Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2025/437 E. , 2025/2907 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2023/1078 E., 2023/1287 K. SUÇ : Kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka,sigorta,kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurumlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle dolandırıcılık HÜKÜMLER : İstinaf başvu
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2025/437 E. , 2025/2907 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2023/1078 E., 2023/1287 K. SUÇ : Kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka,sigorta,kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurumlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle dolandırıcılık HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz Talebinin Esastan Reddi ile Hükmün Onanması Sanık ... hakkında kurulan hükmün yapılan ön inceleme neticesinde temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı; sanıklar ..., sanık ... hakkında kurulan mahkûmiyet hükümlerine yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince verilen istinaf başvurusunun esastan reddi kararının 5271 sayılı CMK'nın 286/2-a maddesi uyarınca kesin nitelikte olduğu, tespit edilmekle, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ 1.Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.01.2023 tarihli, 2020/339 Esas, 2023/38 Karar sayılı kararı ile sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 158/1-L-son, 158/3,52,53 maddeleri uyarınca 6 yıl hapis ve 60.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına;sanıklar ..., sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 158/1-L-son, 158/3,52,53 maddeleri uyarınca 5 yıl hapis ve 50.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. 2.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesinin, 27.09.2023 tarihli ve 2023/1078 Esas, 2023/1287 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. II. GEREKÇE 1.Sanıklar ..., sanık ... Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer verilen; “İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adlî para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları”nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile incelemeye konu suçun, aynı Kanun’un 286 ncı maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında da bulunmadığı dikkate alındığında, sanık ... ve ... müdafileri temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir. 2.Sanık ... Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 10.05.2022 tarihli ve 2022/2-155 Esas ve 2022/321 Karar sayılı kararı ile, herhangi bir takdir hakkı kullanılmaksızın artırım yapılmasını zorunlu kılan suçun nitelikli hâlleri nedeniyle yapılan yargılamalarda, cezanın alt sınırının beş yıldan fazla olması halinde adil ve etkin yargılanma hakkı kapsamında, sanıklara istemi olup olmadığına bakılmaksızın 5271 sayılı Kanun'un 150 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca müdafii atanması gerektiğine karar verilmiştir. Bu açıklamalar ışığında sanığın yargılama aşamasında kendisinin seçtiği bir müdafinin bulunmadığı gibi 5271 sayılı Kanun'un 156 ıncı maddesi gereğince de Yerel Mahkemece resen bir müdafii tayin edilmediği anlaşılmakla, sanığa isnat edilen üç veya daha fazla kişi ile birlikte nitelikli dolandırıcılık suçu bakımından, 5237 sayılı Kanun'un 158 inci maddesinin birinci fıkrasının (L) bendi ve son cümlesi uyarınca dört yıldan on yıla kadar hapis cezası öngörüldüğü, suçun üç veya daha fazla kişi ile birlikte işlenmesi nedeniyle aynı Kanun’un 158 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre herhangi bir takdir hakkı kullanılmaksızın yarı oranda artırım yapılmasının zorunlu olduğu, bu kapsamda, üç veya daha fazla kişi ile birlikte nitelikli dolandırıcılık suçu bakımından Kanunda öngörülen cezanın alt sınırının beş yıldan fazla olması dikkate alındığında adil ve etkin yargılanma hakkı kapsamında, istemi olup olmadığına bakılmaksızın 5271 sayılı Kanun'un 150 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca sanığa müdafi atanmasında zorunluluk bulunması, aynı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında hukuka kesin aykırılık hâli olarak saptanmıştır. III. KARAR 1.Sanıklar ..., sanık ... Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer verilen; “İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adlî para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları”nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile incelemeye konu suçun, aynı Kanun’un 286 ncı maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında da bulunmadığı dikkate alındığında, sanık ... ve sanık ... müdafilerinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE, 2.Sanık ... Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının, gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince sair yönleri incelenmeksizin, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 06.03.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Kendini kamu görevlisi tanıtma suretiyle nitelikli dolandırıcılıktan bir sanık 6 yıl, iki sanık 5'er yıl hapse mahkûm edilmiş; BAM istinafı esastan reddetmiştir. Daire sanıkları ayrı ayrı değerlendirmiştir.
Hukuki İlke: Üç veya daha fazla kişiyle nitelikli dolandırıcılıkta (TCK 158/3) alt sınır beş yıldan fazla olduğundan, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 10.05.2022 tarihli kararı ve CMK 150/3 uyarınca istemine bakılmaksızın zorunlu müdafi atanması gerekir; atanmaması CMK 289/1-h kapsamında kesin hukuka aykırılıktır.
Uygulama Sonucu: 5'er yıl ceza alan sanıklar yönünden temyiz CMK 286/2-a nedeniyle REDDEDİLMİŞ; zorunlu müdafisi bulunmayan 6 yıl cezalı sanık yönünden hüküm sair yönleri incelenmeksizin BOZULMUŞTUR.
Dava Strateji Notu: Alt sınırı beş yılı aşan nitelikli dolandırıcılıkta müdafi atanmadan yapılan yargılama tek başına kesin bozma sebebidir; savunma önce bu usul aykırılığını ileri sürerek esasa girmeden bozma sağlayabilir.