Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2023/5504 E. , 2024/10044 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2023/123 Değişik iş SUÇ : Dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması Samsun Cumhuri
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2023/5504 E. , 2024/10044 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2023/123 Değişik iş SUÇ : Dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması Samsun Cumhuriyet Başsavcılığının 15.12.2022 tarihli ve 2022/41675 Soruşturma, 2022/29418 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Samsun 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 12.01.2023 tarihli ve 2023/123 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 12.01.2023’de kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 04.09.2023 tarihli ve 2023/14313 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.10.2023 tarihli ve KYB-2023/95636 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.10.2023 tarihli ve KYB-2023/95636 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Dosya kapsamına göre, müşteki vekilinin, şüpheliler tarafından "Alvaro" isimli, 2009 doğumlu ve 967000001146209 çip numaralı atın müvekkiline 14.000 Euro bedelle satıldığını ancak sonradan yaptıkları araştırma neticesinde aslında müvekkiline satılan atın "Apres Ski Van De Bommer" isimli 2000 doğumlu at olduğunu, söz konusu bu at ile "Alvaro" isimli atın çip numaralarının aynı olacak şekilde değiştirildiği, bu sayede müvekkili müştekinin dolandırıldığı iddialarını içeren dilekçe ile şikayetçi olması üzerine başlatılan soruşturma sonunda, müştekinin kendi sorumluluğunda olan asgari dikkat ve özeni göstermediği, olayın hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğundan bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, Türkiye Binicilik Federasyonu Başkanlığının 14/12/2022 tarihli yazısında, ülkemizde bulunan veya giren tüm canlı hayvanların ayrıştırıcı tescili, çip ve diğer işlemlerinin Tarım ve Orman Bakanlığı Yüksek Komiserler Kurulu tarafından yürütülerek denetlendiğinin belirtildiği, bu kapsamda şikayete konu satışı yapıldığı iddia olunan atın uzman bir kişi marifetiyle tespitinin yapılması, söz konusu atın alım satımı ile ilgili evrakların tamamının ilgili yerlerden temini, adı geçen şüphelilerin ifadelerinin alınması ile Tarım ve Orman Bakanlığı Yüksek Komiserler Kurulu'ndan "Alvaro" isimli, 2009 doğumlu ve 967000001146209 çip numaralı ata ait bilgilerin, "Apres Ski Van De Bommer" isimli 2000 doğumlu at üzerine kaydedilerek satış yapılıp yapılmadığının ve adı geçen atların geçmişe dönük sahiplilik durumlarının araştırılması, toplanacak diğer deliller ve yapılacak etkin soruşturma sonucuna göre değerlendirme yapılması ve eksik soruşturma ile verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“ Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE 1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. 2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir. 3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. 5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. 6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçinin, şüphelilerden ...'dan 14.000 Euro karşılığında at satın aldığının, dilekçe ekinde yer alan Türkiye Binicilik Federasyonu At Tescil Belgesine göre atın adının Alvaro doğum yılının 2009 ve mikro çip numarasının da 967000001146209 olarak kayıtlı olduğunun, önceki sahibinin ise diğer şüpheli ... olarak göründüğünün, atın yaşadığı birtakım sağlık problemleri üzerine araştırma yapıldığının ve atın menşei olduğu ülkenin federasyon sitesinden mikro çip numarası ile sorgulama yapıldığında, atın gerçek adının Apres Ski Van De Bommer olup doğum yılının 2000 olduğunun, şüphelilerin sahte belge oluşturmak suretiyle aslında 2000 doğumlu atı 2009 doğumlu gibi satarak haksız menfaat temin ettiklerinin iddia olunması ile Türkiye Binicilik Federasyonu Başkanlığının 14.12.2022 tarihli cevabi yazısında; "...ülkemizde bulunan veya giren tüm canlı hayvanların ayrıştırıcı tescili, çip ve diğer işlemlerinin T.C. Tarım ve Orman bakanlığı Yüksek Komiserler Kurulu tarafından yürütülüp denetlendiğinin, Federasyon kaynaklarının atların kimliği ve ayrıştırıcı özelliklerinin tespit için kesin kaynak olarak kabul edilmediğinin, T.C. Tarım ve Orman bakanlığı Yüksek Komiserler Kurulu kayıtlarının esas alındığının, ayrıca ALVARO isimli atın çip numarası/kaydının olmadığının..." bildirilmesi karşısında; şüphelilerin ifadelerine başvurulması, T.C. Tarım ve Orman bakanlığı Yüksek Komiserler Kurulundan tüm bilgi ve belgelerin temin edilmesi, dilekçe ekinde yer alan Türkiye Binicilik Federasyonu At Tescil Belgesinin sıhhati araştırılarak, mikro çip numarasının sonradan eklenip eklenmediğinin tespit edilmesi, banka hesap hareketlerinin incelenmesi, sonucuna göre somut olayda atılı suçların unsurlarının oluşup oluşmadığının tayin ve takdir edilmesi gerekirken, "...müştekinin kendi sorumluluğunda olan asgari dikkat ve özeni göstermediği, ticari alış verişte kendisinden beklenen özeni göstermediği bunun neticesinde maddi zarara uğradığını iddia ettiği anlaşılmış olup olayın hukuki ihtilaf olduğu çözüm yerinin ise hukuk mahkemeleri olduğu..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür. III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Samsun 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 12.01.2023 tarihli ve 2023/123 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.09.2024 tarihinde karar verildi.