Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/11936 K.2010/2589

Taraflar arasında görülen davada Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 04.06.2008 tarih ve 2006/63-2008/124 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirkete nakliyat sigorta sözleşmesi ile sigortalı emtianın davalıya ait araç ile taşınması sırasında park halindeki araçla birlikte çalındığını, bedelinin müvekkili tarafından sigorta ettirenine ödendiğini ileri sürerek, 29.347 YTL’nin temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, zamanaşımı def’inin yanında, aracın çalınmasında müvekkilinin kusurunun bulunmadığını da savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, aracın çalınmasında davalının kusurunun ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, taşıma sigorta sözleşmesine dayalı rücuan tazminat istemine ilişkindir.

TTK.nun 781. maddesi uyarınca taşıyıcı eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içerisinde uğradığı ziya ve hasardan sorumludur.

Ancak, hasar veya ziyanın kendi kusurundan doğmayan bir nedenden ileri geldiğini veya eşyadaki mevcut ayıp ve noksanlardan veyahut eşyanın mahiyetinden veya ambalajın kötü yapılmasından, gönderilen veya gönderenin fiilinden yahut verdikleri emir ve talimatın tatbikinden meydana geldiğini ispat etmesi halinde sorumluluktan kurtulabilir.

Buradaki sorumluluk ispat külfeti ters çevrilmiş kusur sorumluluğu olup, davada taşıtan davalı taşıyıcının kusurlu olduğunu değil, davalı taşıyan hasarın kendisinin sorumlu olmadığı bir nedenden (TTK.nun 781/2 maddesi) ileri geldiğini kanıtlamak durumundadır.

Taşıyıcının sorumluluktan kurutulabilmesi için genel olarak gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini kanıtlaması yeterli olmayıp esasen, ziya ve hasara neden olan olayın doğumunda kendisinin herhangi bir kusuru olmadığını kanıtlamak zorundadır. Bu nedenle, taşıyıcının sorumluluktan kurtulması zorlaştırılmış, BK.nun 96. maddesinde borçlu için düzenlenen ispat kuralından daha ileri noktaya taşınmıştır.

Somut olayda, davacının sigortalısına ait mal davalıya teslim edildikten sonra mola verilen benzin istasyonunda kamyonla birlikte çalınmış ve daha sonra üzerinde her hangi bir zorlama izi olmaksızın araç boş olarak bulunarak davalıya teslim edilmiştir. Yukarıda açıklandığı şekilde, davalı taraf ancak hırsızlık olayının kendi kusurundan doğmayan bir sebepten meydana geldiğini kanıtlamak suretiyle sorumluluktan kurtulabilmekte olup, davalı dosyaya bu hususta bir delil sunmadığı gibi, dosya içerisinde bulunan belgelerden de hırsızlığın davalının sorumlu olmadığı bir nedenden kaynaklandığı da anlaşılmamaktadır.

Her ne davalı hakkında emniyeti suistimal suçundan açılan ceza davasında delil yetersizliğinden dolayı beraat kararı verilmiş ise de, bu karar davalının taşıyıcı olarak sorumluluğunu ortadan kaldırmaya yeterli değildir.

Bu itibarla, mahkemece yukarıda açıklandığı şekilde ispat külfetinin davalıda olduğunun kabulü ile davalı tarafa hırsızlığın kendi kusurundan kaynaklanmadığına ilişkin ispat imkânı tanınarak neticesine göre bir karar verilmesi gerekirken, anılan hususlar gözden kaçırılarak, ispat külfetinin davacı tarafta olduğu düşüncesi ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.