Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/11616 K.2010/6908

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 07/12/2007 tarih ve 2003/323-2007/310 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılardan ...Basın Yayın Ltd. ŞTi. Ve ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ...’ın fotoğraf sanatçısı ve aynı zamanda diğer müvekkili şirketin ortağı ve müdürü olduğunu, müvekkili ...’ın “Çizimi Olmayan Şehir Safranbolu” isimli, yayım ve dağıtım hakları tamamen kendisine ait eseri ilk olarak Haziran 2000 yılında müvekkil şirket tarafından piyasaya sürüldüğünü, eserin Safranbolu ilçesinin tarihi ve turistik mekanlarının tanıtıldığı fotoğraflardan, yöreye özgü şarkı sözlerinden oluşturulduğunu, müvekkilinin Çizimi Olmayan şehir Safranbolu isimli eserindeki 7 fotoğrafın ve anlatım metinlerinin, fotoğraf altı şiirlerden bir kısmının isim belirtilmeden ve izinsiz olarak,

iki fotoğrafın da aslından farklı ters baskı yapılarak, davalıların imtiyaz sahibi şirketi, bu şirketin sahibi,genel yayın yönetmeni, sorumlu yazı işleri müdürü olduğu 18/02/2003 tarihli Önce Vatan Gazetesinin 1 sayfasının bir kısmında ve 16 ncı sayfanın tamamında kullanıldığını, bu kullanımın müvekkilinden izin alınmaksızın ve isim belirtilmeden yapıldığını, güzel sanat eseri olan fotoğrafların, şiirlerin ve metinlerin ve tüm haklarının müvekkillerine ait olduğunu, bu yayınların müvekkilin FSEK’nun 14,15,16,22,23 ncü maddelerden doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğini,

müvekkillerinin ekonomik ve manevi kayba uğramasına sebep olduğunu ileri sürerek, şimdilik FSEK.'nun 68 nci maddesi uyarınca her biri için 3 kat olarak 900 USD olmak üzere 7 fotoğraf için 6.300 USD maddi, ters basılan iki fotoğraf için toplam 700 USD ve diğer foğraflar, şiirler ve metinler için 3.000 USD manevi olmak üzere toplam 10000 USD tazminatın yayın tarihinden itibaren reeskont faiziyle tahsilini, hükmün ilanını, ıslah dilekçesi ile her bir fotoğraf için 1000 YTL olmak üzere toplam 21000 YTL maddi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, ÖNCE VATAN gazetesinin Türkiye genelinde yayın yapan ...lük bir gazete olduğunu, söz konusu yayını, ülke turizminin ve özellikle Karadeniz bölgesinin turizminin canlandırılması için kâr amacı düşünülmeksizin yaptığını, müvekkilinin iyiniyetli olduğunu, müvekkillerinden... ...ve ...’e dava yöneltilemeyeceğini, yayınlanan fotoğrafların rutin nitelikleri taşıdığını, bedii vasıf içermediğini, FSEK anlamında eser sayılamayacağını, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, dosya kapsamına ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, mali hakları davacı şirkete ait diğer davacı ...’a ait fotoğrafların Çizimi Olmayan Şehir Safranbolu isimli kitapta 2000 yılında yayınlandığı, söz konusu kitabın, Safranbolu İlçesinin tarihi ve turistik mekanların tanıtıldığı fotoğraflardan, yöreye ait şarkı sözlerinden ve davacıya ait fotoğraf altına yazılmış metinlerden oluştuğu, bu kitapta yer alan bazı fotoğraf ve metinlerin, davalı ...

Basım Yayıncılık Limited Şirketine ait Önce Vatan Gazetesinde izinsiz olarak yayınlandığı, FSEK 11. maddesi gereğince davacı ...'ın eser sahibi olup, bu davacının lehine oluşan yasal karinenin aksinin davalılarca kanıtlanamadığı, FSEK.'nun 1. ve 4. maddesi gereğince sahibinini hususiyetini taşıyan, estetik değere sahip fotoğraflar eser sayıldığı, bununla fotoğrafların belli bir fikri çabayla oluşturulması, konu, seçimi, kadraj, yorum, uslubu itibariyle orijinal olmasının kastedildiği, dava konusu fotoğraflar bu özelliklerde olup, bilirkişi görüşünün de bu doğrultuda olduğu,

davacının eserlerinin izinsiz kullanımı nedeniyle FSEK 68. madde gereğince fotoğrafların sözleşme ile kullanımı halinde talep edilebilecek telif bedelinin 3 katının istenebileceği, bilirkişilerin her bir fotoğrafın raiç değerini 1.000 YTL belirledikleri, toplam 7 fotoğraf için 7.000 ve bunun kullanım durumuna göre FSEK 68. madde gereğince iki misli 14.000 YTL'na hükmedilmesinin uygun olacağı, davalılar her ne kadar zamanaşımı itirazında bulunmuş iseler de, dava ceza zamanaşımının uygulanması nedeniyle 7,5 yıllık zamanaşımı süresi içinde açıldığından bu yöndeki taleplerin reddi gerektiği, davalı ...

Basım Yayıncılık Ltd. Şti fotoğrafın yayınlandığı gazeteninin sahibi olarak, ... ise yazı işleri müdürü olarak sorumlu olup, diğer davalılara hukuki sorumluluk düşmediğinden onlar hakkındaki davanın husumetten reddi gerektiği, fotoğrafların fotoğrafçının ismi belirtilmeden ve bazı fotoğrafların da ters basılması nedeniyle FSEK 71. maddeleri gereğince manevi tazminata da hükmetmek gerektiği sonucuna varılarak,

davalılar... ...ile ... hakkındaki (dava dilekçesinde iki ve üç nolu olarak gösterilen davalılar hakkındaki) davanın husumetten reddine, davacı vekilinin ıslah dilekçesi ve 20/07/2007 tarihli tavzih dilekçesi dikkate alınarak talep edilen manevi tazminat dikkate alınarak takdiren 860 YTL davalı ...’dan, 3.815 YTL manevi tazminatın davalı ... Basın Yayıncılık Ltd.

Şti.’nden alınarak davacı ...’a verilmesine, tavzih dilekçesinde haklarında husumetten dava reddedilen diğer iki davalıya isabet eden miktarın indirilmesinden sonra kalan 12.740 YTL’nin 630 YTL sinin davalı yazı işleri müdürü ...’dan, kalan 12.110 YTL maddi tazminatın davalı Önce Vatan Gazetesi adına imtiyaz sahibi ...Basın Yay. Ltd. Şti’nden alınarak davacı ... Işığı Tur.

Yay. şirketine verilmesine, maddi ve manevi tazminatlara yayın tarihi olan 18/02/2003’den itibaren reeskont faizi yürütülmesine, hüküm kesinleştiğinde hüküm özetinin masrafı davalıdan alınarak yüksek trajlı bir gazetede bir kez yayınlanmasına, maddi tazminattan fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalılardan ...Basın Yay. Ltd. Şti. Ve ... vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve 5846 sayılı FSEK'nda yer alan ceza zamanaşımı süresi içerisinde işbu davanın açılmış bulunmasına, davacılardan İsmail ile dava dışı NBR Ltd. Şti. (Dia Store) arasında imzalanan sözleşmenin ve ek sözleşmenin aynı Kanun'un 52 nci madde hükmüne uygun biçimde mali hakların devrine yönelik bir sözleşme niteliğinin bulunmamasına göre, davalılardan ...Ltd. Şti.'nin vekilinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava dilekçesinde hakkında dava açılan dört davalıdan fotoğraf başına 350 USD olmak üzere 2 fotoğraf için 700 USD, fotoğrafaltı şiirler ve metinler için 3.000 USD manevi tazminat olmak üzere toplam 3700 USD manevi tazminatın tahsili talep edilmiştir. 20.07.2007 tarihli açıklama içerikli dilekçede ise, dava dilekçesinde 10.000 USD manevi tazminat isteminde bulunulduğu belirtilerek davalı şirketten 8.500 USD, diğer davalı gerçek kişilerden...'tan 500 USD, diğer davalılar ...ve ...'dan 500 YTL talep ettiklerini açıklamıştır. Islah dilekçesi maddi tazminata ilişkin olup, manevi tazminatın ıslah yoluyla arttırılması da esasen mümkün olmadığına göre, manevi tazminat talebinin toplam 3.700 USD olduğu gözetilerek, hüküm kurulması gerekmektedir.

Davalılar vekili 17.08.2007 tarihli dilekçede, manevi tazminat istemi bakımından anılan dilekçede davacının dava dilekçesindeki miktarlardan daha fazla talepte bulunduğu açıklanmış ve bunu kabul etmediklerini bildirmiştir.

Bu durumda, davalılardan şirket bakımından talep aşılmamış ise de, davalı ... bakımından 500 YTL olan talep aşılarak, 860 YTL olarak manevi tazminata hükmedilmesi suretiyle HUMK'nun 74 ncü maddesinin ihlali nedeniyle hükmün bu davalı yararına bozulması gerekmiştir.