Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/11270 K.2010/2020

Taraflar arasında görülen davada Aksaray(Kapanan) 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 26/05/2008 tarih ve 2006/239-2008/193 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin Aksaray merkez Taşpınar Kasabası Tarımsal Kalkınma Kooperatifi’nin ortağı olduğunu, kooperatif ortaklığından dolayı müvekkillerinin davalı Bakanlığın Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü tarafından sağlanan "Ortaklar Mülkiyetinde 2500 başlık (50*50 baş) damızlık koyun yetiştiriciliği projesinden yararlandıklarını, davalı bakanlığın açmış olduğu ihale ile temin olunan koyunlardan her biri 50+2 adet koyun aldıklarını, 08.10.2003 tarihli taahhütname ve borçlanma sözleşmesi imzaladıklarını, müvekkillerine 50+2 koyun karşılığı 16.640,00 YTL kredi tahsis edildiğini,

buna göre her bir koyunun fiyatının 320,00 YTL olduğunu, bu miktarın %18’lik sözleşme faiziyle birlikte ilk yılı ödemesiz olmak üzere 7 yılda ödeneceğini, bu fiyatların koyunların satın alındığı 2003 tarihi itibariyle o dönemdeki piyasa şartlarına, rayiçlere göre makul karşılanabilecek düzeyde bulunduğunu, fakat o günden bu güne kadar gelişen ve değişen piyasa şartları, maliyet girdilerindeki fiyat artışları, buna karşılık koyunlardan alınan ürünlerin fiyatlarındaki düşüşler, müvekkillerinin sözleşmeyle yüklenmiş oldukları edimlerini yerine getirmelerini zorlaştırdığını,

koyunların fiyatının 2006 yılı itibariyle 150-180 YTL civarında olduğunu, süt ve süt ürünlerinin fiyatlarında müvekkillerinin lehine önemli bir değişiklik olmadığını, yem fiyatlarında önemli artışların olduğunu, bakım masrafları ile veterinerlik hizmeti ve ilaç masraflarının ise yaklaşık 2,5 kat arttığını ileri sürerek, taahhütname ve borçlanma sözleşmesinde belirlenen toplam 16.640,00 YTL bedelin her bir koyun için 180,00 YTL’den 9.360,00 YTL olarak uyarlanmasına,

uyarlanacak sözleşme bedeline borçlanma tarihinden itibaren yıllık %5 üzerinden faiz tahakkuk ettirilip toplam borcun bu şekilde hesaplanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacıların kötü niyetli olduklarını, kullandıkları kredileri zamanında ödemediklerinden dolayı tüm borçları muaccel hale gelince işlem temelinin çökmesi nedeni ile sözleşmenin uyarlanması davası açtıklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre böyle bir projeye tarafların bu gün girecek olmaları halinde bile damızlık koyun fiyatlarının yine 320,00 YTL civarında olacağı, herhangi bir sözleşmenin geçersiz sayılması veya uyarlanmasının BK’nunda hata, hile, ikrah, gabin, cebir ve tehdit gibi istisnai hallere münhasır kılındığı, sayılan bu haller tahdidi olup artırılamayacağı, dava konusu olayda belirtilen istisnalardan hiçbirinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, işlem temelinin çökmesi nedeni ile sözleşmenin uyarlanması istemine ilişkindir.

Davacılar Aksaray Merkez Taşpınar Kasabası Tarımsal Kalkınma Kooperatifi’nin ortağı olduklarını, kooperatif ortaklığından dolayı davalı Bakanlığın Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü tarafından sağlanan "Ortaklar Mülkiyetinde 2500 başlık damızlık koyun yetiştiriciliği projesinden yararlanarak taahhütname ve borçlanma sözleşmesi imzaladıklarını, 16.640,00 YTL kredi tahsis edildiğini, ancak 2003 yılından 2006 yılına kadar piyasa koşullarının aleyhlerine değiştiğini ileri sürerek, taahhütname ve borçlanma sözleşmesinde belirlenen toplam 16.640,00 YTL bedelin, 9.360,00 YTL olarak uyarlanmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

Ancak, davalı T.C. Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı, krediyi temin eden konumundadır. Davacıların aldıkları kredinin dayanağını oluşturan ve uyarlanması talep edilen ortaklık sözleşmeleri dava dışı Aksaray Merkez Taşpınar Kasabası Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ile davacılar arasında imzalanmıştır. Bu sözleşmeye davalı Bakanlık taraf değildir.

Bu nedenle davalı Bakanlığa husumet yöneltilmesi doğru olmayıp davanın bu gerekçe ile reddi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru değil ise de sonucu itibariyle doğru bulunan hükmün gerekçesi açıklanan şekilde değiştirilerek onanması gerekmiştir.