Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2025/2289 E. , 2025/7710 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2019/822 E., 2021/199 K. SUÇ : Dolandırıcılık HÜKÜM : Mahkûmiyet İTİRAZ EDEN : Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZ TARİHİ VE SAYISI : 17.05.2025 ve 11 -2021/149047 İTİRAZ EDİLEN KARAR : Yargıtay 11. Ceza Dairesinin
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2025/2289 E. , 2025/7710 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2019/822 E., 2021/199 K. SUÇ : Dolandırıcılık HÜKÜM : Mahkûmiyet İTİRAZ EDEN : Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZ TARİHİ VE SAYISI : 17.05.2025 ve 11 -2021/149047 İTİRAZ EDİLEN KARAR : Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 18.02.2025 tarihli ve 2022/7287 Esas, 2025/2068 Karar sayılı kararı Yargıtay11. Ceza Dairesinin 18.02.2025 tarihli ve 2022/7287 Esas, 2025/2068 Karar sayılı kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.05.2025 tarihli ve 11 -2021/149047 sayılı itirazı üzerine yapılan inceleme neticesinde; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 308 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kanunî süresinde yapılan lehe itiraz başvurusu üzerine dava dosyası, aynı Kanun’un 308 inci maddesinin ikinci fıkrası gereği Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İTİRAZ SEBEPLERİ Mahkeme tarafından eylemin uzlaştırma kapsamında kalması nedeniyle dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderildiği, sanığın bir taksidi yatırdığı, diğerlerini yatırmaması nedeniyle uzlaştırma işleminin gerçekleşmediğinin rapor edildiği, ancak zararın bir kısmının hükümden evvel bu şekilde ödenmesi nedeniyle mağdurun kısmi iadeye rızasının bulunup bulunmadığı sorulup sonucuna göre sanık hakkında TCK'nın 168/1-4. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağının değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle hükmün bozulması gerektiği düşüncesiyle itiraz yasa yoluna başvurulmuştur. II. GEREKÇE 5237 sayılı TCK'nin 168. maddesinde düzenlenen "etkin pişmanlık" hükümlerinin uygulanabilmesi için, maddede sınırlı bir şekilde sayılan suçların işlenmesi halinde, failin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi gerekmektedir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 03.07.2012 tarihli ve 2012/6-134 Esas, 2012/270 Karar sayılı ve 26.03.2013 tarihli ve 2012/6-1232 Esas, 2013/106 Karar sayılı kararlarında da, TCK'nin 168. maddesindeki etkin pişmanlık hükümlerinin salt iade ve tazmin esasına dayalı bir düzenleme olmayıp, pişmanlık sonucu gerçekleştirilmiş olan iade ve tazmini esas alan bir düzenleme olduğu belirtilmiştir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.11.2024 tarihli ve 2021/12-383 Esas, 2024/330 Karar sayılı kararında belirtildiği gibi; Anayasa Mahkemesine göre; "ceza hukukunda uzlaşma, işlendiği konusunda yeterli şüphe bulunan bir suçtan dolayı, mağdurun tatmin edilmesi suretiyle fail ve mağdur arasındaki uyuşmazlığın giderilmesini amaçlayan, mağdurun ve failin uzlaşmaları halinde soruşturma veya kovuşturmanın kaldırılmasını sağlayan bir kurum" dur. Bu açıklamalar doğrultusunda, CMK'nin 168. maddesinde düzenlenen "etkin pişmanlık" ile aynı Kanun'un 253 ve 254. maddelerinde düzenlenen "uzlaşma" kurumlarının amaç ve şartlarının farklı olduğu, etkin pişmanlıkta mağdurun somut zararının giderilmesi amaçlanırken, uzlaşmada somut zarardan daha geniş kapsamda olan mağdurun maddi ve/veya manevi zararının giderilmesi amaçlandığından, sanığın soruşturma ve kovuşturma evrelerinde katılanın zararının giderilmesine yönelik bir girişimi olmaksızın yalnızca yasa gereği gerçekleşen uzlaşma kapsamında kararlaştırılan ilk taksiti ödemesinin etkin pişmanlık kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. III. KARAR 1. Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ oy birliğiyle REDDİNE, 2. 5271 sayılı Kanun’un 308 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Yargıtay 11. Ceza Dairesinin, 18.02.2025 tarihli ve 2022/7287 Esas, 2025/2068 Karar sayılı kararı ile ilgili itirazı incelemek üzere dava dosyasının, Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 24.06.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Dolandırıcılıktan mahkum olan sanık, uzlaştırma kapsamında kararlaştırılan ilk taksidi ödemiş, kalan taksitleri ödemediği için uzlaşma gerçekleşmemiştir; bu kısmi ödemenin etkin pişmanlık sayılıp sayılmayacağı tartışılmıştır.
Hukuki İlke: TCK 168 etkin pişmanlık salt iade-tazmin değil, pişmanlık sonucu gerçekleşen iadeyi esas alır; uzlaşma (TCK 253-254) ile etkin pişmanlık amaç ve şartları farklıdır. Zararı gidermeye yönelik iradi girişim olmaksızın yalnızca yasa gereği uzlaşmada kararlaştırılan ilk taksidin ödenmesi etkin pişmanlık sayılmaz.
Uygulama Sonucu: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddi, dosyanın Ceza Genel Kuruluna tevdi
Dava Strateji Notu: TCK 168 indirimi için sanığın gönüllü ve pişmanlığa dayalı iadesini belgeleyin; uzlaşma sürecinde ödenen kısmi taksitler kendiliğinden etkin pişmanlık doğurmaz, ödemenin pişmanlık iradesiyle yapıldığının ortaya konması gerekir.