Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2025/1635 E. , 2025/15031 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2024/5255 Değişik İş SUÇLAR : Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık,özel belgede sahtecilik İNCELEME KONUSU KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2025/1635 E. , 2025/15031 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2024/5255 Değişik İş SUÇLAR : Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık,özel belgede sahtecilik İNCELEME KONUSU KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi Zonguldak Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.05.2024 tarihli ve 2023/9700 Soruşturma, 2024/2729 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Zonguldak Sulh Ceza Hakimliğinin, 09.12.2024 tarihli ve 2024/5255 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 09.12.2024'te kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 06.03.2025 tarihli ve 2024/39793 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 08.04.2025 tarihli ve KYB-2025/37333 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM A. Kanun Yararına Bozma İstemi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 08.04.2025 tarihli ve KYB-2025/37333 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Dosya kapsamına göre, müştekinin şikayet dilekçesinde, şüpheli ...'ın ...Eğitim Öğretim Hiz. Tic. Ltd. Şirketi'nde 20 07... yılları arasında ortak olarak bulunduğunu, ortaklıktan ayrıldığı zaman ayrılış yaparken şirket kaşesini de yanında götürdüğünü, şirket ortağı olduğu dönemde Bağkur kaydının bulunduğunu, erken emekli olabilmek için 2007 yılında kendisini SGK'lı gösterecek şekilde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermek üzere sahte evrak hazırladığını ve şirket yetkilisi sıfatıyla evrağı imzalayarak Sosyal Güvenlik Kurumuna verdiğini, bu durumu tespit etmeleri üzerine kuruma ihbarda bulunduklarını, konuya ilişkin kurum tarafından inceleme başlatıldığını, söz konusu evrağın diğer şüpheli şirketin eski muhasebecisi ... tarafından hazırlandığını ve şüpheli ...'ın imzalaması üzerine şüpheli ...tarafından kuruma verildiğini, bu belgeye dayanarak şüpheli ...'ın emekliye ayrıldığını, maaş alarak devleti zarara uğrattığını beyan ederek şikayetçi olması üzerine başlatılan soruşturma sonunda, müştekinin ve kurumun herhangi bir zarara uğramadığı, şüphelilerin suç işleme kastıyla harekete temediklerinden bahisle kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar verilmiş ise de, Şüpheli ...'ın söz konusu belgeyi kurum yetkilisi gibi imzalayarak özel belgede sahtecilik yaptığına dair ikrarının bulunduğu, söz konusu belgeye dayanılarak erken emekliye ayrıldığı ve birkaç ay emekli maaşı alması neticesinde kurum zararının oluştuğu, kaldı ki özel belgede sahtecilik suçu için zarar şartının bulunmadığı, kurum incelemesinin henüz devam ettiği ve inceleme sonucunun beklenmediği, kurum zararının oluşup oluşmadığı hususunda kurumdan veya bilirkişiden rapor alındıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerektiği cihetle, eksik soruşturma ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi nedeniyle, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. B. Değerlendirme ve Gerekçe 1. 5271 sayılı Kanun'un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172/1. maddesi; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir. 2. 5271 sayılı Kanun'un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 3. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde, 5271 sayılı Kanun'un 173/1. maddesine göre, kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yalnızca suçtan zarar görene itiraz hakkı tanındığı ve şikâyetçilerin atılı suçlardan doğrudan zarar görmedikleri anlaşıldığından, şüpheliler hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı itiraz hakları bulunmayıp, itirazın sıfat yokluğu nedeniyle usûlden reddi yerine işin esasına girilerek reddine karar verilmiş ise de, ret kararı sonucu itibarıyla doğru bulunduğundan, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmemiştir. II. KARAR Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE, Dosya kapsamına göre, suçtan zarar görme ihtimali bulunan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın tebliğ edilmesinin gerektiği anlaşılmakla, belirtilen husus yönünden müteakip işlemlerin mahallinde takdir ve ifasına, Soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,24.11.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: SGK'ya sahte evrakla erken emeklilik sağlandığı iddiasıyla kamu zararına dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik şikayetinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiş, itirazın reddine karşı kanun yararına bozma istenmiştir.
Hukuki İlke: CMK 173/1 uyarınca kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yalnızca suçtan doğrudan zarar gören itiraz edebilir; şikayetçi doğrudan zarar görmemişse itiraz sıfat yokluğundan reddedilmeli, esastan ret sonucu itibarıyla doğruysa KYB reddedilir.
Uygulama Sonucu: kanun yararına bozma isteminin reddi
Dava Strateji Notu: KYOK'a itirazda 'suçtan doğrudan zarar gören' sıfatı kritiktir; zarar gören gerçek merci belirlenip karar ona tebliğ edilmelidir.