Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/11665 K.2010/2526

Taraflar arasında görülen davada İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 03.06.2008 tarih ve 2008/34-2008/71 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalının bayiliğini yaptığını, 25.02.2005 tarihinde bayilik sözleşmesini feshederek aynı tarihte durumu bildirdiğini, bu tarihten itibaren dava dışı Milangaz tüplerini satmaya başladığını, davalının müvekkili işyeri krokisini çizdirerek el ilanları bastırdığını, bu ilanlarda müvekkilinin ve dolayısıyla yazılı telefonlarının davalı ile ilişkisinin kalmadığının yazılarak üzerine çarpı işaretinin konulduğunu, en önemlisi de ticaretine devam etmediğini çağrıştıracak şekilde ve dikkat çekici formatta ‘kapalı’ ibaresine yer verildiğini, bunu ticari çevrede dağıttığını, eyleminin TTK.nun 57/5 nci maddesinde yazılı haksız rekabeti oluşturduğunu ileri sürerek, eylemin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, iddiaların yersiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davacı ...Ş vekili, davalının müvekkili ile yaptığı bayilik sözleşmesini haksız yere feshettiğini, yüksek transfer ücretiyle rakip firmanın bayiliğini üstlenmeye başladığını, buna rağmen davalı iş yerinde 26.02.2005 ve 27.02.2005 tarihlerinde yapılan aramalarda müvekkili markasını taşıyan tüplerin haksız yere bulundurulduğunun tespit edildiğini, durumun haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek, davalı eylemlerinin haksız olduğunun tespitine, karar altına alınmasına, men’ine, tüplerin iadesine, olmadığı takdirde imhasına, bayilik sırasında kullandığı telefonların devrine, müvekkilinin uğradığı zararlara ve bayilik sözleşmesine istinaden doğan hakların tespiti ile 85.000 YTL maddi ve 75.000 YTL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur..

Birleşen davada davacı ...Ş vekili, davalının müvekkili ile yaptığı bayilik sözleşmesini haksız feshetmesine rağmen 05.03.2005 tarihinde servis aracında müvekkili markalarını taşıyan 7 adet tüpün ele geçirildiğini, bu durumun haksız rekabet oluşturduğunu öne sürerek, haksız rekabet eylemlerinin tespitine, men’ine, kullandığı telefonlarının devrine, müvekkilinin uğradığı zararlara ve bayilik sözleşmesinden doğan haklara istinaden alacağın tespiti ile maddi ve manevi tazminata ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla davalıdan tespit tarihinden itibaren reeskont faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddialar, savunmalar,toplanan kanıtlar ve kısmen benimsenen bilirkişi raporuna göre, taraflar arasında bayilik sözleşmesi imzalandığı, kar marjının düşmesi nedeniyle davacı-birleşen davanın davalısı tarafından bu sözleşmenin 25.02.2005 tarihinde feshedildiği, yaklaşık bir hafta sonra başka bir LPG firmasının bayiliğini yapmaya başladığı, daha sonra davalı-birleşen davanın davacısının asıl davanın konusunu teşkil eden el ilanlarını dağıtmaya başladığı, bu ilanlarda bayilik ilişkisinin sona erdiğinin, yeni bayiinin ‘...

Ticaret’ olduğu, adresinin tarif edildiği, davacı ile olan telefonların kullanılmayacağının gibi bilgiler verildiği, ilanların bilgilendirme amacı taşıdığı, davacıyı kötüleme veya karalama olmadığı, amacın bu bayi ile ilginin kalmadığı, yeni bayiinin açıldığını haber vermek olduğu, eylemin haksız rekabet teşkil etmediği, asıl davanın yerinde bulunmadığı, birleşen davalar bakımından da davalı bayiinin sözleşmeyi kar marjının düşmesini gerekçe göstererek süresinin bitmesine 1230 gün kala feshettiği, hemen yeni firma bayiliği aldığı ve kar marjına razı olduğu dikkate alındığında feshin haksız olduğu,

taraflar arasındaki sözleşmenin 21 nci maddesinde cezai şart, 27 nci maddesinde ise kar mahrumiyetinin düzenlendiği, cezai şarta hak kazandığı, birleşen davaların davacısının bayisiz kalmadığı, o bölgede 01.03.2005 tarihli yeni bayilik sözleşmesi imzaladığı, bu tarihe kadar kar mahrumiyeti isteyebileceği, sözleşmeye göre ortalama günlük kara göre 6 günlük kar karşılığını isteyebileceği, sözleşmenin feshinden hemen sonra 27.02.2005 ve 02.03.2005 tarihlerinde bayiinin araçlarında davacının markalarını taşıyan tüplerin ele geçirildiği, boş ele geçirme dışında bir bilgiye rastlanmadığı,

sözleşmenin feshinden kısa süre sonra bu tüplerin boş bulundurulmasının haksız rekabet teşkil etmeyeceği, davalının telefonları ile başka ticari işleri de yaptığı, davacının anılan telefonların kullanılmaması yönünde duyurular yapması ve tesisinde katkısının olmaması nedeniyle devir talebinin de yersiz olduğu gerekçesiyle, asıl davanın reddine, birleşen davada haksız fesih nedeniyle 926.40 TL yoksun kalınan kazanç ile 50.000 USD cezai şartın tahsil tarihindeki kur karşılığının davalıdan alınmasına, diğer istemlerin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, asıl davanın davacısı-birleşen davaların davalısı vekilinin tüm, asıl davanın davalısı-birleşen davaların davacısı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Asıl dava, haksız rekabetin tespiti, birleşen davalar haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat ile birlikte bayilik sözleşmesinin haksız feshedildiği iddiasına dayalı cezai şart, kar kaybı ve manevi tazminatın tahsili, tespit istemi ve diğer fer’i taleplere ilişkindir.

Taraflar arasında 09.07.2003 tarihinde beş yıl süreli bayilik sözleşmesi imzalanarak davacı-birleşen davaların davalısının davalı-birleşen davaların davacısının markasını taşıyan tüplerle tüketicilere gaz satımını üstlendiği, davacı-birleşen davaların davalısının süre dolmadan 25.02.2005 tarihinde sözleşmeyi feshederek aynı gün aynı alanda faaliyet gösteren başka firmanın bayiliğini aldığı hususları çekişmesizdir.

Fesih iradesinin içeriği ve toplanan kanıtlardan davacı-birleşen davaların davalısının sözleşmeyi haksız şekilde feshettiği ortaya çıkmıştır. Ayrıca, sözleşmenin feshinden sonra 26.02.2005, 27.02.25 ve 05.03.2005 tarihlerinde davacı-birleşen davaların davalısının iş yeri ve aracında yapılan aramada davalı-birleşen davaların davacısının markasını taşıyan boş tüpler ele geçirilmiştir.

Mahkemece tüplerin boş olarak ele geçirildiği, bunların takas edilebileceği, başka şekilde kullanılacağına dair kanıt bulunmadığı, durumun haksız rekabet oluşturmayacağı kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. Taraflar arasındaki sözleşmenin 3 ncü maddesinde tüplerin istendiğinde veya bayiliğin hitamında üç gün içinde tüplerin bayi tarafından derhal iade edileceği kararlaştırılmıştır.

Bu nedenle, sözleşmenin feshinden itibaren üç gün içinde ele geçirilen boş tüplerin davacı-birleşen davaların davalısının aracında bulundurmasının haksız rekabet oluşturmayacağı açıktır. Ancak, 05.03.2005 tarihinde ele geçirilen boş tüpler itibariyle haksız rekabet gerçekleşmiştir. Her ne amaçla olursa olsun ihtiyaçtan fazla davalı-birleşen davaların davacısının markasını taşıyan tüplerin bulundurması söz konusudur.

Bu durum karşısında, davacı-birleşen davaların davalısının aracında 05.03.2005 tarihinde ele geçirilen boş tüpler itibariyle haksız rekabetin oluştuğu kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.