Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2025/1809 E. , 2025/11904 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/1122 Esas, 2024/1243 Karar SUÇ : Serbest meslek sahibi kişilerin dolandırıcılığı HÜKÜMLER : Düzelterek esastan ret, esastan ret TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesinin, yukarıda tarih
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2025/1809 E. , 2025/11904 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/1122 Esas, 2024/1243 Karar SUÇ : Serbest meslek sahibi kişilerin dolandırıcılığı HÜKÜMLER : Düzelterek esastan ret, esastan ret TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesinin, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının katılan vekili ve sanık ... müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ 1. Bozma üzerine Bakırköy 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 18.01.2024 tarihli ve 2022/20 Esas, 2024/26 Karar sayılı kararıyla; a) Sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan 5237 sayılı Kanun'un 158/1-i, 62, 52/2-4 ve 53. maddeleri uyarınca 5 yıl hapis ve 66.660,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına, b) Sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan 5271 sayılı Kanun'un 223/2-e maddesi uyarınca beraatine, Karar verilmiştir. 2. Anılan kararların katılan vekili ve sanık ... müdafii tarafından istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesinin 04.06.2024 tarihli ve 2024/1122 Esas, 2024/1243 Karar sayılı kararı ile katılan vekilinin ve sanık ... müdafiinin istinaf isteminin reddi ile 5271 sayılı CMK'nın 280/1-a maddesi uyarınca istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine ve esastan reddine dair kararlar verilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Katılan vekilinin temyizi; sanık ... hakkında üst hadden ceza verilmesi gerektiğine, sanık ...'in de anılan suçu işlediğine ilişkindir. Sanık ... müdafiinin temyizi; beraat kararı verilmesi gerektiğine ilişkindir. III. GEREKÇE A.Katılan Vekilinin Sanık ...'ye Yönelik Temyizi Yönünden 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 288 inci maddesindeki "Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.", aynı Kanun'un 294 üncü maddesindeki "Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır." ve aynı Kanun'un 301 inci maddesindeki "Yargıtay, yalnız temyiz başvurusunda belirtilen hususlar ile temyiz istemi usule ilişkin noksanlardan kaynaklanmışsa, temyiz başvurusunda bunu belirten olaylar hakkında incelemeler yapar." şeklindeki düzenlemelere göre, katılan vekilinin temyiz dilekçesinde hükmün hukuki yönüne ilişkin herhangi bir temyiz nedeni göstermediği ayrıca gerekçeli kararın son paragrafında gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlayan 2 hafta içerisinde verilmesi halinde temyiz talebinin incelenebileceği aksi halde sebep yokluğundan temyiz talebinin reddedileceği" hususlarının belirtildiği anlaşılmakla, katılan vekilinin temyiz isteminin reddine karar vermiş gerekmiştir. B. Katılan Vekilinin ve Sanık Müdafiinin Sanık ...'ye Temyizi Yönünden 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hallerin sınırlı olarak sayıldığı, şöyle ki; '' e) İlk derece mahkemesinin kararında 289 uncu maddenin birinci fıkrasının (g) ve (h) bentleri hariç (g- Hükmün 230 uncu madde gereğince gerekçeyi içermemesi. h- Hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması) diğer bentlerinde belirtilen bir hukuka aykırılık nedeninin bulunması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine, f) Soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmediğinin veya ön ödeme ve uzlaştırma usulünün uygulanmadığının anlaşılması ya da davanın ilk derece mahkemesinde görülmekte olan bir dava ile birlikte yürütülmesinin zorunlu olması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine.... karar verilir.'' şeklinde ifade edildiği, Dosya içeriğine göre, sanık hakkında Bakırköy 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 13.11.2019 tarihli ve 2018/59 Esas, 2019/485 Karar sayılı kararda verilen beraat hükmünün katılan vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine inceleme yapan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesince 14.12.2021 tarihli ve 2020/542 Esas, 2021/2380 Karar sayılı karar ile 5271 sayılı Kanun'un 280/1 maddesine yollamada bulunularak hükmün bozulmasına karar verildiği, sonrasında ilk derece mahkemesinin sanık hakkında bozmaya uymak suretiyle TCK'nın 158/1-i maddesi uyarınca 5 yıl hapis ve 66.660,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verdiği ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesince 04.06.2024 tarihli ve 2024/1122 Esas, 2024/1243 Karar sayılı kararı ile katılan vekilinin ve sanık müdafiinin istinaf istemlerinin düzeltilerek esastan reddine karar verildiği, Oysa ki yukarıda işaret edildiği üzere 5271 sayılı Kanun'un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde, ilk derece mahkemesi kararlarının hangi hallerde bozulabileceği açık ve tahdidi şekilde düzenlenmiş olup, Bölge Adliye Mahkemesince verilen bozma kararının içeriği dikkate alındığında, aynı maddenin (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri kapsamında bulunmadığı, nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı ilamında da açıkça vurgulandığı üzere Bölge Adliye Mahkemelerinin kanunda tahdidi olarak öngörülen haller dışında dosya üzerinden bozma yetkisi bulunmadığı, Kaldı ki; bozma ilamının beraat kararının eksik inceleme nedeniyle bozulması yönünde olduğu ve bozma kararı neticesinde beraatin sanık yönünden mahkûmiyete çevrildiği dikkate alındığında; Bölge Adliye Mahkemesince usulüne uygun olarak duruşma açılıp, ilk hükmün niteliğinin değiştirilerek mahkûmiyet kararı verilmesi durumunda hükmün temyiz kanun yoluna tabi olacağı, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda izah edilen uygulaması ile temyiz kanun yoluna başvurma hakkı olan tarafların temyiz haklarını kullanmalarının önüne geçtiği, oysa uluslararası sözleşmeler ve Anayasa ile güvence altına alınan hak arama özgürlüğünün bir uzantısı olarak hüküm ve kararlara karşı başvurulacak bir kanun yolunun açık olmasının kural, kapalı olmasının istisna olması karşısında, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi tarafından duruşma açılarak karar vermek yerine sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri göz ardı edilerek dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde yukarıda izah edilen kanun maddelerine aykırı şekilde 14.12.2021 tarihli bozma kararı verildiği ve anılan karara karşı direnme yetkisi bulunmayan ilk derece mahkemesince bozmaya uyularak yeniden hüküm kurulduğu, Somut olayda; ilk derece mahkemesinin 13.11.2019 tarihli kararı üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşma açılarak ve taraflar da çağırılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin ikinci fıkrasına göre hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, duruşma açılmaksızın dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda bozma kararı verilmesi, bu karar ile akabindeki tüm kararların usule aykırı olması karşısında, yargılamaya devam edilerek 04.06.2024 tarihli düzeltilerek esastan ret kararının verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. IV. KARAR A.Katılan Vekilinin Sanık ...'ye Yönelik Temyizi Yönünden Gerekçe bölümünün (A) bendinde açıklanan nedenle katılan vekilinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE, B. Katılan Vekilinin ve Sanık Müdafiinin Sanık ...'ye Temyizi Yönünden Gerekçe bölümünün (B) bendinde açıklanan nedenlerle katılan vekilinin ve sanık müdafiinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden başkaca yönleri incelenmeyen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 22.09.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Serbest meslek/ticari faaliyet kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık suçunda, sanığın önce beraat ettiği, katılan istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin dosya üzerinden bozma vererek ilk derece mahkemesince mahkumiyet kurulmasına yol açtığı; BAM'ın bu dosya üzerinden bozma yetkisinin bulunmadığı ve mahkumiyete çevrilen hükümde temyiz hakkının engellendiğinin belirlendiği dava.
Hukuki İlke: CMK 280/1-e ve (f) bentlerinde BAM'ın dosya üzerinden bozma yetkisi tahdidi olarak sayılmış olup, beraati eksik inceleme nedeniyle bozup mahkumiyete çeviren durumlarda BAM'ın CMK 280/1-g uyarınca duruşma açıp delilleri değerlendirerek aynı maddenin ikinci fıkrasına göre hüküm kurması gerekir; aksi halde tarafların temyiz hakkı ortadan kalkar.
Uygulama Sonucu: bozma (ve katılan temyizinin reddi)
Dava Strateji Notu: Beraatin BAM'ca dosya üzerinden bozulup mahkumiyete çevrilmesi hem yetki aşımı hem de temyiz hakkının ihlalidir; müdafi, mercinin duruşma açması gerektiğini (CMK 280/1-g) ileri sürmelidir. Ayrıca katılan vekili temyiz dilekçesinde hükmün hukuki yönüne ilişkin somut bozma nedeni göstermezse (CMK 294) temyiz reddedilir.