Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2023/6975 K.2024/10859

İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 26.10.2022'de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 28.02.2023 tarihli ve 2022/30555 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.03.2023 tarihli ve KYB-2023/28704 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.03.2023 tarihli ve KYB-2023/28704 sayılı kanun yararına bozma isteminin.

"5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği,

buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar ile, Dosya kapsamına göre, müşteki ... ile şüphelilerden ...'nun Çankırı

1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24/06/2021 tarihli ve 2019/605 esas, 2021/951 sayılı kararına istinaden boşandıkları, boşanma kararının kesinleşmesi üzerine şüpheli ... aleyhine asıl alacak ve feriler hakkında Çankırı İcra Müdürlüğünün 2021/2338 sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığı, edinilmiş mallara ilişkin mal rejiminin tasfiyesi için de Çankırı

2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/299 esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığı, ancak şüpheli ...'ın muaccel alacaklarının tahsilini engellemek amacıyla köylüsü olan diğer şüpheli ... tarafından, şüpheli ...'ın kefil, şüpheli ...'ın babasının ise borçlu olduğu 80,000 Euro bedelli senedin tahsili için Çankırı İcra Müdürlüğünün 2021/2156 esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattığı ayrıca maaşına da haciz koydurduğundan bahisle, birlikte fikir ve eylem birliği içinde hareket eden şüpheliler hakkında dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından şikayette bulunulması üzerine başlatılan soruşturmada,

şüphelilere atılı suçun "alacaklıyı zarara uğratma" suçunu oluşturduğu ve uyuşmazlığı çözmeye yetkili yerin İcra Mahkemeleri olduğundan bahisle şüpheliler hakkında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verilmiş ise de.

Müşteki vekili aracılığı ile dilekçesinde şüpheli ...'ın vefat eden babasının emekli olup bu kadar yüksek meblağda borçlanma olanağı bulunmadığının belirtilmesi karşısında, şüphelilerin ifadelerine başvurularak özellikle taraflara borç ilişkisinin kaynağının sorulması, şüpheli ...'ın babasının icra takibine konu parayı şüpheli ...'ye verebilecek sosyo-ekonomik durumunun olup olmadığının araştırılması, müşteki tarafından şüpheli ... aleyhine başlatılan Çankırı İcra Müdürlüğünün 2021/2338 sayılı ve Çankırı İcra Müdürlüğünün 2021/2156 sayılı icra takip dosyaları ile Çankırı

2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/299 esas sayılı dosyasının incelenmek üzere celp edilmesi, yine şüpheli ... tarafından diğer şüpheli ... aleyhine açılan icra takip dosyasının temin edilerek bir suretinin dosya arasına alınıp, gerektiğinde şikayete konu iddialara ilişkin takibe konu senet üzerinde yer alan imzalar ile diğer yazı ve rakamların şüphelilerin eli ürünü olup olmadığının ve aynı kalemden çıkıp çıkmadığının tespiti için bilirkişi incelemesi de yaptırılarak,

sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. Öğretide olağanüstü temyiz olarak adlandırılan kanun yararına bozma yasa yolunun koşulları ve sonuçları, "Kanun yararına bozma" başlığı altında 5271 sayılı Kanun'un 309 ve 310. maddelerinde düzenlenmiştir.

5271 sayılı Kanun’un 309. maddesi uyarınca, hâkim veya mahkemece verilip istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümlerde, maddî hukuka veya yargılama hukukuna ilişkin hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini yasal nedenlerini açıklayarak, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirecektir.

Bunun üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı da hükmün veya kararın bozulması istemini içeren yazısına bu nedenleri aynen yazarak Yargıtay ceza dairesine verecek, ileri sürülen nedenlerin Yargıtayca yerinde görülmesi halinde karar veya hüküm yasa yararına bozulacak, yerinde görülmezse istem reddedilecektir.

Böylece ülke sathında uygulama birliğine ulaşılacak, hâkim ve mahkemelerce verilen cezaya ilişkin karar veya hükümlerdeki hukuka aykırılıklar ile uygulamadaki esaslı yanlışlar ve esasa etkili usul yanılgılarının, toplum ve birey açısından hukuk yararına giderilmesi sağlanacaktır.

Kanun yararına bozma yasa yoluna, istinaf ve temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş hüküm ve kararlara karşı gidilmesi nedeniyle, kesin hükmün otoritesinin bütünüyle zedelenmemesi amacıyla bu yola başvurabilmek için, hukuka aykırılık halinin ciddi boyutlara ulaşması gerekmektedir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 14.11.1977 tarihli ve 3-2 sayılı kararında da açıkça vurgulandığı üzere; kanun yararına bozma, kesin hükmün otoritesinin korunması gereği temyiz incelemesi nedenlerine göre dar kapsamlı olduğundan, hukuka aykırılığın kanun yararına bozma yasa yoluna konu edilebilmesi, sanığın hukuki durumunu etkilemesi ya da değiştirmesine bağlıdır. 2. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde.

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 11.01.2024 tarihli ve 2022/30555 sayılı yazısı sonrası UYAP üzerinden yapılan incelemede, kanun yararına bozma talebine konu Çankırı Sulh Ceza Hakimliğinin, 26.10.2022 tarihli ve 2022/1354 Değişik İş sayılı kararının dayanağını teşkil eden Çankırı Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.06.2022 tarihli ve 2022/2788 Soruşturma, 2022/1598 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararının, Çankırı Sulh Ceza Hakimliğinin, 24.11.2023 tarihli ve 2023/4126 Değişik İş sayılı kararı ile yeni delil elde edildiğinden bahisle 5271 sayılı Kanun'un 172/2. maddesi gereğince kaldırılmasını müteakip,

şüpheliler hakkında Çankırı Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.12.2023 tarihli ve 2023/2431 Soruşturma, 2023/1928 Esas sayılı iddianamesiyle, "resmi belgede sahtecilik" ve "dolandırıcılık" suçlarından cezalandırılmaları talebiyle kamu davası açıldığının, Çankırı 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 14.04.2024 tarihli ve 2024/13 Esas, 2024/533 Karar sayılı kararı ile her iki şüpheli hakkında beraat hükümleri kurulduğunun ve dosyanın halen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi

10. Ceza Dairesinin 2024/1494 Esas sırasında istinaf incelemesinde bulunduğunun anlaşılması karşısında, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının bu haliyle konusuz kalan kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR