin ısrarla iş makinesinin adresini şüpheliden istediği, şüphelinin bu isteğe yanıtsız kaldığı ya da kaçamak cevapları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Dosya kapsamına göre taraflar arasında bahse konu iş makinesinin kiralandığını gösterir 02/04/2022 tarihli kiralama sözleşmesinin düzenlendiği,

nitekim taraflar arasında da bu sözleşmenin inkar edilmediği ancak şüpheli tarafından iş makinesinin kendisine devredildiği olgusunun inkarı karşısında, güveni kötüye kullanma suçuna ilişkin delillerin takdir ve değerlendirmesinin mahkemece yapılması gerektiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında.

Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir.

Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere.

Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. 6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi Mitat İlhan'ın yetkilisi olduğu ... Madencilik Gıda Deniz Ür. Teks. Tur. İnş.

Elek. ve Petrol Ür. San. ve Tic. ile şüpheli ...'nın yetkilisi olduğunu bildirdiği ... Teks. Oto. İnş. Mad. Nak. San. Tic. Ltd.

Şti. arasında imzalanan 02.04.2021 tarihli İş Makinası Kira Sözleşmesi uyarınca şüpheliye teslim edilen 1 adet paletli ekskavatöre ait kira borçlarının ödenmediği ve sözleşme konusu makinenin de iade edilmediğinin iddia olunması, şüphelinin savunmasında şikayetçi tarafından teslim edilmesi gereken iş makinasını taşıyan aracın...-...Beldesinde yolda kalması nedeniyle makinayı hiç teslim almadıklarını, bu nedenle de kira borçlarını ödemediklerini beyan etmesi karşısında; ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Vergi Dairesinden de sorulmak suretiyle sözleşme tarihinde ... Teks. Oto. İnş. Mad. Nak. San. Tic. Ltd.

Şti. isimli bir şirketin bulunup bulunmadığının, bu isimde faal bir şirket bulunduğunun belirlenmesi halinde yetkilisinin açık kimlik bilgileri ile şüphelinin bu şirketi temsile yetkili olup olmadığının tespit edilmesi, şikâyetçinin dilekçesinde şüpheli sıfatıyla isimleri bildirilen ...ve ... isimli kişiler ile şüpheli ...'nın ağabeyi olduğu belirtilen ...nın açık kimlik ve adres bilgileri tespit edilerek beyanlarına başvurulması, şüphelinin savunmasında belirtildiği şekilde o tarihlerde şikayetçiye ait paletli ekskavatörün ... ili...

İlçesi ...Beldesinde yolda kalıp kalmadığı yönünde kolluk araştırması yaptırılmasından sonra, sonucuna göre somut olayda şüphelinin baştan itibaren hileli hareketlerle gerçekte var olmayan veya yetkilisi bulunmadığı bir şirket adına hareket ederek şikayetçiye ait iş makinesini kiraladığının tespiti halinde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 157 ve 158 inci maddelerinde düzenlenen dolandırıcılık, aksi halde aynı Kanun'un 155 inci maddesinde düzenlenen güveni kötüye kullanma suçunun unsurlarının oluşup oluşmadığının takdir ve tayini gerekirken;

olayın hukuki ihtilaf mahiyetinde bulunduğu şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. ...