Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2024/3006 K.2024/15591

Aksaray 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 10.05.2023 tarihli ve 2023/734 Değişik İş sayılı kararını müteakip yeniden yürütülen soruşturma neticesinde Aksaray Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.08.2023 tarihli ve 2023/8094 Soruşturma, 2023/6922 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine dair Aksaray

2. Sulh Ceza Hâkimliğinin, 04.10.2023 tarihli ve 2023/3045 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihleri olan 10.05.2023 ve 04.10.2023 tarihlerinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 26.03.2024 tarihli ve 2023/25039 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.04.2024 tarihli ve KYB-2024/39014 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.04.2024 tarihli ve KYB-2024/39014 sayılı kanun yararına bozma isteminin. "Dosya kapsamına göre. 1) Aksaray 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 10/05/2023 tarihli ve 2023/734 değişik iş sayılı kararı yönünden yapılan incelemede. Aksaray

2. Sulh Ceza Hâkimliğince, Cumhuriyet Savcılığınca yerine getirilmesi gereken eksik soruşturma işlemleri sayıldıktan sonra etkin soruşturma yürütülmediği gerekçesiyle itirazın kabulü ile kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılmasına karar verilmiş ise de.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 71. maddesi ile değişik 173/3. maddesinde yer alan, “Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir;

kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder...” şeklindeki düzenleme karşısında, Sulh Ceza Hâkimliğince soruşturmanın genişletilmesi kararı verilmesi ve Cumhuriyet savcılığınca söz konusu bu hususlarla ilgili eksiklikler giderildikten sonra şüpheli hakkında itirazla ilgili bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, doğrudan kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın ortadan kaldırılmasına ve itirazın kabulüne karar verilmesinde , 2) Aksaray

2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 04/10/2023 tarihli ve 2023/3045 değişik iş sayılı kararı yönünden yapılan incelemede. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 71. maddesi ile değişik 173/3. maddesinde yer alan, “Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir;

kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder...” ile aynı Kanun’un 173/4. maddesindeki “Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.” şeklindeki düzenlemeler gereğince kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi halinde, Cumhuriyet savcılığınca belirtilen eksiklikler giderildikten sonra itirazla ilgili bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde Aksaray

2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 10/05/2023 tarihli kararıyla itirazın kabulü ile kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılmasında isabet görülmediği, ancak anılan kararın gerekçesinden esasen bu kararın soruşturmanın genişletilmesi anlamına geldiği ve eksikliklerin tamamlanmasını müteakip sulh ceza hakimliğince itirazla ilgili bir karar verileceği, kesin nitelikteki Aksaray

2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 10/05/2023 tarihli kararının olağanüstü kanun yolu olan kanun yararına bozma yolu ile bozulmadan yeniden verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine karar verilmesinde, Kabule göre de.

5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği,

buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar nazara alındığında, Müşteki Roketsan San. ve Tic.

A.ş. vekilinin müvekkil şirket tarafından şüpheli ...'nın sahibi ve yetkilisi olduğu Garb Hazır Materyalleri isimli firmaya ait deponun kiralandığı, kira sözleşmesinin taraflar arasında düzenlenen protokol ile 31/10/2022 tarihinde sonlandırıldığını, depo içerisinde bulunan araç ve gereçlerin tahliyesi sırasında şüpheliye ait şirket görevlileri tarafından istenen belgelerin müşteki şirket temin edilerek ibraz edilmesine rağmen malzemelerin tahliyesine imkan tanınması sebebiyle şikayetçi olduklarını beyan etmeleri üzerine yapılan soruşturma neticesinde,

taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklanan ve tarafların edimlerini yerine getirip getirmediklerinden kaynaklı olduğu özel hukuk uyuşmazlığı teşkil ettiğinden bahisle Aksaray Cumhuriyet Başsavcılığının 17/08/2023 tarihli kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de;

müşteki şirket ile şüpheli arasından düzenlenen kira sözleşmesi gereğince söz konusu depoya müşteki şirket tarafından teslim edilmediği iddia edilen malzemelerin neler olduğunun açıkça belirlenerek hangi tarihlerde hangi malzemelerin kim tarafından teslim edildiğinin ve ilgili teslimatlara dair düzenlenen tutanak vb. belgelerin temini ile sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden, soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde İsabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında.

Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172/1. maddesi; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir.

Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere.

Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

Soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi halinde, Cumhuriyet savcısı Sulh Ceza Hakimliği tarafından belirtilen eksiklikleri giderdikten sonra bir karar verilmek üzere dosyayı tekrar aynı Sulh Ceza Hakimliğine gönderecek, bu hususta kendisi yeniden kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veremeyecektir. 6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde.

Aksaray Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.02.2023 tarihli ve 2022/18829 Soruşturma, 2023/757 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına yönelik itiraz üzerine, merci Aksaray

2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 10.05.2023 tarihli ve 2023/734 Değişik İş sayılı kararı ile eksik soruşturma sonucu verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın kabulüne ve dosyanın Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmiş ise de, esasen bu kararın içeriği itibarıyla soruşturmanın genişletilmesi anlamına geldiği;

bununla birlikte 5271 sayılı Kanun'un 173/3. maddesi uyarınca soruşturmanın genişletilmesi kararı verilmesi halinde, Cumhuriyet savcılığı tarafından talep edilen hususlarla ilgili eksiklikler giderildikten sonra itirazla ilgili bir karar verilmek üzere dosyanın aynı Sulh Ceza Hakimliğine gönderilmesinin gerektiği kabul edilmekle birlikte, dosya kapsamına göre yeniden yürütülen soruşturma neticesinde Aksaray Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.08.2023 tarihli ve 2023/8094 Soruşturma, 2023/6922 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına yönelik itiraz üzerine, ilk kararı veren Aksaray

2. Sulh Ceza Hâkimliği tarafından değerlendirme yapılarak, 04.10.2023 tarihli ve 2023/3045 Değişik İş sayılı kararı ile itirazın reddedildiğinin anlaşılması karşısında, ihbarnameye konu (1) ve (2) numaralı kanun yararına bozma istemleri yerinde görülmemiştir. (3) numaralı kanun yararına bozma istemi yönünden yapılan değerlendirmede ise.

Aksaray Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.06.2023 tarihli müzekkeresi ile "...kurumunuz tarafından Garb Demir Hazır Materyalleri isimli firmanın Aksaray ilindeki deposuna teslim edilip de kira akdinin bitimine rağmen kurumunuza iade edilmeyen "bir kısım" eşya veya materyallerin neler olduğunun tek tek açıklayıcı bir şekilde belirtilmesi,

ayrıca iade olunmamış eşyaların anılan depoya teslim edildiğini gösteren imzalı teslim tesellüm belgelerinin tespit edilerek de gönderilmesi..." denilmek suretiyle şikâyetçi Şirket'ten ihbarnamede eksiklik olarak belirtilen hususların sorulduğunun ve şikâyetçi vekilinin 07.08.2023 havale tarihli dilekçesi ile "...süregelen ticari ilişki şikâyet dilekçemizde de izah ettiğimiz üzere bir çerçeve sözleşme ile yapılmış, söz konusu kiralama faaliyeti tek seferde mahsus teslim ile gerçeklemediği için malzemelerin ilk tesliminde imzalanan teslim tesellüm belgesi bulunmamaktadır..." şeklinde cevap verildiğinin anlaşılması karşısında,

inceleme konusu kararda herhangi bir isabetsizlik bulunmadığından kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR