Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2025/466 E. , 2025/7611 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2024/943 Değişik İş SUÇLAR : Sahte fatura düzenleme, defter kayıt ve belgeleri gizleme İNCELEME KONUSU KARAR : İddianamenin iadesi kararına yönelik itirazın reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığını
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2025/466 E. , 2025/7611 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2024/943 Değişik İş SUÇLAR : Sahte fatura düzenleme, defter kayıt ve belgeleri gizleme İNCELEME KONUSU KARAR : İddianamenin iadesi kararına yönelik itirazın reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması ... Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 29.07.2024 tarihli ve 2024/.. Soruşturma, 2024/.. Esas sayılı iddianamenin iadesine ilişkin, .. .. 12. Asliye Ceza Mahkemesinin, 31.07.2024 tarihli ve 2024/.. İddianame değerlendirme sayılı kararına vaki itirazın reddine dair mercii İstanbul .. 8. Ağır Ceza Mahkemesinin, 27.08.2024 tarihli ve 2024/.. Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 27.08.2024’te kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 20.01.2025 tarihli ve 2024/27520 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 24.01.2025 tarihli ve KYB-2025/9812 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM A. Kanun Yararına Bozma İstemi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 24.01.2025 tarihli ve KYB-2025/9812 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "Adı geçen şüpheliler hakkında tanzim edilen iddianemenin, .. .. 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 31/07/2024 tarihli kararında yer alan "...Şüphelilerin üzerine atılı suçun yasal unsurunun, gerçeğe aykırı olarak sahte belge düzenlemek olduğu, bir kişinin resmiyette şirket yetkilisi olarak görülmesinin tek başına atılı suçu işlediğine yönelik yeterli şüphe olarak kabul edilemeyeceği, bu kişinin şirketin işleyişine fiili olarak katılıp katılmadığının, düzenlenen belgelerden bilgisinin olup olmadığının, sahte belge düzenleme fiiline iştirak iradesi ile hareket edip etmediğinin araştırılması gerektiği, şüphelilerden ...'ün alınan savunmasında iddianameye konu şirketin Yakup Türk isimli şahsın kurdurduğu, kendisinin şirket işlemleriyle ilgisinin olmadığı şeklinde, diğer şüpheli ...'ın ise alınan beyanında iddianameye konu şirketle bağlantısının olmadığı şeklinde beyanda bulunması rağmen soruşturma aşamasında bu hususun araştırılmaksızın doğrudan iddianame tazimi yoluna gidildiği, öncelikle şüphelilerin imza yazı örnekleri ile şirketin kuruluş evraklarında ve iddianameye konu faturalarda yer alan imza yazı örneklerinin grafoloji alanında uzman bilirkişi marifetiyle incelenerek, söz konusu imza ve yazıların şüphelilerin eli ürünü olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği ayrıca şüphelilerin iddianameye konu şirketin işleyişine fiili olarak katılıp katılmadığının tespiti amacıyla şirketin fatura düzenlendiği firma yetkililerinin tanık olarak dinlenerek şüpheliyi tanıyıp tanımadıklarının, ticari ilişkide kiminle muhatap olduklarının araştırılması söz konusu eksiklikler giderildikten sonra şüpheliler hakkında hukuki durumun yeniden değerlendirilmesi gerektiği..." şeklinde gerekçe ile iadesine karar verildiği anlaşılmış ise de; Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 19/12/2022 tarihli ve 2022/1372 esas, 2022/20556 karar sayılı ilâmında yer alan , "...5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 170/3. maddesinde iddianamede nelerin gösterileceği, aynı Kanun’un 174/1. maddesinde iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesinde yer alan “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.” hükmü uyarınca, Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukuki nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, bu durumda mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesinin gerekeceği, şüpheli hakkında kamu davasının açılması için yeterli şüphenin bulunduğu, iddianamenin iadesi kararında belirtilen gerekçelerin CMK’nin 174/1-b maddesi uyarınca suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mahiyette olmadığı anlaşılmakla; kanun yararına bozma istemine atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce bu nedenle yerinde görüldüğünden..." şeklindeki, Yine anılan Dairenin 20/09/2021 tarihli ve 2021/12170 esas, 2021/6782 karar sayılı ilâmında yer alan ; "...Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 15.01.2019 tarihli ve 2018/3659 esas, 2019/1297 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, bilirkişi raporu alınmasının mahkemenin takdirinde olduğu, bu hususun iddianamenin iadesi sebebi yapılamayacağı, gerek görüldüğünde mahkemesince bilirkişi incelemesi yaptırılabileceği gibi, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2018/427 esas, 2018/517 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, vergi suçlarında fatura asıllarına ulaşarak duruşmada incelenmesi zorunluluğundan vazgeçilmiş olduğu, somut olayda iddianameye konu eylemin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 204. maddesinde düzenlenen sahtecilik suçunu değil, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359/b maddesinde düzenlenen vergi suçunu teşkil ettiği, faturaların sahte olduğuna ilişkin dosyada mevcut vergi suçu raporu ve vergi tekniği raporu bulunduğu, mahkemenin bu hususta tekrar rapor alabileceği gibi iade gerekçelerinin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 174. maddesinde sayılan iade sebepleri kapsamında da bulunmadığı gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden” bahisle ... kararının, 5271 sayılı CMK’nin 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA," şeklindeki açıklamalar nazara alındığında; Şüpheli ... hakkında sahte belge düzenlemek ve defter ve belgeleri ibraz etmemek, şüpheli ... hakkında sahte belge düzenlemek suretiyle 213 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan açılan kamu davasına ilişkin soruşturma dosyasında, ... Vergi Kaçakçılığı-... Denetim Daire Başkanlığınca düzenlenen 28/03/2024 tarihli vergi tekniği raporunun, yine aynı tarihli vergi suçu raporunun ve 29/03/2024 tarihli mütalaa formunun bulunması karşısında, olaya ilişkin yeterli anlatımın yapıldığı, eksik olduğu düşünülen hususların yargılamanın her aşamasında mahkemesince giderilebileceği, iade kararında sayılan gerekçelerin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 174. maddesinde düzenlenen iddianamenin iadesi nedenleri arasında bulunmadığı gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. B. Değerlendirme ve Gerekçe 1. 5271 sayılı Kanun‘un 170. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; kamu davasını açma görevinin Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği ve soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde Cumhuriyet savcısının iddianame düzenlemekle yükümlü olduğu; aynı maddenin üçüncü fıkrasında iddianamede nelerin gösterilmesinin gerektiği, dördüncü fıkrasında ise; iddianamede, yüklenen suçu oluşturan olayların, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanacağı ve yüklenen suçu oluşturan olaylar ve suçun delilleriyle ilgisi bulunmayan bilgilere yer verilmeyeceği belirlenmiştir. 2. 5271 sayılı Kanun’un, “İddianamenin iadesi” başlıklı 174/1. maddesi; “(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle; a) 170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen, b) (Değişik:17/10/2019-7188/20 md.) Suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen, ...“ İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir." Şeklinde düzenlenmiştir. 3. ... 12. Asliye Ceza Mahkemesinin, 31.07.2024 tarihli ve 2024/... İddianame değerlendirme sayılı kararı ile "...şüphelilerden ...'ün alınan savunmasında iddianameye konu şirketin .. Türk isimli şahsın kurdurduğu, kendisinin şirket işlemleriyle ilgisinin olmadığı şeklinde, diğer şüpheli ...'ın ise alınan beyanında iddianameye konu şirketle bağlantısının olmadığı şeklinde beyanda bulunması rağmen soruşturma aşamasında bu hususun araştırılmaksızın doğrudan iddianame tazimi yoluna gidildiği, öncelikle şüphelilerin imza yazı örnekleri ile şirketin kuruluş evraklarında ve iddianameye konu faturalarda yer alan imza yazı örneklerinin grafoloji alanında uzman bilirkişi marifetiyle incelenerek, söz konusu imza ve yazıların şüphelilerin eli ürünü olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği ayrıca şüphelilerin iddianameye konu şirketin işleyişine fiili olarak katılıp katılmadığının tespiti amacıyla şirketin fatura düzenlendiği firma yetkililerinin tanık olarak dinlenerek şüpheliyi tanıyıp tanımadıklarının, ticari ilişkide kiminle muhatap olduklarının araştırılması söz konusu eksiklikler giderildikten sonra şüpheliler hakkında hukuki durumun yeniden değerlendirilmesi gerektiği..." gerekçesiyle .. Cumhuriyet Başsavcılığının, 29.07.2024 tarihli ve 2024/.. Soruşturma, 2024/.. Esas sayılı iddianamesinin, 5271 sayılı Kanun'un 174/1-b. maddesi uyarınca iadesine karar verilmiştir. 4. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; .. Vergi Kaçakçılığı .. Denetim Daire Başkanlığının, 28.03.2024 tarihli ve 2024-(2014-1-...)/.. sayılı Vergi Suçu Raporu ile ekindeki vergi tekniği raporlarında, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün .. .. .. vergi kimlik numaralı mükellefi olan şüpheli ... hakkında, "2019 ve 2020 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme" ile "defter, kayıt ve belgeleri gizleme" suçlarını işlediği, mali müşavir olan şüpheli ... hakkında da, diğer şüphelinin "2019 ve 2020 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme" suçuna iştirak ettiği belirtilerek, alınan komisyon mütalaası sonrası suç duyurusunda bulunulması üzerine başlatılan soruşturma neticesinde, atılı suçlardan iddianame tanzim olunmuş ise de; dosya kapsamına göre şüphelilerden ...'ın 11.06.2024 tarihinde .. Polis Merkezi Amirliğinde alınan ifadesinde, bahse konu mükellefiyet ile ilgisinin olmadığını, 2019-2023 yılları arasında kesintisiz olarak ... ülkesinde bulunduğunu, sahte fatura düzenlemediğini beyan etmesi, şüpheli ...'ün ise 26.07.2024 tarihinde .. İlçe Emniyet Amirliğinde alınan ifadesinde, işsiz kaldığı bir dönem tanıştığı ... isimli kişinin teklifi üzerine .. iline geldiğini, işle ilgili olduğunu düşünerek bir çok belgeye imza attığını, daha sonra bu kişinin işe giremediğini söylemesi nedeniyle evine geri döndüğünü, herhangi bir maddi menfaat temin etmediğini, düzenlenen faturalar ile ilgisinin bulunmadığını, defter ve belge isteme yazısının tebliğ edildiğini, ancak kendisinde bu iş yerine ait bilgi ve belge bulunmadığı için ibraz edemediğini bildirmesi karşısında; adil yargılanma ilkesinin bir gereği olan kişilerin lekelenmeme hakkı da dikkate alınarak, Mahkemenin iddianamenin iadesi nedenleri arasında saydığı, özellikle sahte fatura düzenleme suçu ile şüphelileri ilişkilendiren delillerin toplanmasına yönelik eksiklikler giderildikten sonra şüphelilerin hukuki durumlarının takdir ve tayin edilmesi gerektiği anlaşılmakla, kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir. II. KARAR Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE, Dosyanın, gereği için mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 23.06.2025 tarihinde karar verildi.