Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2025/2521 K.2025/7633

İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 14.11.2023’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 14.05.2024 tarihli ve 2024/445 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.05.2024 tarihli ve KYB-2024/56981 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.05.2024 tarihli ve KYB-2024/56981 sayılı kanun yararına bozma isteminin. "Resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçundan suça sürüklenen çocuk ... hakkında yapılan yargılama sonunda, eyleminin kimliği bildirmeme kabahatine vücut verdiğinden bahisle 5326 sayılı Kanun'un 40. maddesi uyarınca 617,00 Türk lirası idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ...

Çocuk Mahkemesinin 26/09/2023 tarihli ve 2022/254 esas, 2023/441 sayılı kararına yönelik itiraz üzerine, sanık hakkında açılan kamu davasından beraatine şeklinde hükmün düzeltilmesine, idari para cezası verilmesine ilişkin hüküm kısmında değişiklik yapılmasına yer olmadığına karar verilmek suretiyle hükmün düzeltilmek sureti ile itirazın reddine ilişkin .. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 14/11/2023 tarihli 2023/731 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Dosya kapsamına göre, 1) Kabahatin işlendiği 19/06/2021 tarihli kolluk tutanağına göre kayden 14/09/2016 doğumlu suça sürüklenen çocuk hakkında, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 11/1. maddesindeki "Fiili işlediği sırada onbeş yaşını doldurmamış çocuk hakkında idarî para cezası uygulanamaz." şeklindeki düzenleme uyarınca idari para cezası uygulamayacağı gözetilmeden yazılı şekilde idari para cezası uygulanmasında, Kabule göre de, 1) 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 40. maddesinde yer alan,

"Görevle bağlantılı olarak sorulması halinde kamu görevlisine kimliği veya adresiyle ilgili bilgi vermekten kaçınan veya gerçeğe aykırı beyanda bulunan kişiye, bu görevli tarafından elli Türk Lirası idarî para cezası verilir." şeklindeki düzenleme gereğince kabahatin işlendiği 19/06/2021 tarihinde idari para cezasının 204,00 Türk lirası olduğu gözetilmeksizin, yazılı şekilde fazla ceza tayini, usul ve yasaya aykırı olduğundan bu nedenlerle itirazın kabulü yerine yazılı şekilde karar verilmesinde, 2) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 271/2. maddesinde yer alan, "İtiraz yerinde görülürse merci,

aynı zamanda itiraz konusu hakkında da karar verir" şeklindeki düzenleme uyarınca merciince itirazın kabul edilerek ... Çocuk Mahkemesinin 26/09/2023 tarihli kararının kaldırılmasına, suça sürüklenen çocuğun beraati ile hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinde, İsabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. Dairemizin 10.02.2025 tarihli ve 2024/3583 Esas, 2025/1661 Karar sayılı kararı ile.

"14.09.2006 doğumlu olup, fiilin işlendiği 18.06.2021 tarihinde 15 yaşından küçük olduğu anlaşılan suça sürüklenen çocuk hakkında resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçundan açılan kamu davasının yapılan yargılaması neticesinde; suça sürüklenen çocuğun eyleminin suç teşkil etmediği, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 40/1. maddesinde yer alan kimliği bildirmeme kabahatini oluşturduğundan bahisle idari para cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmış ise de.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 11/1. maddesinde; "fiili işlediği sırada onbeş yaşını doldurmamış çocuk hakkında idarî para cezası uygulanamaz." hükmünün yer alması karşısında, suça sürüklenen çocuğa idari para cezası uygulanamayacağı gözetilerek, itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesi Kanun'a aykırı olup kanun yararına bozma talebindeki (1) numaralı düşünce yerinde yerinde görülmüş, bozmanın niteliğine göre kabule göre kısmında belirtilen istemler hakkında herhangi bir karar verilmemiştir." denilerek, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin kabulüne, ..

Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 14.11.2023 tarihli ve 2023/731 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle kanun yararına bozulmasına, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine karar verilmiştir.

2. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.04.2025 tarihli ve KYB-2024/56981 sayılı itiraz başvurusunda; "...Yüksek Yargıtay 11. CD'nin kanun yararına bozma kararının usul ve yasaya uygun olduğu, ancak suça sürüklenen çocuk hakkında uygulanan idari para cezasının, 5271 sayılı Kanun’un 309/4-d maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmemesi hukuka aykırılık oluşturmaktadır. Benzer olaylarda, Yargıtay

7. CD'nin 21/01/2025 tarih 2023/1456 Esas 2025/993 Karar; 11/02/2025 tarih 2023/4631 Karar 2025/1961 Karar sayılı ve benzer birçok kararlarında, kanun yararına bozma kararından sonra, idari para cezasının CMK'nın 309/4-d maddesi gereğince kaldırılmasına karar verdiği görülmüştür. Açıklanan nedenlerle Yüksek Daire kararına karşı sanık lehine 5271 sayılı Kanun’un 308. maddesi uyarınca itiraz olağanüstü kanun yoluna başvurulmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; itirazımızın kabulü ile, Yargıtay

11. Ceza Dairesinin 10/02/2025 tarihli ve 2024/3583 Esas 2025/1661 Karar sayılı kanun yararına bozma kararından sonra, CMK'nın 309/4-d maddesi gereğince suça sürüklenen çocuk hakkında uygulanan idari para cezanın kaldırılmasına karar verilmesi, itirazımız yerinde görülmediği takdirde, 5271 sayılı Kanun’un 308/3. maddesi uyarınca bir karar verilmek üzere dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesi..." talep olunmuştur.

3. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde, Bursa Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 14.11.2023 tarihli ve 2023/731 Değişik İş sayılı kararının; "..... ...

Çocuk Mahkemesi'nin 26/09/2023 tarih 2022/254 esas 2023/441 sayılı hükmün 1. nolu maddesinin "SSÇ hakkında TCK 268. madde delaleti ile TCK 267. maddesinden açılmış kamu davası bulunduğu, eylemin kabahat suçunu oluşturması sebebi ile mahkemece "atılı suçtan CMK 223/2-a maddesi gereğince beraatine" şeklinde düzeltilmesine, mahkemenin diğer idari para cezasına ilişkin hükmün doğru olduğundan bu hususta hükümde başkaca bir değişiklik yapılmaksızın hükmün bu şekilde düzeltilmek sureti ile suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından yapılan itiraz talebinin hükmün düzeltilmek sureti ile reddine..." şeklinde olduğu, bununla birlikte.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 22.01.2013 tarihli ve 2012/10-534 Esas, 2013/15 Karar sayılı ilamında; "...İtiraz incelemesi sonucunda nasıl bir karar verileceği ve bu bağlamda CMK'nun 271/2. maddesinde yer alan. "İtiraz yerinde görülürse merci, aynı zamanda itiraz konusu hakkında da karar verir" şeklindeki düzenlemenin nasıl anlaşılması gerektiği üzerinde de durulmalıdır.

Kanunun 271/2. maddesindeki düzenlemeye göre, merci, itirazı yerinde görürse itirazın kabulüyle birlikte "itiraz konusu" hakkında da karar verecektir. Başka bir anlatımla merci, itirazı kabul ettiğinde, verilmesi ya da kaldırılması gereken bir karar varsa bunu kararı veren mahkemeye bırakmadan kendisi vermeli ya da kaldırmalıdır, örneğin görevsizlik kararına yönelik bir itirazı inceleyen merci, itirazı yerinde görürse aynı zamanda görevsizlik kararını da kendisi kaldırmalıdır.

Dolayısıyla, kanunda yer alan "İtiraz yerinde görülürse merci, aynı zamanda itiraz konusu hakkında da karar verir" hükmü, itirazı kabul eden merciin sadece "itiraz konusu" hakkında karar vermesi şeklinde anlaşılmalıdır.

Buna karşın bu hüküm itiraz konusu dışında dosyanın esası hakkında da yargılamayı sonuçlandıracak (örneğin görevsizlik kararını kaldıran merciin dosyanın esası hakkında karar vermesi ya da hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararı kaldıran merciin hükmü açıklaması gibi) bir karar vermesi gerektiği şeklinde yorumlanmamalıdır..." denildiği, somut olayda; itirazı incelemekle görevli merciin, gereği için dosyayı Mahkemesine iade etmesi gerekirken, "sanığın atılı suçtan CMK 223/2-a maddesi gereğince beraatine" dair hüküm kurmasının Kanun'a aykırı olduğu,

bu doğrultuda Dairemizin bozma kararı sonrası, beraat ve idari para cezası verilmesine yer olmadığına ilişkin kararların Mahkemesince verilmesi gerektiği anlaşılmakla. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

III. KARAR