Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2024/48 K.2024/14612

Kahramanmaraş 7. Asliye Ceza Mahkemesinin, 06.01.2023 tarihli ve 2022/658 İddianame Değerlendirme sayılı kararına vaki itirazın kabulüne dair mercii Kahramanmaraş 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 19.01.2023 tarihli ve 2023/133 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 19.01.2023'te kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 20.11.2023 tarihli ve 2023/21060 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.12.2023 tarihli ve KYB-2023/125292 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.12.2023 tarihli ve KYB-2023/125292 sayılı kanun yararına bozma isteminin. "Kahramanmaraş

7. Asliye Ceza Mahkemesinin 06/01/2023 tarihli ve 2022/658 iddianame değerlendirme sayılı kararına karşı, Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından, 5271 sayılı Kanun'un 253/3. maddesinde yer alan "Uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte işlenmiş olması halinde de uzlaşma hükümleri uygulanmaz" şeklindeki düzenleme uyarınca hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun 32/k. maddesine muhalefet suçlarının şüpheli tarafından birlikte işlendiği gerekçesiyle yaptığı itirazın mercii Kahramanmaraş

5. Ağır Ceza Mahkemesinin 19/01/2023 tarihli kararı ile kabul edilerek, iddianamenin iadesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş ise de, Kahramanmaraş Valiliği İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğünün 12/01/2022 tarihli suç duyurusu ile, şüphelinin başkanı olduğu Kahramanmaraş Sürücü Kursları ve Eğiticiler Derneğine ait 8 cilt alındı belgesi ile 1 cilt gider makbuzunu denetim esnasında ibraz edemediği, zayi belgesi için mahkemeye bir müracaatının bulunmadığı, şüphelinin kişisel kredi kartı ile yaptığı bir kısım harcamaların derneğin işletme defterine gider olarak kaydedildiğinin ihbar edildiği,

Kahramanmaraş Sürücü Kursları ve Eğiticiler Derneğine ait denetim raporunun 06/01/2022 tarihinde düzenlendiği, dosya içerisinde mevcut şüpheli tarafından derneğin işletme defterine gider olarak kaydedilen kişisel kredi kartı ile yaptığı bir kısım harcama tarihlerinin ise 2021 yılına ait olduğu,

5253 sayılı Kanun'un 32/k maddesinde "9 ve 19 uncu maddelerinin üçüncü fıkralarındaki zorunluluğa uymayanlar ile tutulması zorunlu olan defter ve belgelerin, gerekli dikkat ve özen gösterilmiş olması şartıyla elde olmayan bir nedenle okunamayacak hâle gelmesi veya kaybolması hâlinde, öğrenme tarihinden itibaren on beş gün içinde dernek merkezinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesine zayi belgesi almak için başvurmayan veya bu belgeyi denetim sırasında ibraz edemeyenler üç aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

21 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarındaki yükümlülüklere aykırı hareket edenlere beş bin Türk lirasından yüz bin Türk lirasına kadar idari para cezası verilir. " şeklindeki düzenleme de nazara alındığında, şüphelinin anılan Kanun'un 32/k maddesine ilişkin eylemi ile 5237 sayılı Kanun'un 155/2. maddesine dair iddia olunan eyleminin birlikte işlendiklerinin kabul edilemeyeceği,

7188 sayılı Ceza Muhakamesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 26. maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 253/1. maddesinin (b) bendinin 7. alt bendine göre uzlaştırma kapsamına alınan hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunun, uzlaştırma kapsamında bulunmayan 5253 sayılı Kanun'un 32/k maddesine muhalefet suçu ile birlikte işlenmemesi nedeniyle, hizmet nediyle güveni kötüye kullanma suçunun uzlaştırmaya tabi olacağı gözetilmeksizin, itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 170. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; kamu davasını açma görevinin Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği ve soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde Cumhuriyet savcısının iddianame düzenlemekle yükümlü olduğu; aynı maddenin üçüncü fıkrasında iddianamede nelerin gösterilmesinin gerektiği, dördüncü fıkrasında ise; iddianamede, yüklenen suçu oluşturan olayların, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanacağı ve yüklenen suçu oluşturan olaylar ve suçun delilleriyle ilgisi bulunmayan bilgilere yer verilmeyeceği belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “İddianamenin iadesi” başlıklı 174/1. maddesi; "... a) 170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen, b) (Değişik:17/10/2019-7188/20 md.) Suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen, c) (Değişik:17/10/2019-7188/20 md.) Önödemeye veya uzlaştırmaya ya da seri muhakeme usulüne tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaştırma ya da seri muhakeme usulü uygulanmaksızın düzenlenen, d) (Ek:17/10/2019-7188/20 md.) Soruşturma veya kovuşturma yapılması izne veya talebe bağlı olan suçlarda izin alınmaksızın veya talep olmaksızın düzenlenen,

İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir. ... (4) Cumhuriyet savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez. ..." Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 23.11.2004 tarihli ve 25649 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5253 sayılı Dernekler Kanununun (5253 sayılı Kanun) 27/7. maddesinde, tüm kamuya yararlı dernekleri kapsayacak şekilde, "Kamu yararına çalışan derneklerin mallarına karşı suç işleyenler Devlet malına karşı suç işlemiş gibi cezalandırılır." hükmüne yer verildiği,

bununla birlikte aynı Kanun'un 32/1-f. maddesinde "Her ne suretle olursa olsun kendisine tevdi olunan derneğe ait para veya para hükmündeki evrak, senet veya sair malları kendisinin veya başkasının menfaatine olarak sarf veya istihlâk veya rehneden veya satan, gizleyen, imha, inkâr, tahrif veya tağyir eden yönetim kurulu başkanı ve üyeleri veya denetçiler ile derneğin diğer personeli Türk Ceza Kanunu'nun güveni kötüye kullanma suçuna ilişkin hükümlerine göre cezalandırılır.

Ayrıca, mahkeme yargılama sırasında sanıkların, organlardaki görevlerinden geçici olarak uzaklaştırılmasına da karar verebilir" şeklinde düzenleme yapıldığı görülmüştür.

24.10.2019 tarihli ve 30928 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 26. maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 253/1-b. maddesine eklenen alt bentler arasında yer alan ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 155/2. maddesinde düzenlenen "hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma" suçunun da uzlaşma kapsamına alındığı anlaşılmıştır.

4. 5271 sayılı Kanun’un 253/4. maddesinde, "Soruşturma konusu suçun uzlaşmaya tâbi olması ve kamu davası açılması için yeterli şüphenin bulunması hâlinde, dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. Büro tarafından görevlendirilen uzlaştırmacı, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar görene uzlaşma teklifinde bulunur.

Şüphelinin, mağdurun veya suçtan zarar görenin reşit olmaması halinde, uzlaşma teklifi kanunî temsilcilerine yapılır..."; aynı maddenin on dokuzuncu fıkrasında ise, "Uzlaşma sonucunda şüphelinin edimini def’aten yerine getirmesi halinde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir." denilmektedir.

5. Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.12.2022 tarihli ve 2022/2343 Soruşturma, 2022/8779 Esas sayılı iddianamesi ile şüpheli hakkında 5253 sayılı Kanun'un 32/k, aynı Kanun'un 32/f. maddesi atfıyla 5237 sayılı Kanun'un 155/2 ve 53. maddeleri gereğince cezalandırılması talebiyle kamu davası açıldığı. Kahramanmaraş

7. Asliye Ceza Mahkemesinin, 06.01.2023 tarihli ve 2022/658 İddianame Değerlendirme sayılı kararı ile "...Şüpheli ...' nun Özel hukuk tüzel kişisi olan mağdur derneğe yönelik üzerine atılı Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma suçunu işlediğinden bahisle kamu davası açılmış ise de.

5271 sayılı CMK' nın 253/1-b-7 maddesinde belirtildiği üzere şikayete tabi olup olmadığına bakılmaksızın TCK'nın 155/2 maddesinde düzenlenen bu suçun uzlaştırmaya tabi olan suçlardan olduğu, ancak uzlaştırma işlemleri yapılmaksızın iddianamenin düzenlenmiş olduğu, 5271 sayılı CMK'nın 174/1-c. maddesinde;

ön ödemeye veya uzlaştırmaya tabi ya da seri muhakeme usulüne tabi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde ön ödeme veya uzlaştırma ya da seri muhakeme usulü uygulanmaksızın düzenlenen iddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verileceği..." gerekçesiyle, 5271 sayılı Kanun'un 174/1-c. maddesi uyarınca iddianamenin iadesine müteakip, Cumhuriyet savcısının itirazı üzerine merci Kahramanmaraş

7. Ağır Ceza Mahkemesinin, 19.01.2023 tarihli ve 2023/133 Değişik İş sayılı kararı ile itirazın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır. 6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde.

5271 sayılı Kanun'un 174/1-c. maddesinde, uzlaşmaya tabi bir suç yönünden uzlaşma hükümlerinin uygulanmamasının iddianamenin iadesi nedenleri arasında sayıldığı, bu kapsamda 5237 sayılı Kanun’un 155/2. maddesinde düzenlenen hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunun uzlaşma kapsamında bulunduğu;

dosya kapsamına göre, şüphelinin üzerine atılı 5253 sayılı Kanun'un 32/k. maddesinde düzenlenen suç ile hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunun birlikte işlendiğinden söz edilemeyeceği değerlendirilmekle, merci tarafından iddianamenin iadesi kararına yönelik itirazın bu gerekçeyle reddedilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi Kanun'a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR