Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2024/4048 K.2025/962

Hükümlü müdafinin yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine dair Muğla 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 02.05.2019 tarihli ve 2016/489 Esas, 2017/269 Karar sayılı ek kararına yönelik itirazın reddine ilişkin mercii Muğla 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.05.2019 tarihli ve 2019/972 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 20.05.2019'da kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 05.06.2024 tarihli ve 2024/4162 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.07.2024 tarihli ve KYB-2024/66028 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

A. Kanun Yararına Bozma İstemi

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.07.2024 tarihli ve KYB-2024/66028 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 23/3. maddesinde yer alan “Yargılamanın yenilenmesi hâlinde önceki yargılamada görev yapan hâkim aynı işte görev alamaz” şeklindeki düzenleme ile aynı Kanun’un 318/1. maddesindeki “Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur.

Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir.” şeklindeki düzenleme karşısında, ilk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümle belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu nedenle adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olaya tamamen yabancı, farklı bir hâkimin yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği cihetle,

Dosya kapsamına göre, Muğla 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 21/09/2017 tarihli hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararına yönelik itirazın Muğla 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 11/12/2017 tarihli kararı ile reddedilerek kesinleşmesini müteakip, Muğla 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 02/05/2019 tarihli ek kararıyla sanık müdafiinin yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karara karşı yapılan itirazın, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı yapılan itiraz mercii değerlendirmesinde görev alan Başkan ..., Hâkim ... ve Hakim ... tarafından değerlendirildiği anlaşılmış ise de anılan Başkan ve Hakimlerin yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine dair itirazı inceleyen heyette bulunamayacakları gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. 5271 sayılı Kanun'un "Yenileme isteminin kabule değer olup olmadığı kararı ve mercii" başlıklı 318/1. maddesi; "Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir." şeklinde düzenlenmiştir.

2. Aynı Kanun'un "Yargılamaya katılamayacak hâkim" başlıklı 23. maddesinin birinci fıkrasında, "Bir karar veya hükme katılan hâkim, yüksek görevli mahkemece bu hükme ilişkin olarak verilecek karar veya hükme katılamaz." ve üçüncü fıkrasında ise "Yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev yapan hâkim, aynı işte görev alamaz." hükmü yer almakta olup, aynı olay hakkında daha önce görüşünü belirtmiş olan hakimin, yargılamanın yenilenmesi sürecinde görev yapması önlenerek hakimin tarafsızlığı sağlanmıştır.

Kanun koyucunun amacı ve adil yargılanma ilkesi gereğince, bu hükmün geniş yorumlanması, yargılama yapan mahkemede yer alan veya ilk karara yönelik itirazı inceleyen hakimin, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddi kararı ile bu karara yönelik itirazın değerlendirilmesi sürecine de katılamayacağının kabul edilmesi gerekir.

3. Mevcut düzenlemeler karşısında; ilk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümle belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair verilecek kararda, önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu nedenle adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olaya tamamen yabancı, farklı bir hâkimin yargılamanın yenilenmesi talebini ve bu talebe ilişkin karara yönelik itirazı incelemesi gerektiği anlaşılmıştır.

4. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; hükümlü hakkında mühür bozma kurulan mahkûmiyet hükmünün açıklanmasının geri bırakılmasına dair karara yönelik hükümlü müdafinin itirazının reddine dair Muğla 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 11.12.2017 tarihli ve 2017/1204 Değişik İş sayılı kararını veren heyette yer alan Başkan ... (...) ile üye hakimler ... (...) ve ... (...)'ın, aynı zamanda hükümlü hakkındaki yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine dair ek karara yönelik itirazın reddine ilişkin mercii Muğla 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.05.2019 tarihli ve 2019/972 Değişik İş sayılı kararını veren heyette de yer almaları Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

II. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Muğla 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.05.2019 tarihli ve 2019/972 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun'un 309/4-a. maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,