Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/10247 K.2010/953

Taraflar arasında görülen davada Antalya Asliye 2.Ticaret Mahkemesi’nce verilen 17.04.2008 tarih ve 2007/87-2008/217 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılardan Bankaların vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalılardan Garanti Bankası A.Ş.'nin Akdeniz Şubesi'nde çek hesabının bulunduğunu, aldığı çek karnesinden bir adedinin çalınması sonrasında, keşide yeri yazılmaksızın ve sahte imza ile düzenlenip en son hamil davalılardan ... tarafından diğer davalı Yapı Kredi Bankası A.Ş.'nin Uşak Şubesi'ne ibraz edilerek 10.000,00 TL'nın 30.06.2006 tarihinde tahsil edildiğini ileri sürerek, anılan meblağın reeskont faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı bankaların vekilleri ile diğer davalı, davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, keşide yeri yazılı olmayan çekin yasal unsurları taşımadığı ve üzerindeki imzanın davacı eli ürünü olmadığı, bankaların ibraz edilen çekin çek vasfını taşıyıp taşımadığını, üzerindeki imzanın sahibine ait olup olmadığını araştırmak zorunda olduğu, bankanın adam çalıştıran olarak hafif kusurundan dahi sorumlu olduğu, çek üzerindeki imzanın davacıya ait olmaması nedeniyle diğer davalının da sorumluluğunun bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 10.000,00 TL'nın 30.06.2006 tarihinden itibaren avans faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalılardan bankaların vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı bankalar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, davacı iradesi dışında elinden çıkan çek yaprağının doldurularak tahsil edilmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

TTK'nun 724. maddesine göre, “sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki, senette keşideci olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan çek defterini iyi saklamamış olması gibi bir kusurun isnadı mümkün olsun” hükmünü amirdir.

Davalı bankaların vekilleri, davacı çek karnesi sahibinin çekleri itina ile saklamadığını ve bu nedenle kusurlu olduğunu savunarak, davanın reddini istemişlerdir.

Yukarıda anılan yasa maddesi uyarınca, sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödemeden ötürü oluşan zarara banka katlanır. Keşideci, zararın doğmasına kusurlu davranışı ile neden olmuşşa BK'nun 44. maddesi uyarınca sorumludur (Prof. Dr. Seza Reisoğlu Türk Hukukunda ve Bankacılık Uygulamasında Çek, Ankara 2003, sahife:364).

Somut olayda, davalılardan Garanti Bankası A.Ş.'nin Akdeniz Şubesi'nce davacıya verilen çek karnesinden bir yaprak iradesi dışında davacı elinden çıkmış, bu çek yaprağı keşide yeri yazılmaksızın düzenlenip tedavüle sokulmuş, son hamil olan davalılardan ... tarafından Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.'nin Uşak Şubesi'ne ibraz edilen çeke dayalı olarak davacı hesabından 10.000,00 TL tahsil edilmiştir.

Keşidecinin çek yaprağını kaybetmesi ve iyi saklamaması kusurlu davranış olduğu gibi, çekin iradesi dışında elinden çıktığını bankaya bildirmemiş olması da kusurlu davranıştır. Öte yandan, imza karşılaştırılması yapılmadan, çek üzerinde gerekli dikkat ve özenin gösterilerek inceleme yapılmadan ödeme yapılması ve sahte imzalı çekin ödenmesi durumları banka bakımından kusurlu davranıştır (age sahife: 365,367,368).

Bu durumda, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davacının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı değerlendirilmeksizin, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.