Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2025/2026 E. , 2026/2683 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/3034 E. 2024/1895 K. SUÇ : Dolandırıcılık HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Esastan reddi Yapılan ön inceleme neticesinde, İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzer
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2025/2026 E. , 2026/2683 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/3034 E. 2024/1895 K. SUÇ : Dolandırıcılık HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Esastan reddi Yapılan ön inceleme neticesinde, İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın, temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği ve temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle gereği düşünüldü: I. HUKUKİ SÜREÇ 1.Bursa 19. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.06.2020 tarihli ve 2019/487 Esas, 2020/348 Karar sayılı kararıyla sanık hakkında "Hırsızlık" suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/2-h, 143,62, 53... . maddeleri uyarınca 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir. 2. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 28.10.2022 tarihli ve 2021/2196 Esas, 2022/2385 Karar sayılı kararı ile sanık hakkındaki hükmün sanığın eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 157/.1 maddesinde düzenlenen dolandırıcılık suçunu oluşturduğundan bahisle bozulmasına karar verilmiştir. 3.Bursa 19. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16/04/2024 tarihli ve 2022/1016 Esas, 2024/336 Karar sayılı kararıyla "Dolandırıcılık" suçundan 5237 sayılı Kanun'un 157, 168/2, 62,52/2, 53... . maddeleri uyarınca 5 ay hapis ve 20,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir. 4. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 11.10.2024 tarihli ve 2024/3034 Esas, 2024/1895 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280/1-a maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. II. TEMYİZ Sanık ve müdafinin temyiz isteği; dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına ilişkindir. III.GEREKÇE 5271 sayılı Kanun’un 286. maddesinin ikinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hallerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre, sanık hakkında İlk derece mahkemesi tarafından verilen kararın istinaf edilmesi üzerine inceleme yapan Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4.Ceza Dairesince 5271 sayılı Kanun'un 2 80... . maddeleri gereğince duruşma açılmaksızın hukuki süreçte belirtilen nedenle bozulmasına karar verildiği, fakat anılan fıkranın (e) ve (f) bentlerinde İlk derece mahkemesi kararlarının hangi hallerde bozulabileceğinin açık ve tahdidi şekilde belirtildiği, verilen bu bozma kararının ise aynı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, anılan karara karşı direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden hüküm kurulduğu, bu kararın yeniden istinaf edilmesi üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine kararı verildiği; ancak, açıklandığı üzere Bölge Adliye Mahkemesince usulüne uygun olarak duruşma açılıp, ilk hükmün niteliği değiştirilerek karar verildiğinde temyiz kanun yoluna tabi olan bir hükme yönelik, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda izah edilen uygulaması ile temyiz kanun yoluna başvurma hakkı olan tarafların temyiz haklarını kullanmalarının önüne geçilmesi, ayrıca uluslararası sözleşmeler ve Anayasa ile güvence altına alınan hak arama özgürlüğünün bir uzantısı olarak hüküm ve kararlara karşı başvurulacak bir kanun yolunun açık olmasının kural, kapalı olmasının istisna olması karşısında, somut olayda; İlk Derece Mahkemesinin 25.06.2020 tarihli ilk kararı üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşma açılarak ve taraflar da çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin ikinci fıkrasına göre hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, hukuka aykırı şekilde duruşma açılmaksızın dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda bozma kararı ve bu şekilde yargılamaya devam edilerek 11.10.2024 tarihli inceleme konusu esastan ret kararının verilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur. III. KARAR Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 11.10.2024 tarihli ve 2024/3034 Esas, 2024/1895 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302. maddesinin ikinci fıkrası gereğince sair yönleri incelenmeksizin, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.03.2026 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Sanık hakkında önce hırsızlıktan 6 yıl 3 ay hapis cezası verilmiş; Bursa Bölge Adliye Mahkemesi eylemin dolandırıcılık oluşturduğu gerekçesiyle hükmü duruşma açmadan bozmuş, ilk derece mahkemesi direnme yetkisi olmadığından bozmaya uyarak dolandırıcılıktan 5 ay hapis ve adli para cezası vermiş, ikinci istinaf başvurusu da esastan reddedilmiştir. 11. Ceza Dairesi bu usul zincirini hukuka aykırı bulmuştur.
Hukuki İlke: CMK 280'de bölge adliye mahkemesinin duruşma açmaksızın bozma kararı verebileceği hâller sınırlı sayılmıştır; suç vasfının değiştirilmesi bu hâller arasında olmadığından, istinaf mahkemesinin CMK 280/1-g uyarınca duruşma açıp tarafları çağırarak delilleri değerlendirmesi ve kendisi hüküm kurması gerekir; aksi uygulama tarafların temyiz hakkını ve hak arama özgürlüğünü kısıtlar.
Uygulama Sonucu: Bölge adliye mahkemesinin esastan ret kararı, sair yönleri incelenmeksizin, Tebliğname'ye aykırı olarak oybirliğiyle bozulmuştur; çünkü vasıf değişikliği duruşma açılmadan dosya üzerinden bozma yoluyla yapılamazdı.
Dava Strateji Notu: İstinaf aşamasında suç vasfı duruşmasız bozma kararıyla değiştirilmişse bu tek başına mutlak bir temyiz sebebidir; müdafi esasa hiç girmeden bu usul aykırılığını öne sürerek hükmü bozdurabilir. Hırsızlıktan dolandırıcılığa vasıf değişikliği gibi lehte görünen sonuçlarda dahi usul denetimi yapılmalıdır, zira bozma sonrası kurulan hüküm tümüyle geçersiz kalabilir.