Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2023/3785 K.2024/6856

Samsun 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 06.06.2022 tarihli ve 2022/487 Değişik İş sayılı kararına yönelik, Adalet Bakanlığının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 12.05.2023 tarihli ve 2022/20279 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.07.2023 tarihli ve KYB-2023/60342 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.07.2023 tarihli ve KYB-2023/60342 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Güveni kötüye kullanma suçundan sanık ... hakkında basit yargılama usulü uygulanmak suretiyle yapılan yargılama sonunda sanığın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 155/1, 62/1, 50/1-a, 52/2 ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 251/3. maddeleri gereğince 3.000,00 Türk lirası ve 740,00 Türk lirası adli para cezaları ile cezalandırılmasına dair Samsun 9. Asliye Ceza Mahkemesinin 11/03/2022 tarihli ve 2021/962 esas, 2022/254 sayılı kararına karşı müşteki tarafından yapılan itiraz üzerine,

müştekinin davaya katılma talebinin bulunmadığı ve katılan sıfatını almadığından bahisle itiraz talebinin sıfat yönünden reddi ile dosyanın itiraz merciine gönderilmesini müteakip, ilgili mahkemece itiraz üzerine doğrudan duruşma açılması ve yargılama yapılması gerektiğinden bahisle karar verilmesine yer olmadığına dair mercii Samsun 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 06/06/2022 tarihli ve 2022/487 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun "Basit yargılama usulünde itiraz" başlıklı 252/1. maddesinde, "251 inci madde uyarınca verilen hükümlere karşı itiraz edilebilir. Süresi içinde itiraz edilmeyen hükümler kesinleşir." şeklinde, 252/6. maddesinde "Birinci fıkradaki itirazın, süresinde yapılmadığı veya kanun yoluna başvuru hakkı bulunmayan tarafından yapıldığı mahkemesince değerlendirildiğinde dosya, 268 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderilir. Mercii bu sebepler yönünden incelemesini yapar ve kararını gereği için mahkemesine gönderir." şeklinde yer alan düzenlemelere nazaran,

Somut olayda, Samsun 9. Asliye Ceza Mahkemesinin 11/03/2022 tarihli kararını müteakip müştekinin 12/05/2022 havale tarihli dilekçesi ile karara itiraz ettiği, katılma talebi olmadığından kanun yoluna başvuru hakkı bulunmadığı gerekçesiyle 5271 sayılı Kanun'un 252/6. maddesi gereğince bu konuda bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesince itiraz merciine gönderildiği anlaşılmakla, bu halde mercii tarafından müştekinin başvuru hakkı olup olmadığı yönünde inceleme yapılarak bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun’un basit yargılama usulünde itiraz başlıklı 252 nci maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, beşinci ve altıncı fıkralarında;

"(1) 251 inci madde uyarınca verilen hükümlere karşı itiraz edilebilir. Süresi içinde itiraz edilmeyen hükümler kesinleşir.

(2) İtiraz üzerine hükmü veren mahkemece duruşma açılır ve genel hükümlere göre yargılamaya devam olunur. Taraflar gelmese bile duruşma yapılır ve yokluklarında 223 üncü madde uyarınca hüküm verilebilir. Taraflara gönderilecek davetiyede bu husus yazılır. Duruşmadan önce itirazdan vazgeçilmesi hâlinde duruşma yapılmaz ve itiraz edilmemiş sayılır.

...

(5) İkinci fıkra uyarınca verilen hükümlere karşı genel hükümlere göre kanun yoluna başvurulabilir.

(6) Birinci fıkradaki itirazın, süresinde yapılmadığı veya kanun yoluna başvuru hakkı bulunmayan tarafından yapıldığı mahkemesince değerlendirildiğinde dosya, 268 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderilir. Mercii bu sebepler yönünden incelemesini yapar ve kararını gereği için mahkemesine gönderir."

Hükümleri yer almaktadır.

2. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 08.03.2023 tarihli ve 2019/2-440 Esas, 2023/141 Karar sayılı ilamında; "...CMK'nın 223. maddesinde beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi veya düşmesi şeklinde sınırlı olarak sayılan ve hüküm niteliği taşıyan kararlar dışında,

karar verilmesine yer olmadığına şeklinde bir hüküm çeşidine yer verilmemesi ve anılan madde uyarınca verilmiş bir hüküm veya temyize konu olabilecek bir karar bulunmaması nedeniyle bu hususun temyiz incelemesine konu edilemeyeceğinde herhangi bir tereddüt bulunmamakta ise de incelemeye konu kararın temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleştirme işlemlerinin yapılarak hukuk aleminde sonuç doğurmaya başladığı nazara alındığında, hüküm niteliğinde bulunmasa bile hukuken geçersiz bir karar olduğundan da söz edilemeyeceği, diğer taraftan,

yalnızca hüküm değil hâkim veya mahkemelerce verilip istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen kararlara yönelik olarak da kanun yararına bozma yoluna gidilebileceği anlaşılmakla, başkaca bir yasa yolu ile denetlenmesi mümkün bulunmayan incelemeye konu karar verilmesine yer olmadığına dair kararın, kanun yararına bozma talebine konu olabileceğinin kabulünde zorunluluk bulunmaktadır..." denilmektedir.

3. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde. Samsun 9. Asliye Ceza Mahkemesinin, 11.03.2022 tarihli ve 2021/962 Esas, 2022/254 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında basit yargılama usulü uygulanmak suretiyle kurulan mahkûmiyet hükmüne yönelik şikâyetçi tarafından itiraz edilmesi üzerine, Mahkemesince şikâyetçinin katılan sıfatını almadığından bahisle kanun yoluna başvuru hakkı bulunmadığı belirlenerek,

5271 sayılı Kanun'un 252 nci maddesinin altıncı fıkrası ve aynı Kanun'un 268 inci maddesi uyarınca dosyanın itirazı incelemekle görevli Ağır Ceza Mahkemesine gönderildiği ve itiraz merciince bu husus yönünden inceleme yapılarak bir karar verilmesinden sonra dosyanın mahkemesine iade edilmesi gerektiği gözetilmeden, "... ilgili mahkemece itiraz üzerine doğrudan duruşma açılması ve anılan maddenin devam eden fıkraları uyarınca yargılama yapılması gerektiği, bu aşamada itiraz mercii olarak mahkememizce yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı anlaşılmakla,

Mahkememizce karar verilmesine yer olmadığına..." şeklindeki hatalı gerekçeyle karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Samsun 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 06.06.2022 tarihli ve 2022/487 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,