Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2004/2772 K.2004/12672

5846 S. FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU [ Madde 1 ]

"İçtihat Metni"

Taraflar arasında görülen davada (Osmaniye Asiye Birinci Hukuk Mahkemesince verilen 8.12.2003 tarih ve 2001/377-2003/833 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı, kendisinin çizmiş olduğu Osmaniye ilinin haritasını davalı belediyenin izinsiz olarak çoğaltıp ücretli ve ücretsiz olarak dağıttığını, bu sekide haklarına tecavüz edildiğini ileri sürerek, tecavüzün ref'i ve müdahalenin önlenmesine, 2.0O0.000.000-TL maddi ve 4.000.000-000.-TL. manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, haritanın davacının kendi ürünü olmadığını, Adana haritalarından elde edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre davalının eyleminin 5846 sayılı FSEK kapsamında haklarına saldırı oluşturduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, tecavüzün önlenmesine ve 1.500.000.000.-TL maddi ve 500.000.000.-TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava, 5846 sayılı FSEK. kapsamında müdahalenin önlenmesi ve maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, yapılan bilirkişi incelemeleri uyuşmazlığın çözümü için yeterli değildir. Delil tespitine ilişkin dosyada harita mühendisinden alınan raporda sadece her iki haritanın aynı olup olmadığını irdelemiş, özgün bir eser olup olmadığına hiç değinilmemiştir. Yargılama sırasında mahkemece alınan raporu düzenleyen bilirkişilerden hiçbiri harita mühendisi olmayıp, bu raporda dava konusu haritanın özgün bir eser olduğu belirtilirken, bu saptamanın kabul edilebilir dayanakları gösterilmemiştir.

Bilirkişilerce raporda, zorunlu benzerlikler olacağından, bağımsız bir çalışma ve emek unsurunun varlığı halinde özgünlüğün kabulü gerekliği belirtildikten sonra, soyut olarak davacının bu bağımsız çalışmayı yaptığı kabul edilerek, kopyalanmak suretiyle esere saldırının varlığından söz edilmiş ise de bu bağımsız emek unsurunun neler olduğu da açıklanmamıştır.

Anılan Yasa'nın 2/3. maddesinden her nevi haritanın eser niteliğinde olduğu anlamı çıkıyor ise de, yasanın korumasından yaralanacak bir eser niteliğinde olup olmadığı, bu hükmün 1/B maddesi hükmüyle birlikte değerlendirilerek sahibinin özelliklerini taşıyıp taşımadığının tespitine bağlıdır.

Bu durumda, mahkemece aralarında haritacılık konusunda uzman bir bilirkişi de bulunduğu yeni bir bilirkişi kurulu oluşturularak, bir haritanın özgür nitelikli olup olmadığının, dava konusu haritanın sahibinin özeîlikierinî yansıtıp yansıtmadığı, yansıtıyor ise bunların neler olduğu hususunda rapor alınmak, gerektiğinde dava konusu haritanın nasıl meydana getirildiği yolunda davacının da beyanına başvurulmak suretiyle, sonucuna göre bir hüküm kurulmak gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

2- Yukarıda açıklanan bozma neden ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.