Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2023/6494 E. , 2024/12014 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.06.2022 tarihli ve 2022/5323 Soruşturma, 2022/20262 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Kayseri 4. Sulh Ceza Hakimliğinin,
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2023/6494 E. , 2024/12014 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.06.2022 tarihli ve 2022/5323 Soruşturma, 2022/20262 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Kayseri 4. Sulh Ceza Hakimliğinin, 12.09.2022 tarihli ve 2022/3692 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 12.09.2022'de kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 11.10.2023 tarihli ve 2023/5420 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 13.11.2023 tarihli ve KYB-2023/109742 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 13.11.2023 tarihli ve KYB-2023/109742 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Dosya kapsamına göre, müşteki ...'in 53 DJ 001 plakalı aracı satmak için sahibinden.com isimli internet sitesine ilan verdiği, ilanı gören ...'ın telefonla müştekiyi arayarak kendisini...ismiyle tanıttığı, aracı satın almak istediğini beyan ederek müştekiyi Kayseri'ye davet ettiği, müştekinin Kayseri'ye gelmeden önce aracın satışına ilişkin ... adına noterden vekaletname hazırlatmasını istediği, müştekinin de ... adına satış için noter vekaletnamesi düzenleterek 05/04/2017 tarihinde satış işlemi için aracıyla Kayseri'ye geldiği, Kayseri otogarında iki şahıs ile buluştuğu, Kayseri ilini bilmediği için aracın anahtarını kullanması için şahıslardan birine verdiği, birlikte ''ocakbaşı'' isimli restauranta yemek için gittikleri, şahıslardan bir tanesinin arabanın yerini değiştirmek amacıyla restauranttan ayrıldığı, şahsın katılanın daha önce verdiği anahtarı kullanarak arabayı götürdüğü, arabanın ruhsatının ve katılan tarafından sanık ... adına düzenletmiş olduğu vekaletnameninde arabanın torpido gözünde arabayla birlikte gittiği, aracın gelmemesi üzerine müştekinin Fikret olarak bildiği ...'ı aradığı, ancak ...'ın sürekli olarak katılanı oyaladığı, akabinde müştekinin yanında bulunan 2. şahsında bir bahane ile müştekinin yanından ayrıldığı, ...'ın aynı gün elindeki vekaletname ile Gökhan Sözlü'nün yetkilisi olduğu İncehan Mobilya unvanlı şirkete Nevşehir 2.Noterliğinde 75.000 Türk lirası bedelle satışını gerçekleştirdiği, İncehan Mobilya unvanlı şirketten aynı gün içinde ...'e araç satışının yapıldığı, daha sonra tekrardan ... tarafından aracın satışının İncehan Mobilya yetkilisi Gökhan Sözlü'ye yapılması suretiyle adı geçen müştekinin dolandırılması iddiasına ilişkin olarak daha önce yapılan yargılama sonucunda, Kayseri 16. Asliye Ceza Mahkemesinin 16/04/2021 tarihli ve 2019/991 esas, 2021/517 sayılı kararı ile sanıklar ..., ... ve ...'ın dolandırıcılık suçundan mahkumiyetlerine ve "Olay tarihinde baz istasyonu sinyal bilgileri Kayseri ilinden alınan ve sanık ... ile birden fazla kez görüştüğü tespit edilen ... ile hem sanık ... hem de ... ile olay tarihi ve öncesinde görüştüğü tespit edilen ... ve yine sanık ... ile olay tarihinde birden fazla kez görüştüğü tespit edilen ve sanık ...'ın amcası olan ... hakkında dolandırıcılık suçundan gereğinin takdir ve ifası için Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına," şeklinde karar verilmesini takiben yapılan soruşturma neticesinde, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığınca 23/06/2022 tarihli ve 2022/5323 soruşturma, 2022/20262 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmış ise de, Somut olayda, suç tarihinde (05/04/2017) satış işlemi için aracıyla Kayseri iline gelen müştekiyi Kayseri otogarında karşılayarak restauranta birlikte gittiği 2 kişinin kimlik tespitlerinin yapılamaması nedeniyle daha önce yürütülen 2017/18188 soruşturma sayılı dosya kapsamında anılan faili meçhul şüpheliler haklarında tefrik kararı verilerek 2018/47320 soruşturma sayılı dosyaya kayden ayrı soruşturma dosyası açıldığı, dosya kapsamında bulunan şüphelilere ait telefon hatlarına ilişkin iletişim (arama, arama, SMS, cevapsız çağrı, baz vs.) tespiti kayıtlarına istinaden düzenlenen 05/01/2021 tarihli bilirkişi raporuna göre, hakkında mahkumiyet kararı verilen adı geçen sanıklar ile kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar verilen şüpheliler arasında olay öncesi, olay anı ve olay sonrasında gerçekleştirilen bir çok telefon görüşmesinin bulunduğu, bunun nedeninin ise satışa konu aracın başka bir yere park edilme gerekçesiyle müştekiden alınması sonrasında müştekinin sanık Bilal'e ulaşmaya çalışırken, sanık Bilal'in de bir yandan müştekiyi telefonda oyalarken diğer yandan dolandırıcılık eylemini sonuçlandırmak için aynı saatlerde şüphelilerle telefon görüşmeleri yaptığının değerlendirildiği, 05/01/2021 tarihli bilirkişi raporuna göre, sanık Bilal ile şüpheli ... arasında olay günü ve saatlerinde "30 kez" telefon görüşmesi yapıldığı, yine aynı gün ve saatlerde sanık Bilal ile şüpheli ... arasında 5 kez telefon görüşmesi gerçekleştirildiği, şüpheli ...'in ise sanık ...'ın akrabası olduğunun belirtildiği, benzer şekilde sanık Bilal ile sanık ...'ın bir diğer akrabası olan ... arasında 13 kez görüşme yapıldığı, şüpheli ... ile sanık ...'ın olay günü saat 10:51'de görüştükleri, hemen ardından bir dakika sonra saat 10:52'de şüpheli ... ile sanık ...'ın görüştükleri, sanıklar ..., ... ve ... ile şüpheliler ...'in internet üzerinden çeşitli platformlar (örneğin whatsapp) kullanılmak suretiyle de iletişim kurmuş olmalarının kuvvetle muhtemel olduğu, ancak bu hususta da herhangi bir araştırma yapılmadığı, bununla birlikte faili meçhul şüpheliler haklarında tefrik kararı verilerek 2018/47320 soruşturma sayılı dosyası üzerinden yürütülmekte olan soruşturmanın akıbetine ilişkin bir değerlendirme yapılmadığı gibi şüphelilerin benzer eylemlerinin bulunup bulunmadığına ilişkin de bir araştırma yapılmadığı nazara alındığında, Öncelikle faili meçhul şüpheliler haklarında yürütülen 2018/47320 soruşturma sayılı hazırlık dosyası ile şüpheliler haklarındaki benzer soruşturma veya kovuşturma dosyalarının araştırılarak incelenmek üzere celp edilmesi, şüphelilerce internet üzerinden çeşitli platformlar (Whatsapp, vs.) kullanılmak suretiyle de iletişim kurulup kurulmadığına yönelik araştırma yapılması, şikayet konusu eylemleri gerçekleştirenler arasında şüphelilerin de bulunup bulunmadığına ilişkin olarak müştekiye usulüne uygun teşhis işlemi yaptırılmasını takiben toplanacak deliller ve yapılacak inceleme sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik soruşturma ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi nedeniyle, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE 1. 5271 sayılı Kanun‘un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. 2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172/1. maddesi; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir. 3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. 5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. 6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi Ömer Çelik'in 53 (..) (...) plaka sayılı otomobili satmak amacıyla www.sahibinden.com isimli internet sitesine ilan verdiği, ilanı gören ...'ın şikâyetçiyi arayarak kendisini Fikret ismiyle tanıttığı ve aracı satın almak istediğini söyleyip Kayseri'ye davet ettiği, şikâyetçinin aracın satışına yönelik ... adına düzenlenen vekaletname ile birlikte aracıyla Kayseri'ye geldiği, Kayseri Otogarında açık kimlik bilgileri tespit edilemeyen ve haklarındaki soruşturma tefrik edilen iki erkek şüpheli tarafından karşılandığı, bir süre sonra şüphelilerin farklı bahaneler ile aracı ve vekaletnameyi de alarak şikâyetçinin yanından ayrıldıkları, şikâyetçinin "Fikret" ismiyle tanıdığı ...'a da ulaşamadığı, aracın aynı gün İncehan Mobilya unvanlı iş yerine ve devamında ...'e satıldığı, ... isimli kişinin de ...'in ortağı olduğu, her üç şüphelinin iştirak halinde hareket ederek şikâyetçiyi dolandırdıkları iddiasıyla ..., ... ve ... haklarında Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının 02.09.2019 tarihli ve 2017/18188 Soruşturma, 2019/11463 Esas sayılı iddianamesi ile kamu davası açıldığı, Kayseri 16. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.04.2021 tarihli ve 2019/991 Esas, 2021/517 Karar sayılı kararıyla adı geçen sanıkların mahkûmiyetine karar verilerek, yargılama sırasında temin edilen HTS kayıtları doğrultusunda, "...olay tarihinde baz istasyonu sinyal bilgileri Kayseri ilinden alınan ve sanık ... ile birden fazla kez görüştüğü tespit edilen ... ile hem sanık ... hem de ... ile olay tarihi ve öncesinde görüştüğü tespit edilen ... ve yine sanık ... ile olay tarihinde birden fazla kez görüştüğü tespit edilen ve sanık ...'ın amcası olan ... hakkında dolandırıcılık suçundan gereğinin takdir ve ifası için Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına..." şeklinde karar verilmesini müteakip şüpheliler hakkında atılı suçtan yürütülen soruşturma neticesinde, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.06.2022 tarihli ve 2022/5323 Soruşturma, 2022/20262 Karar sayılı kararında yer alan "...daha önce soruşturması ve yargılaması yapılan dosyaların delil olarak dosyamıza alındığı, şüphelilerin tespit edildiği ve alınan beyanlarında üzerlerine atılı suçlamaları kabul etmedikleri, daha önce haklarında şüpheli olarak soruşturma yapılan şüphelilerin de tanık olarak beyanları alındığı, söz konusu ihbarın yargılama sırasında haklarında dava açılan şüphelilerin olay tarihinde yaptıkları görüşme kayıtlarına ilişkin HTS analiz raporu nedeniyle suç ihbarında bulunulduğu, alınan beyanlardan anlaşıldığı üzere şüpheli ...'ın şüpheli ... akrabası olduğu ve Tutkunlar Otomotiv isimli işyerinde çalıştığı, olaya ilişkin beyanını açıkça ifade ettiği, şüpheli ... ile iştirak halinde hareket ettiğine dair aynı işyerinde çalışması ve akraba olması nedeniyle yaptığı telefon görüşmesi dışında başkaca delil bulunmadığı, yine şüpheliler ...'in ...'ın akrabası olduğu ve ev hanımı olduğu, olay tarihine görüşme kayıtları dışında suça katıldığına dair delil bulunmadığı, aynı şekilde ...'in de ...'ın dayısı olduğu ve olay tarihine ceza infaz kurumunda bulunduğu belirlendiği, her 3 şüphelinin teşhise elverişli resimlerinin müştekiye teşhis ettirildiği ancak olay tarihinde bahsi geçen şüphelilerin olaya karışmadıklarının müşteki tarafından teşhis tutanağında belirtildiği, bu kapsamda yapılan soruşturma, alınan beyanlar ve tüm dosya kapsamı dikkate alındığında, şüphelilerin haklarında kamu davası açılan diğer şüpheliler ile birlikte iddia edilen eylemi işlediklerine dair her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı..." şeklindeki gerekçeyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmakla; her ne kadar 27.05.2022 tarihli teşhis tutanağına göre şikâyetçinin şüphelileri teşhis edemediği belirlenmiş ise de, şikâyetçiyi Kayseri Otogarında karşılayan ve açık kimlik bilgileri tespit edilemeyen iki erkek şüpheli hakkındaki tefrik edilen Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/47320 Soruşturma sayılı dosyasının getirtilerek incelenmesi, işbu soruşturmayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesi, o dosyada yer alan güvenlik kamerası görüntülerindeki kişilerin şüpheliler olup olmadığı yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması, ..., ... ve ... hakkında Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinin, 16.12.2021 tarihli ve 2021/1233 Esas, 2021/1696 Karar sayılı bozma kararı sonrası devam eden Kayseri 19. Asliye Ceza Mahkemesinin, 2022/278 Esas sayılı dosyasının akıbetinin araştırılması, hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair ek karar verilen İncehan Mobilya'nın yetkilisi Gökhan Sözlü'nün, şüphelileri tanıyıp tanımadığı yönünde bilgisine başvurulmasından sonra sonucuna göre hukuki durumlarının değerlendirilmesi gerekirken, eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür. III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Kayseri 4. Sulh Ceza Hakimliğinin, 12.09.2022 tarihli ve 2022/3692 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309/4-a. maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 21.10.2024 tarihinde karar verildi.