Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2023/3844 K.2024/4917

İliç Cumhuriyet Başsavcılığının 15.04.2022 tarihli ve 2022/59 Soruşturma, 2022/101 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Erzincan Sulh Ceza Hakimliğinin 03.06.2022 tarihli ve 2022/1867 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 03.06.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 02.05.2023 tarihli ve 2022/25432 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve KYB-2023/57981 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve KYB-2023/57981 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği,

buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, müştekiye ait "Ciğerci ..." isimli restaurantta aşçı olarak çalışan ve müştekinin iş yerinde olmadığı zamanlarda kasaya bakmakla görevlendirilen şüphelinin, sipariş sonrası müşterilerden gönderilen paraları uhdesine geçirdiği iddiasıyla şüpheli hakkında güveni kötüye kullanma suçundan başlatılan soruşturma sonunda delil yetersizliği sebebiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmış ise de, somut olayda müştekinin işletmiş olduğu restaurantta kasa sorumlusu olarak görevlendirilen şüpheli,

iş yerine ait günlük kazanç bedelinin müştekinin hesabına göndermesi gerekirken kendi uhdesine geçirdiği iddiası karşısında, müşteki vekilinin dosyaya sunmuş olduğu banka hesap dokümanlarının dikkate alınmaması,

suçun işlendiği iddia edilen 2021 yılı Ekim- Kasım aylarına ilişkin ticari defterlere ait hesap dökümü ile cari bilanço hakkında bilirkişi incelemesi yaptırılmaması ve ayrıca şüphelinin bahse konu iş yerinde çalıştığı zaman diliminde hayatın olağan akışına aykırı olacak şekilde gelirinde artış olup olmadığı yönünde ilgili bankalardan hesap dökümlerinin incelenmemesi ve toplanacak diğer deliller ile yapılacak inceleme sonucuna göre şüphelinin hukukî durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik soruşturmaya dayalı olarak kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği cihetle, soruşturmanın genişletilmesi yerine,

yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

“ Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçiye ait işletmede çalışan şüphelinin, müşteriler tarafından yapılan bazı ödemeleri kasaya aktarması gerekirken aktarmadığının, bir kısım müşterilerin ise yemek ücretlerini şüphelinin banka hesabına yatırdıklarının ve şüpheli tarafından alınan bu ücretlerin işletmeye teslim edilmeyerek şahsi işleri için kullanıldığının iddia olunması üzerine başlatılan soruşturmada; "...şüphelinin suçlamayı kabul etmediği, alınan tanık beyanlarının birbiriyle örtüşmediği,

şüphelinin kasaya da baktığı hususu nazara alındığında, hesabına para giriş çıkışlarının olmasının müştekinin paralarını uhdesine geçirdiğine dair tek başına delil kabul edilemeyeceği, müşteki tarafın soyut iddiaları dışında şüphelinin suç işlediğini gösteren kamu davası açmayı gerektirir nitelikte yeterli delil bulunmadığı..." gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; ilgili müşterilerin beyanlarına başvurularak ödemelerin ne şekilde yapıldığının belirlenmesi, şüphelinin hesap hareketleri ile işletmeye ait defter, belge ve kayıtların getirtilerek konusunda uzman bilirkişiden rapor alınması,

kasa açığı bulunup bulunmadığının, işletmenin zarara uğrayıp uğramadığının, uğramış ise miktarının tespit edilmesi, sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun takdir ve tayininin gerekmesi nedeniyle, kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Erzincan Sulh Ceza Hakimliğinin 03.06.2022 tarihli ve 2022/1867 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,